Halyqtyń qazynasyn zańsyz paıdalanyp kelgenderge tosqaýyl qoıýdy Memleket basshysy «Ádiletti Qazaqstan: zań men tártip, ekonomıkalyq ósim, qoǵamdyq optımızm» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda da qadap aıtyp, jergilikti jerlerdegi atqaminerlerge shuǵyl tapsyrma júktegeni belgili. Prezıdent tapsyrmasy aıasynda barlyq óńir sekildi Jambyl oblysynda da naqty jumys qolǵa alyndy. Keıingi birneshe jyl bederinde Jambyl óńirinde zańsyz ıelengen jerlerdi qaıtarý boıynsha aýqymdy jumys atqarylyp, myńdaǵan gektar alqap memleket menshigine berilgen edi.
Prezıdent tapsyrmasyn júzege asyrý jumysy Jambyl óńirinde birneshe jyl buryn myqtap qolǵa alynǵany málim. Baıandy bastamanyń el damýynda aıryqsha mańyzǵa ıe ekenin jedel túsingen jergilikti atqarýshy bılik ókilderi aýqymdy jumys atqarǵanyna eshkimniń talasy joq. Nátıjesinde, talaı myqtynyń ýysynda ketken ulan-ǵaıyr alqap el ıgiligi úshin memleket menshigine ótti. Jergilikti halyq aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdiń ıgiligin kóretin kún de jetti.
Naqty derekke júginsek, 2021 jyly memleket múddesi úshin 106,3 myń gektar alqap keri qaıtarylsa, 2022 jyly bul kórsetkish 201 myń gektardy quraǵan. Al 2023 jyly memleket menshigine qaıtarylǵan jerdiń úlesi 201,2 myń gektarǵa jetken edi. Jambyldyq atqaminerler 2024 jyly 80 myń gektar alqapty el ıgiligi úshin keri qaıtarýdy josparlaǵany belgili. Alaıda bul kórsetkishti alǵashqy 8 aıdyń qorytyndysynda asyra oryndaǵan. Naqtyraq aıtsaq, 87,5 myń gektar jer 8 aıdyń bederinde memleket menshigine qaıtarylǵan. Osylaısha, óńirde birneshe jylda keri qaıtarylǵan jerdiń úlesi júzdegen myń gektarǵa jetken.
Birneshe jyl bederinde toqtaýsyz júrgizilip kele jatqan bul jumys oblys aýmaǵynda oń nátıje berip otyrǵany anyq. О́tken jyly óńir basshysynyń orynbasary Ábilhaıyr Tamabek el ıgiligi úshin keri qaıtarylǵan myńdaǵan gektar alqapty óńir ekonomıkasyn damytý maqsatynda qaıta aınalymǵa engizý jumysy jolǵa qoıylǵanyn tilge tıek etti.
«Prezıdent tapsyrmasy aıasynda qolǵa alynǵan baıandy bastama óz nátıjesin berip otyr. 2021 jyly – 60,2 myń, 2022 jyly – 46,9 myń, 2023 jyly – 66,1 myń, 2024 jyldyń 8 aıynyń qorytyndysyna sáıkes 46,9 myń gektar jer aýyl sharýashylyǵy aınalymyna tartyldy», degen edi ol.
Oblys ákimdigi jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Danııar О́tepovtiń aıtýynsha, ıgerýsiz jatqan jerlerge qatysty shara qoldaný jumysy osy jyly da qarqyndy júrgizilip jatyr. Ásirese aýdandar tarapynan mal basy tirkelmegen alqaptar turaqty baqylaýǵa alynǵan kórinedi.
«2025 jyldyń ekinshi jartysynda atqarylǵan aýqymdy jumys az emes. Aýdandar tarapynan mal basy tirkelmeı ıgerýsiz qalǵan jerlerge shara qoldaný jumysy qolǵa alyndy. Nátıjesinde, jer resýrstaryn basqarý departamentine 419,3 myń gektar jerdiń qujaty joldanǵan bolatyn. Bul jumys óz nátıjesin bergeni anyq. Osy jyldyń 11 aıyndaǵy qorytyndysy boıynsha 53 myń gektar alqap ıgerilip jatyr. Sonymen qatar 31,5 myń gektar jer ıeleriniń qaıtys bolǵany anyqtalyp otyr. Bul jerlerdi Azamattyq kodekstiń 242-babyna sáıkes 1 jyl bederinde ıesiz múlik retinde esepke alý jumysy júrgizilip jatyr. Budan bólek, 128,7 myń gektar alqap boıynsha atqarylǵan jumys departamenttiń óndirisinde tur. Al 131,2 myń gektar jerdiń ıeleri aýysqanyn aıta ketken jón. Bul jerlerdi aýdandar tarapynan jańa menshik ıesin anyqtaı otyryp, qaıta naqtylaý jumystary júrgiziledi», deıdi basqarma basshysy.
D.О́tepovtiń aıtýynsha, paıdalanýsyz qalǵan, zańnamany buzý arqyly berilgen aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy alqaptardy memleket menshigine qaıtarý jumysy osy jyly da toqtaýsyz júrgiziledi. Memleket basshysynyń tapsyrmasy negizinde qolǵa alǵan aýqymdy jumys aıasynda 11 aıda 61 myń gektar alqap memleket menshigine qaıtarylypty.
«Prezıdent tapsyrmasyn júzege asyrý maqsatynda qolǵa alǵan jumys tıisti deńgeıde iske asyrylady. Qazirgi ýaqytqa deıin Jambyl, Jýaly, Qordaı, Moıynqum, Sarysý jáne Shý aýdandarynda tıisti konkýrs júrgizildi. Nátıjesinde, 14,2 myń gektar jer aýyl sharýashylyǵy aınalymyna qaıta engizildi», deıdi D.О́tepov.
Aýyldyq jerlerde turatyn halyq úshin jaıylym jer qaı kezde de bas aýrýǵa aınalǵany málim. Altyn besikke qazyǵyn qaqqan halyqtyń máselesin sheshý maqsatynda da óńirde ilkimdi jumys atqarylyp jatyr.
«Prezıdent tapsyrmasyn júıeli túrde júzege asyrýdyń qaı kezde de mańyzy zor dep oılaımyn. Sondyqtan da biz bir qoldyń salasyndaı birigip, zańsyz alynǵan, paıdalanylmaı jatqan jerlerdi memleket menshigine qaıtarý maqsatynda jyldar boıy úzdiksiz jumys istep jatyrmyz. Bul jumystyń aldaǵy ýaqytta da toqtamaıtyny anyq. О́ıtkeni alǵa qoıǵan aıqyn maqsat bar. Eń bastysy, dál osy jumysty júıeli túrde atqarý arqyly óńir ekonomıkasyn órkendetýge súbeli úles qossaq deımiz. Aýyldyq okrýgterge qarasty eldi mekenderdiń ortaq paıdalanýyndaǵy jaıylym jerlerdi keńeıtý jumysy júıeli túrde júrgiziledi. Jalpy alǵanda, bos jatqan 403,5 myń gektar alqap jaıylym jer retinda tańdalyp alyndy. Al jergilikti máslıhattardyń pármenimen 161,1 myń gektar jer resmı bekitildi. Sonymen qatar 242,4 myń gektar jerdi jaıylym alqaby retinde ornalastyrý jumysy josparǵa saı atqarylady. Jalpy alǵanda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń tapsyrmasyna sáıkes qosylǵan jerler jergilikti máslıhattardyń sheshimimen bekitilýi kerek. Bul jumys 2026 jyldyń maýsymyna deıin tolyqqandy aıaqtalady degen senim zor. Bizdiń basqarma tarapynan bul baǵyttaǵy jumys óz deńgeıinde júzege asyrylyp jatqanyn aıta ketken jón», deıdi jaýapty basqarma basshysy.
Qalaı desek te, Jambyl óńirinde keıingi 3-4 jyldyń bederinde seń qozǵalǵanyna eshkimniń talasy joq. Eń bastysy, qolynda bıligi bar kezde ulan-ǵaıyr alqapty zańsyz ıelenip alǵandarmen ymyrasyz kúres júrgizilip, 100 myńdaǵan gektar jer memleket múddesi úshin keri qaıtarylǵany kóńil qýantady. Bul jumys aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabatyny sózsiz. О́ıtkeni halyqtyń qazynasyna telingen qara jerdiń qyzyǵyn jergilikti qarapaıym turǵyndar kórýi kerek.
Jambyl oblysy