Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligine qarasty Til saıasaty komıtetiniń Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Mereke Qulkenov bastaǵan qalamgerler men zııaly qaýym ókilderiniń basyn qosyp, «Ulttyq til qory jáne ádebı mura: JI dáýirindegi ortaq mindet» taqyrybynda is-shara ótkizdi. Jıynda alǵashqy sóz alǵan Ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Talǵat Eshenqulov: «Qazir jasandy ıntellekt óte jyldam damyp jatyr. Ol mátin jazady, aýdarma jasaıdy, derek taldaıdy, qujat ázirleıdi. Mundaı jaǵdaıda qazaq tili men ádebıetin jasandy ıntellekt dáýiriniń shetinde qaldyrmaýdy maqsat etýge tıispiz», deı kelip Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi qazaq tilin sıfrlyq keńistikke engizý baǵyttaryna erekshe mán berip otyrǵanyn aıtty. Sondaı-aq Talǵat Ilııasuly JI salasyndaǵy bastamalardyń mazmunyna toqtalyp, ıntellekt dáýirindegi tilimizdiń tolyqqandy qoldanylýy týraly mańyzdy oılaryn ortaǵa sala kelip: «Aldaǵy ýaqytta Jazýshylar odaǵymen birlesip, qazaq tilindegi sapaly kontentti, onyń ishinde ádebı sıfrlyq qordy damytý, ádebı jáne ǵylymı mátinderdi sıfrlyq keńistikke beıimdeýimiz kerek. Sonymen qatar qalamgerlermen birge kórkem mátinderdi til úıretý úderisinde tıimdi paıdalaný baǵytynda ortaq bastamalardy júzege asyrýǵa bolady dep esepteımiz. Qazaq sózi búginge deıin ár dáýirde óz formasyn taýyp keldi. Bir kezde aýyzsha tarady, keıin tasqa qashaldy, qoljazbaǵa tústi, kitapqa aınaldy, gazetke shyqty, radıo men ekranǵa jetti. Osyndaı kezeńderden ótken tilimiz jasandy ıntellekt dáýirine de jetti. Osy kezeńde qazaq tiliniń jańa keńistikke tabıǵı, saýat-ty, bedeldi jáne tolyqqandy til retinde kirýin qamtamasyz etý ortaq mindetimiz bolýy qajet», dedi.
Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy Mereke Qulkenov: «Qazaq tili – halqymyzdyń jany, rýhy, tarıhı jady. Al ádebıet – sol tildiń eń baı qazynasy, kórkem oıdyń, ulttyq dúnıetanymnyń, halyqtyq tanym men minezdiń saqtaýshysy. Sondyqtan qazaq tiliniń sıfrlyq bolashaǵy týraly sóz bolǵanda, ádebı murany aınalyp ótý múmkin emes. Eger biz qazaq tiliniń jańa tehnologııalar dáýirinde tolyqqandy qyzmet etýin qalasaq, ádebı murany sıfrlandyrýǵa, júıeleýge, ǵylymı turǵydan saralaýǵa, ony zamanaýı tehnologııalyq platformalarǵa beıimdeýge erekshe kóńil bólýimiz kerek. Jazýshylar odaǵy bul jumystarǵa beıjaı qaraı almaıdy. О́ıtkeni ádebıet pen til taǵdyry – bizdiń ortaq jaýapkershiligimiz. Búginde qazaq qalamgerleriniń shyǵarmalary tek oqyrmanǵa ǵana emes, bolashaqta jasandy ıntellekt júıeleriniń de tildik qoryna aınalýy múmkin. Sondyqtan kórkem mátinniń sapasy, til mádenıeti, sóz tazalyǵy burynǵydan da mańyzdy bola tústi. Biz tehnologııanyń ulttyq múddege qyzmet etkizýge múddelimiz. Jańa múmkindikterdi paıdalana otyryp, qazaq tiliniń órisin keńeıtýge, ádebı murany jańa býynǵa jaqyndatýǵa, ulttyq qundylyqtardy zamanaýı formatta nasıhattaýǵa kúsh salýy-myz qajet», dedi.
«Til-Qazyna» mekemesiniń basshysy Maqpal Jumabaı ortalyqtyń sıfrlyq dáýir talaptaryna qazaq tilin beıimdeý baǵytyndaǵy atqaryp jatqan jumysymen tanystyrdy. «Búginde qazaq tilin damytý tek tildik normany saqtaý nemese ádistemelik qural ázirleýmen shektelmeıdi. Endigi mindet – qazaq tiliniń aqparattyq júıelerde, memlekettik basqarýda, bilim úderisinde, qujat aınalymynda, aýdarma salasynda, termınologııalyq jumysta jáne jasandy ıntellektke negizdelgen jańa servısterde tabıǵı ári sapaly qoldanylýyna jaǵdaı jasaý. Osy baǵytta ortalyǵymyz mátindi avtomatty óńdeý, qatelerdi avtomatty tanyp, túzetý, naqty ýaqyt rejiminde aýdarma jasaý, deńgeılep til úıretý, jańa termınderdi qazaq tiliniń zańdylyqtaryna saı júıeleý sııaqty birneshe qoldanbaly sheshim ázirlep keledi», dedi.
Is-shara aıasynda jasandy ıntellektige tek tehnologııalyq sheshim jetkiliksiz ekeni, ol keńistikke tildiń jany, sózdiń mádenıeti, oıdyń tereńdigi enbese, qazaq ulty kóshten qalatyny sóz boldy. «Qazaq ádebıeti – tilimizdiń tabıǵı qalpy, beıneli oılaý júıesi, ishki áýeni, sóz saptaý mádenıeti saqtalǵan úlken rýhanı keńistik. Sondyqtan ádebı murany sıfrlyq keńistikke beıimdeý, kórkem mátinderdi til úıretý úderisinde tıimdi paıdalaný, qazaq sóziniń baılyǵyn jańa tehnologııalarmen sabaqtastyrý bárimizge ortaq mindet», dedi Maqpal Jumabaı.
Kezdesý barysynda kórnekti jazýshy Tólen Ábdik, Roza Muqanova, Saýytbek Abdrahmanov, Aldan Smaıyl, Álibek Asqar, Esbergen Alaýhanov, Amantaı Shárip syndy jazýshy, ǵalymdar mazmundy pikirler aıtty. Ár pikirdiń astarynan qazaq tiline degen janashyrlyq, ádebı muraǵa degen jaýapkershilik, jańa dáýirge beıjaı qaramaý nıeti baıqalyp turdy.
