О́ńir basshysy Prezıdenttiń Syr óńirine barǵan saparynda atqarylǵan jumystarǵa oń baǵa bergenin de atap ótti.
«Bıylǵy on bir aıdyń qorytyndysynda barlyq negizgi makroekonomıkalyq kórsetkishtiń ósimi qamtamasyz etildi. Jalpy óńirlik ónim kólemi 3 trln 100 mlrd teńgege jetti. Jyl sońyna deıin 3 trln 700 mlrd teńgege jetkizip, 6,5% ósim qamtamasyz etiledi. Oblys bıýdjeti 851 mlrd 300 mln teńgege jetip, 2021 jyldan beri 246%-ǵa ósti. Onyń 56%-y áleýmettik salaǵa baǵyttalǵan. Damý bıýdjetiniń kólemi 2021 jyly 47 mlrd teńge bolsa, bıyl 207 mlrd teńgege jetip, 4,4 esege artty», dedi Nurlybek Máshbekuly.
Bıýdjet qarajatyn ońtaılandyrý maqsatynda 2022 jyldan bastap áleýmettik salaǵa tereń taldaý júrgizilip, nátıjesinde 108 mlrd teńge qarjy únemdelgen. Onyń ishinde bilim salasynan 64 mlrd 300 mln teńge, mádenıet, sport salasynan 15 mlrd 400 mln teńge, áleýmettik qorǵaý salasynan 8 mlrd 200 mln teńgeniń maqsatsyz jumsalýyna jol berilmedi. Budan bólek, áleýmettik nysandardyń qurylysyn júrgizý barysynda 20 mlrd 100 mln teńge qarjy únemdeldi. Qarajat aımaqtyń eń ózekti degen máselelerin sheshýge, jańa ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrýǵa baǵyttalady. О́ńirde qolaıly ınvestısııalyq ahýal qalyptasyp, jańa iri ınvestısııalyq jobalar júzege asyrylyp jatyr.
«2022–2024 jyldary 1 trln 600 mlrd teńgege jýyq ınvestısııa tartyldy. Bıyl oblysymyzǵa 631 mlrd 400 mln teńge ınvestısııa tartý josparlanǵan. 11 aıdyń qorytyndysynda 717 mlrd 900 mln teńge ınvestısııa tartylyp, jospar 13,7%-ǵa artyǵymen oryndaldy. Jyl aıaǵyna deıin 750 mlrd teńgeden astam ınvestısııa tartylady. 2021 jylmen salystyrǵanda ınvestısııa kólemi 233%-ǵa artty. Jeke ınvestısııanyń úlesi 70%-ǵa jetti. Bıyl 300 mlrd teńgeden astam qarjyǵa 27 ınvestısııalyq joba iske qosyldy. Bıylǵy shilde aıynda 5 mlrd teńgege tolyq avtomattandyrylǵan «Qyzylorda Saz-M» seriktestiginiń kirpish zaýyty ashyldy. Zaýyt jylyna 90 mln kirpish shyǵaryp, jergilikti qurylysqa qajetti suranystyń 90%yn qamtamasyz etedi. Sonymen qatar «Qyzylorda nan» seriktestiginiń nan óndirý kesheni iske qosyldy. Keshenniń jalpy quny – 5 mlrd 600 mln teńge. Munda nan-toqash, kondıterlik-makaron ónimderin shyǵaratyn 4 seh jumys isteıdi. Budan bólek 753 mlrd 300 mln teńgege 14 iri jobanyń qurylysy bastaldy», dedi N.Nálibaev.
Birer kún buryn ıspandyq «Roka grýpp» kompanııasymen jylyna 500 myń buıymǵa deıin sanıtarlyq-tehnıkalyq ónimder shyǵaratyn joǵary tehnologııalyq zaýyt salý jóninde ınvestısııalyq kelisimge qol qoıylǵan, elimizde alǵash salynatyn zaýyttyń quny – 44 mlrd teńge. О́ndiris orny iske qosylǵanda 300-ge jýyq jańa jumys orny ashylady.
Úkimet qaýlysymen mamyr aıynda Qyzylorda qalasynda aýmaǵy 550 ga aýmaqqa «Qorqyt ata» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy qurylǵan. Kásipkerlikti qoldaýǵa 2022–2024 jyldary ártúrli kózden 203 mlrd 81 mln teńgege 16 634 joba qarjylandyrylǵanyn aıtqan óńir basshysy onyń ishinde 37 mlrd 962 mln teńgesi memlekettik baǵdarlama aıasynda qoldaý tapqanyn atap ótti.
Bıyl barlyq qarjy kózinen 40 mlrd teńgege jeke kásipkerliktiń 2 myń 464 jobasy qarjylandyrylǵan. 2023–2025 jyldary «Aýyl amanaty» jobasy aıasynda 100-den asa eldi mekende 6 mlrd 828 mln teńgege 943 joba júzege asyrylyp, 1303 jumys orny ashyldy. 2022–2024 jyldary 133 myńnan astam azamat, 2025 jyldyń 11 aıynda 43 myńǵa jýyq adam jumyspen qamtyldy. Memleket basshysynyń 10 myń adamǵa 100 jumys ornyn qurý tapsyrmasy 2022–2024 jyly 42%-ǵa artyǵymen oryndalyp, 37 myńǵa jýyq jańa jumys oryndary ashyldy. Bıylǵy 11 aıda 12 032 jumys orny qurylyp, bıylǵy jospar 12,9%-ǵa artyǵymen oryndaldy. Oblysta jumyssyzdyq tómendep kele jatyr.
«Oblys ekonomıkasynyń negizgi salasy agroónerkásip keshenin damytýǵa keıingi 3 jylda 43 mlrd teńge qarjy bólindi. Sharýashylyqtar esebinen 41 mlrd teńgeden astam ınvestısııa tartyldy. Memlekettik qoldaýdyń arqasynda aýyl sharýashylyǵynyń mashına-traktor parki jańartylyp, 2022–2024 jyldary 21 mlrd 800 mln teńgege 647 dana tehnıka alyndy. Bıyl da 4 mlrd 700 mln teńgege mashına-traktor parki 139 aýyl sharýashylyǵy tehnıkasymen tolyqtyryldy. Aýyl sharýashylyǵy salasynda 10 mlrd 700 mln teńgege 16 ınvestısııalyq joba júzege asyrylyp jatyr. Jalpy ónim kólemi jyl saıyn artyp, osy jyly 234 mlrd 800 mln teńgege jetti. Qazir 6 mlrd 400 mln teńge bolatyn 9 joba iske qosyldy», dedi óńir basshysy.
Bıyl 189 myń 600 ga alqapqa egin egilse, onyń ishinde 80 900 ga jerge kúrish daqyly sebilip, ár gektardan 58,1 sentnerden ónim alyndy, 470 myń tonnaǵa jýyq astyq jınaldy.
«О́ńirde turǵyndardyń ómir súrý sapasyn jaqsartýda baspanamen qamtý, ınfraqurylymdardy qaıta jańǵyrtý baǵytynda tıisti sharalar qabyldanyp jatyr. Prezıdenttiń qoldaýymen Qyzylorda qalasynda «Aksa Enerdjı» túrik ınvestory bólgen 215 mlrd teńgege qýattylyǵy 240 megavatt jańa jylý elektr ortalyǵy salyndy. Bıýdjet esebinen 15 mlrd teńgege 45 shaqyrym gaz qubyry júrgizildi. Jańa ortalyq 240 megavatt elektr qýatyn, 277 gıgakalorııa jylý energııasyn óndiredi. Sonymen qatar qyzylordalyqtardyń armanyna aınalǵan oblys ortalyǵyndaǵy kópqabatty turǵyn úılerdi ystyq sýmen qamtamasyz etý máselesi oń sheshimin tapty. Bul maqsatqa 26 mlrd 200 mln teńge qarjy bólindi. 2022–2024 jyldary óńirimizde «Aýyl – el besigi» jobasy aıasynda 78 aýylda áleýmettik, ınjenerlik ınfraqurylymdardy damytýǵa baǵyttalǵan 31 mlrd 600 mln teńgege 343 joba júzege asyryldy. Bıyl 41 eldi mekende 66 jobany iske asyrýǵa 15 mlrd 155 mln teńge bólindi. Bıyl barlyq eldi mekenge ortalyqtandyrylǵan sapaly aýyzsý tartyldy», dedi N.Nálibaev.
Aımaqqa gaz tartyp, turǵyndardy kógildir otynmen qamtý 83%-ǵa jetken, elektr energııasymen qamtý baǵytynda 2022–2025 jyldary 24 mlrd 200 mln teńgege 71 joba júzege asyrylǵan. Oblysta úsh jylda avtomobıl joldarynyń 1600 shaqyrymy men 30 kópir ótkelin salýǵa, kúrdeli jóndeýden ótkizýge 150 mlrd teńgege jýyq qarjy bólingen. Sonymen qatar mamyr aıynda Aral qalasynda 3 mlrd 140 mln teńgege uzyndyǵy 940 metr aspaly jol salynsa, shilde aıynda 1 mlrd 400 mln teńgege turǵyndardyń uzaq jyl kútken Jańaqorǵan kentindegi temirjol ústinen ótetin kópir paıdalanýǵa berildi.
«El ıgiligine 300 jańa avtobýs alynyp, qoǵamdyq kólik máselesi tolyǵymen sheshimin tapty. Oblystyq bıýdjetten 1 mlrd teńgege 100 ekotaksı satyp alynyp, halyqqa sapaly qyzmet kórsetip keledi. 2022 jyldan beri halyqqa qajetti 200-ge jýyq áleýmettik nysan salyndy. 2022–2024 jyldary turǵyn úı kezeginde turǵan azamattarǵa 5 myńnan asa páter tabystaldy. Úsh jylda barlyq aýdanda jańadan 1 800-ge jýyq páter turǵyndarǵa berildi. Bıyl 3600 páterli turǵyn úı salýǵa bıýdjetten 58 mlrd 785 mln teńge bólindi. Bilim berý salasyna keıingi 3 jylda 812 mlrd 245 mln teńge bólindi. Byltyr 31 mlrd 800 mln teńgege 13 bilim uıymy ashyldy. «Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy aıasynda 54 mlrd 391 mln teńgege 10 jańa mektep paıdalanýǵa berildi. 2023 jyldan beri 5 mlrd 700 mln teńgege 9 mektep janynan qosymsha ǵımarat boı kóterdi. «Bilimdi qoldaý qory» arqyly 8 mlrd 400 mln teńgege fızıka-matematıka baǵytyndaǵy «Bilim-ınnovasııa» lıseı-ınternaty ashyldy. Kásipkerlerdiń demeýshiligimen Aral aýdany Toqabaı aýylyndaǵy apattyq mekteptiń ornyna 500 mln teńgege jańa bilim ordasy salyndy. Keıingi úsh jylda 5 mlrd 300 mln teńgege 15 mekteptiń ǵımaratyna kúrdeli jóndeý jumysy júrgizildi. «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda óńirimizdiń barlyq aýdanynda 10 mlrd 763 mln teńgege 28 medısınalyq nysan salyndy. Jalpy quny 5 mlrd 400 mln teńgege 4 aýdandaǵy ortalyq aýrýhanalar janynan jańa qosymsha ǵımarattar salyndy. Shıeli aýdanynda 2 mlrd 300 mln teńgege juqpaly aýrýlar bólimshesiniń jańa ǵımaraty salynyp, paıdalanýǵa berildi», degen óńir basshysy oblystyń tynys-tirshiligin baıandaǵannan keıin, baspasóz máslıhatynyń sońynda jýrnalısterdiń saýaldaryna jaýap berdi.
