Foto: JI
Alapat órt 12 adamdy jalmap ketken
Túrkistan oblysynda qos qabatty baspana otqa oranyp, 12 adam kóz jumdy. Qaıǵyly oqıǵa 18 qarashada Jetisaı aýdanyndaǵy Alǵabas aýylynda bolǵany málim. Qaza tapqandardyń bári bir áýlettiń músheleri. Kórshi aýyldaǵy týysynyń toıynan qaıtqan qonaqtar baýyrynyń úıine túnep shyqpaqshy bolǵan. Alaıda tań ata tutanǵan tilsiz jaý áp-sátte búkil baspanany sharpyǵan. Úıde bolǵan 15 adamnyń tek 3-eýi ǵana tiri qaldy. 18 jastaǵy qyz, áıel adam jáne er adam aýdandyq aýrýhananyń jansaqtaý bólimine jatqyzylǵan.
О́rt tańǵy saǵat 5-ten óte tutanǵan. Qyzyl jalyn áp-sátte qos qabatty úıdi túgel jalmap, shyrt uıqydan shoshyp oıanǵandar janushyra kómek suraǵan. Olardyń shyńǵyrǵan daýysyn jaqyn kórshileri estipti. Oqıǵa kýágerleriniń aıtýynsha, úı ıesiniń «qutqaryńdar» dep, ot arasynan aıǵaılaǵan daýysy anyq estilgen. Ottyń ortasynda qalǵandar jalma-jan áınekti shaqqanymen, terezedegi temir tordan shyǵa almaı qalǵan.
Úkimettik komıssııa órttiń sebepteri boıynsha tergeý júrgizdi. Kóp balanyń bir mezgilde qaza tabýy eldi tolǵantyp, qoǵamda turǵyn úı qaýipsizdigi, órt qaýipsizdigi erejeleriniń saqtalýy týraly suraqty aıqyn qoıdy.
2025 jyly el aýmaǵynda qandaı alapat órt oqıǵalary tirkeldi?
12 adam mert bolǵan jantúrshigerlik jol apaty
23 qazanda Aqtóbe oblysy aýmaǵyndaǵy halyqaralyq Samara-Shymkent tasjolynda, Belqopa aýylynyń mańynda DAF júk kóligi men GAZel soqtyǵysqan. GAZel jolaýshylar kóligi resmı túrde T.Júrgenev aýylynan oblys ortalyǵyna jolaýshylar tasymaldaýmen aınalysqan. Júk kóligi qarsy qozǵalys jolaǵyna shyǵyp ketken. Oqıǵa bolǵan jerde 2 júrgizýshi men GAZel kóliginiń 10 jolaýshysy (8-i eresek, 2-ýi bala) qaza tapqan, taǵy 5 adam medısınalyq mekemege jetkizildi.
Ishki ister mınıstri tergeý barysyn jeke baqylaýǵa aldy. Úkimet komıssııasy quryldy. Bir ǵana jol apatynda 12-den asa adamnyń ómirin joǵaltýy búkil eldi shoshyndyrǵan aýyr jańalyq boldy jáne jol qaýipsizdigi máselesin qaıtadan kún tártibine shyǵardy.
Bas prokýratýranyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtetiniń derekterine sáıkes, 2025 jylǵy 1 shildedegi jaǵdaı boıynsha elimizde 15 698 jol-kólik oqıǵasy tirkelgen. Apattardan 22 346 adam zardap shegip, olardyń 955-i qaza tapty. Onyń ishinde 5552 bala jaraqat alyp, 135 bala qaıtys bolǵan.
(Foto: Vıdeokadr)
О́ndiristik jazataıym oqıǵalardan 77 kenshi qaza tapqan
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi (2025 jylǵy 1 shildedegi jaǵdaı boıynsha) málim qylǵandaı, óndiristegi jazataıym oqıǵalardan 584 jumysker zardap shegip, onyń 77-si qaza tapqan.
Jaraqat alý boıynsha Qaraǵandy oblysynda – 61 adam, ShQO-da – 50 adam, Pavlodar oblysynda – 44 adam, Atyraý oblysynda – 40 adam, Aqtóbe oblysynda – 39 adam, Almaty qalasynda 51 adam zardap shekken. Ekonomıka salalary boıynsha eń kóp zardap shekkender taý-ken metallýrgııa kesheniniń ónerkásipterinde – 18,1 % jáne qurylys salasynda – 9,2%.
Jazataıym oqıǵalardyń bolýynyń negizgi sebepteri: óndiristegi jumystyń tıisti deńgeıde uıymdastyrylmaýy (34,6%), jábirlenýshiniń abaısyzdyǵy (32,9%), jol qozǵalysy erejelerin buzý (8,6%), eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý erejelerin buzý (7,1%).
Eńbekti qorǵaý faktileriniń buzylýshylyqtary boıynsha quqyq qorǵaý organdaryna jazataıym oqıǵalardy tergeýdiń 439 materıaly jiberilip, sonyń negizinde 139 qylmystyq is qozǵaldy.
Sondaı-aq 17 aqpanda Ulytaý oblysyndaǵy Jomart kenishinde 7 kenshiniń qazasy jurttyń qabyrǵasyn qaıystyrdy.
(Foto: sputnik.kz)
Sonymen qosa, áıelder men balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyqtyń keıbir jaǵdaılary adam ólimimen aıaqtaldy. Bul ister qoǵamda úlken ashý týǵyzdy. Quqyq qorǵaý organdarynyń, áleýmettik qyzmetterdiń róli synǵa alyndy. Mundaı oqıǵalar – qorǵaý tetikteri bolǵanymen, biraq olar keıde kesh iske qosylatynyn, zorlyq-zombylyq – tek qylmys emes, júıelik áleýmettik problema ekenin kórsetip otyr.
Oǵan qosa, jasóspirimder men jastar arasynda sýısıd pen aýyr psıhologııalyq daǵdarys oqıǵalary tirkeldi. Sýısıd oqıǵalary qoǵamǵa erekshe aýyr bolatyn sebebi, bul – bir kúnde bolatyn apat emes, uzaq jınalǵan ishki kúızelistiń saldary. Árbir jaǵdaı – bir otbasynyń ómir boıǵy jarasy. О́z-ózine qol jumsaý oqıǵalary – psıhologııalyq kómekke qoljetimdilik jetkiliksizdigin jáne mektep pen qoǵamda emosııalyq densaýlyq áli de ekinshi qatarda ekenin kórsetti.
