Premer-mınıstr óz sózinde Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń jumys oryndaryndaǵy jaǵdaıdy jaqsartý men jumyskerlerdiń eńbek quqyqtaryn qorǵaý máselesine basa nazar aýdaratynyn atap ótti.
«Memleket basshysy sáýir aıynda Qaýipsiz eńbek jaǵdaılaryn jetildirý jáne jumyskerlerdiń eńbek quqyqtaryn qorǵaý máseleleri týraly Zańǵa qol qoıdy. Eńbek zańnamasyndaǵy qoldanystaǵy normalar jańartylyp jatyr. Osy sharalardyń barlyǵy eńbek qaýipsizdigi salasyndaǵy zańnamalyq bazany jetildirýge, jumyskerlerdiń quqyqtaryn qorǵaýǵa jáne jumysshy mamandyqtarynyń bedelin arttyrýǵa baǵyttalǵan», dedi Oljas Bektenov.
Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń derekterine súıensek, jyl basynan beri 570 kásiporynda tekserý júrgizilip, ónerkásiptik qaýipsizdik talaptarynyń 10,4 myńnan astam buzýshylyǵy anyqtalǵan. Ákimshilik jaýapkershilikke 523 laýazymdy tulǵa tartylyp, salynǵan aıyppuldyń jalpy mólsheri 62,9 mln teńgeni qurady. 7 sýbektiniń qyzmeti, 695 obekt pen tehnıkalyq qurylǵyny paıdalaný toqtatyldy. Qaýipti óndiristik nysandarda jyl basynan beri 12 apat tirkelgen, onyń saldarynan 5 qyzmetker qaza taýyp, 6 adam jaraqat alǵan.
Premer-mınıstr jumys berýshiler kásiporyndarda eńbek qaýipsizdigin odan ári qamtamasyz etýge tıisti sharalardy qabyldaýy qajet ekenin basa aıtty. Osyǵan baılanysty Eńbek mınıstrligi óndiristik jaraqat alý kórsetkishinde barlyq iri kásiporyndardyń basshylary úshin KPI engizýi qajet. Onyń oryndalmaı qalýy basshylyqtyń jalaqysy men jalpy jumysta qalýyna tikeleı áser etedi.
Bul rette elimizdiń jekelegen kásiporyndaryndaǵy ónerkásiptik qaýipsizdiktiń qazirgi deńgeıinde belgili bir táýekelder bar. Olardyń deni tozyǵy jetken jabdyqtardy ýaqtyly almastyrmaý, óndiristik baqylaýdyń álsizdigi, zamanaýı qaýipsizdik júıeleriniń bolmaýyna baılanysty bolyp otyr. Eńbek mınıstrliginiń Eńbek táýekelderi kartasyna barlyq óndiristik kásiporyndar, onyń ishinde qaýipsizdik pen eńbekti qorǵaý parametrleri engizilgen. Alaıda buzýshylyqtar kásiporyndarda ǵana emes, sondaı-aq qurylys nysandarynda, qoǵamdyq tamaqtaný oryndarynda da bolýy múmkin.
Sondaı-aq profılaktıkalyq jumysty kúsheıtý men shaǵyn jáne orta bıznes salasyndaǵy qaýipsizdik talaptarynyń saqtalýyn baqylaýǵa basa nazar aýdaryldy. Mundaı nysandarda tipti árbir jumyskerdiń ornalasqan jerin kórsetetin júıeler de bar.
Eńbekti qaýipsiz etý maqsatynda Premer-mınıstr birqatar tapsyrma berdi. Eń aldymen, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligine memlekettik organdarmen birlesip, Memlekettik eńbek ınspeksııasynyń ókilettigin keńeıtý týraly zańnamalyq ózgerister ázirleý tapsyryldy. Úkimet turǵyn úılerdiń ishinde nemese olarǵa japsarlas ornalasqan qoǵamdyq tamaqtaný oryndaryndaǵy qaýipsizdik máselesine de erekshe nazar aýdardy. Osyǵan baılanysty ákimdikter men Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi Bas prokýratýramen birlesip, dámhanalar men meıramhanalarda gaz ballondaryn saqtaý jáne paıdalaný talaptarynyń saqtalýyn tekseredi. Sonymen qatar óńir ákimdikterine jumys berýshilermen birlesip ujymdyq sharttar jasaý jumysyn jandandyrý tapsyryldy. Buǵan qosa qurylys, qyzmet kórsetý jáne ózge de táýekeli joǵary salalarda eńbek etetin azamattardy jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrý sharalaryn kúsheıtý kózdelip otyr. О́nerkásip nysandaryndaǵy baqylaýdy kúsheıtý de basty mindetterdiń biri retinde belgilendi.
Premer-mınıstr Memleket basshysy óndiristegi jazataıym oqıǵalardyń aldyn alý men eńbekti qorǵaý salasyn tolyq sıfrlandyrý mindetin qoıǵanyn atap ótip, bul baǵyttaǵy jumys turaqty baqylaýda bolatynyn jetkizdi.
«Kásiptik táýekelderdi azaıtýǵa, óndiristik qaýipsizdik mádenıetin nyǵaıtýǵa ári sıfrlyq sheshimderdi engizýge basa nazar aýdarylýǵa tıis. Qoryta aıtqanda, eńbekti qorǵaý salasyndaǵy jumysty kúsheıtip, atalǵan máseleni turaqty baqylaýda ustaý qajet», dedi O.Bektenov.
Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Shyńǵys Árinov óndiristegi apattar men adam shyǵynyn azaıtý baǵytyndaǵy isterge toqtaldy. Onyń aıtýynsha, keıingi jyldary qaýipti óndiris oryndarynda baqylaý kúsheıtilip, kásiporyndardyń jaýapkershiligi artqan. Sonyń nátıjesinde óndiristegi adam ólimi 2,5 ese azaıyp, jaraqat alý kórsetkishi 25 paıyzǵa tómendegen. Alaıda saladaǵy túıtkilder tolyq sheshildi deýge áli erte. Bıylǵy bes aıdyń ózinde baqylaýdaǵy kásiporyndarda 43 oqıǵa men 13 óndiristik avarııa tirkelgen. Onyń ishinde 10 derek aıasyndaǵy tergeý aıaqtalsa, «Vostoksvetmet» shahtasy men «Qazmyrysh» kásipornyndaǵy iri apattardyń mán-jaıy áli anyqtalyp jatyr. Aldyn ala málimetke súıensek, shahtadaǵy qaıǵyly jaǵdaıǵa taý-ken jumysyn júrgizý kezinde qaýipsizdik talaptarynyń saqtalmaýy sebep bolǵan. Al zaýyttaǵy jarylys tehnologııalyq úderistiń buzylýyna baılanysty bolýy múmkin.
«Tekserýler barysynda birqatar kásiporynda tozǵan jabdyqty ýaqytynda aýystyrmaý, óndiristik baqylaýdyń álsizdigi, tehnıkalyq qujattardyń talapqa saı bolmaýy sekildi zań buzýshylyqtar anyqtalǵan. Osyǵan baılanysty bıyl óndiristik qaýipsizdikti baqylaýdyń jańa tetigi engizilip, barlyq kásiporyndy qamtıtyn qadaǵalaý júıesi iske qosyldy. Nátıjesinde, tekserýler sany ótken jylmen salystyrǵanda 2,5 ese artyp, 10 myńnan astam zań buzýshylyq anyqtaldy. Qaýipsizdik talaptaryn óreskel buzǵan 600-den astam óndiristik nysan men tehnıkalyq qurylǵynyń jumysy ýaqytsha toqtatyldy. Sonymen qatar 523 jaýapty qyzmetker ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, salynǵan aıyppul kólemi 62 mln teńgege deıin jetken», dedi Tótenshe jaǵdaılar mınıstri.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Asqarbek Ertaevtyń aıtýynsha, óndiristegi qaýipsizdik máselesi áli de ózekti bolyp otyr. Búginde elimizde zııandy ári qaýipti eńbek jaǵdaıynda 479 myńǵa jýyq adam jumys isteıdi. Onyń 61 paıyzy ónerkásip salasynda eńbek etedi. Mınıstr óndiristik jaraqattardy jasyrý faktileri jumysshylardyń áleýmettik qorǵalýyna keri áser etetinin atap ótti.
«Adam kapıtaly – kez kelgen kásiporynnyń eń basty baılyǵy. Sondyqtan eńbek qaýipsizdigin qamtamasyz etý tek zań talaby emes, jumys berýshiniń tikeleı jaýapkershiligi bolýǵa tıis. Qazir biz eńbek qatynastarynyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa, óndiristik jaraqattardy jasyrý derekteriniń aldyn alýǵa jáne qyzmetkerlerdi áleýmettik-eńbek kepildikterimen tolyq qamtýǵa basymdyq berip otyrmyz. Keıingi ýaqytta júrgizilgen baqylaý men aldyn alý sharalarynyń nátıjesinde óndiristegi jazataıym oqıǵalar sany 4,5 paıyzǵa, al adam ólimine ákelgen jaǵdaılar 7,9 paıyzǵa azaıdy. Degenmen, bul baǵyttaǵy jumysty álsiretýge bolmaıdy. Biz sıfrlyq baqylaý júıelerin keńeıtip, eńbek táýekelderin erte anyqtaý tetikterin jetildirý arqyly árbir jumysker úshin qaýipsiz eńbek ortasyn qalyptastyrýdy jalǵastyramyz», dedi mınıstr.
Búginde «HR Enbek» júıesinde 6,7 mln eńbek sharty tirkelgen. Sonymen qatar eńbek táýekelderi kartasy arqyly 98 myń kásiporynnyń áleýmettik-eńbek ahýalyna monıtorıng júrgizilip otyr. Bul eńbek zańnamasyn buzý belgilerin erte anyqtaýǵa jáne eńbek janjaldarynyń aldyn alýǵa múmkindik beredi.
О́nerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev óndiris oryndaryndaǵy qaýipsizdikti kúsheıtý, apattardyń aldyn alý baǵytyndaǵy úderiske toqtaldy. Byltyr Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligimen birlesip, ónerkásiptik qaýipsizdik júıelerin jańǵyrtýǵa ınvestısııa tartý jospary qabyldanyp, onyń aıasynda 55 shahta men ken orny tekserilgen. Nátıjesinde, birqatar kásiporynda personaldy izdeý jáne pozısııalaý júıeleriniń joq ekeni anyqtalyp, qaýipsizdik jabdyqtaryn jańartý qajettigi belgili boldy.
«О́ndiristegi qaýipsizdik máselesi eń aldymen adam ómirine baılanysty. Sondyqtan kásiporyndardy tehnıkalyq turǵydan jańǵyrtýǵa jáne zamanaýı tehnologııalardy engizýge erekshe nazar aýdaryp otyrmyz. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen metallýrgııa salasynda jańǵyrtýdy qajet etetin 50 iri kásiporyn aıqyndaldy. Osy kásiporyndardyń jumysyn baqylaý úshin arnaıy tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrý kartasy ázirlendi. Baǵdarlama iske asqaly beri óndiristi jańǵyrtý men tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýǵa 550 mlrd teńgeden astam ınvestısııa salyndy. Búginde ERG, «Qazaqmys» jáne Qarmet kásiporyndarynda jasandy ıntellekt, beıneanalıtıka, personaldy pozısııalaý jáne qashyqtan basqarý júıeleri engizilip jatyr. Mundaı tehnologııalar óndiristegi táýekelderdi azaıtyp, apattar men jazataıym oqıǵalardyń aldyn alýǵa múmkindik beredi», dedi mınıstr.
Jalpy, úılestirý Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaevaǵa júkteldi.
