Sapardyń negizgi maqsaty – Qazaqstan, Qytaı jáne Gonkong arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq, ónerkásiptik yntymaqtastyqty keńeıtý, sondaı-aq Ortalyq Azııadaǵy jańa múmkindikterdi birlesip ıgerý. Jıynda qarjy, kásibı qyzmet kórsetý, logıstıka men kólik, ınnovasııa jáne tehnologııa, saýda, jasyl ekonomıka, energetıka, taý-ken ónerkásibi, bıofarmasevtıka, avtomobıl óndirisi, medıa salalary sóz boldy. Elimizdegi kezdesýler aıaqtalǵannan keıin delegasııa О́zbekstanǵa baryp, «Beldeý jáne jol» bastamasy aıasyndaǵy yntymaqtastyq baǵyttardy talqylaýdy jalǵastyrady. Gonkong saýda damytý keńesiniń tóraǵasy Frederık Ma elimizdiń óńirdegi ornyna erekshe toqtaldy.
«Qazaqstan – Ortalyq Azııadaǵy eń iri ekonomıkasy bar memleket. 2025 jyly óńirdiń ishki jalpy óniminiń 53 paıyzy osy eldiń úlesine tıesili boldy. «Qazaqstan–2050» strategııasy aıasynda memleket ekonomıkany ártaraptandyrýdy júıeli túrde júrgizip keledi ári álemniń eń damyǵan 30 eliniń qataryna qosylýdy maqsat etedi. Baǵamdap qarasaq, ósý áleýeti de joǵary. Biz logıstıkalyq ınfraqurylym, sıfrlyq ekonomıka, aýyl sharýashylyǵyn jańǵyrtý men azyq-túlik óńdeý salalarynda úlken belesterge jetedi dep senemiz», dedi ol.
Elimizdegi sapar barysynda delegasııa «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń, «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdınginiń, Halyk Bank pen «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qorynyń basshylarymen kezdesti. Sonymen qatar «Astana Hub» halyqaralyq tehnoparki men «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynda bolyp, elimizdegi ınnovasııalyq ekojúıe men qarjy sektoryndaǵy jańa bastamalarmen tanysty. Gonkong Arnaıy ákimshilik aýdanynyń basshysy Djon Lı ekijaqty yntymaqtastyqtyń bolashaǵyna joǵary baǵa berdi.
«Bul – meniń jetekshiligimmen uıymdastyrylǵan Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy ári eń iri iskerlik mıssııa. Qazaqstandy sapardyń alǵashqy baǵyty retinde kezdeısoq tańdaǵan joqpyz. Búginde álem kúrdeli geosaıası jáne ekonomıkalyq ózgerister kezeńin bastan ótkerip otyr. Osyndaı jaǵdaıda Ortalyq Azııa qarqyndy damyp kele jatqan mańyzdy óńirge aınaldy. Al Qazaqstan osy óńirdegi eń iri ekonomıka retinde erekshe oryn alady. Keıingi jyldary el aýqymdy reformalar júrgizip, ınvestısııalyq tartymdylyǵyn kúsheıtti. Biz Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev pen Úkimet múshelerimen mazmundy kezdesýler ótkizdik. Qazaqstannyń damý baǵyty men Gonkongtyń ekonomıkalyq kózqarastarynyń arasynda uqsastyq kóp ekenin baıqadyq», dedi D.Lı.
Delegasııa músheleriniń sózinshe, eki el arasyndaǵy bilim berý baǵytynda da jańa múmkindikter ashylyp otyr. Qazir shamamen 500 otandyq stýdent Gonkongta bilim alady. Sapar barysynda qonaqtar Nazarbaev ýnıversıtetine baryp, joǵary oqý oryndary arasyndaǵy jańa kelisimderge qol qoımaq. Bul stýdentter almasýyn, birlesken zertteýlerdi ári qos dıplom baǵdarlamalaryn damytýǵa múmkindik beredi.
«Gonkong halyqaralyq qarjy ortalyǵy retinde álemdik kapıtal men tehnologııalardy biriktiretin alańǵa aınalǵan. Biz Qazaqstan kompanııalarynyń halyqaralyq naryqtarǵa shyǵýyna kómektesýge daıynbyz. Qazaqstandyq bıznes úshin Gonkong Qytaıǵa jol ashatyn qaqpa bolsa, Gonkong úshin Qazaqstan Ortalyq Azııaǵa shyǵatyn mańyzdy áriptes. Sondyqtan bizdiń oıymyzsha, eki taraptyń yntymaqtastyǵynyń áleýeti óte joǵary», dedi Djon Lı.
Taraptar saýda, qarjy, tehnologııa, bilim berý, avıasııa jáne jasyl ekonomıka salalaryn qamtıtyn 43 ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıý máselesin talqylady. Bul qujattar ınvestısııa tartýǵa, jańa óndiristik jobalardy iske qosýǵa ári iskerlik baılanystardy keńeıtýge baǵyttalǵan. Sonymen qatar kelesi jyldyń birinshi toqsanynda Gonkong pen Almaty arasynda tikeleı áýe qatynasyn ashý jospary qarastyrylyp jatyr. Bul óz kezeginde bıznes ókilderiniń, týrıster men stýdentterdiń qatynasyn jeńildetýge múmkindik beredi.
2026 jyly Qazaqstannyń ishki jalpy ónimi 4,6 paıyzǵa ósip, 360,5 mlrd dollarǵa jetedi. Al Halyqaralyq valıýta qory Ortalyq Azııa men Kavkaz óńiriniń ekonomıkasy 2025 jyly 6,2 paıyzǵa, 2026 jyly 4,8 paıyzǵa ósedi dep boljap otyr. Munyń ózi óńirdiń halyqaralyq ınvestorlardy qyzyqtyryp, elimizdiń ekonomıkalyq hab retindegi róli kúsheıip kele jatqanyn kórsetedi.
