Jasandy ıntellekt qarqyndy damyǵaly IT salasy kez kelgen adamǵa qoljetimdi, akademııalyq bilimdi ýnıversıtetke barmaı-aq meńgerýge bolatyn salaǵa aınaldy. Az ýaqyt ishinde osy baǵytqa qyzyǵýshylyq arta tústi. Alaıda kóbi neden bastaımyn, ıdeıany qalaı júzege asyramyn, startap qurýǵa ne qajet degen suraqtyń aınalasynda qalyp qoıady. Osy tusta elimizde qalyptasyp kele jatqan startap ekojúıesi, sonyń ishinde «Astana Hub»-tyń «AI Preneurs» akselerasııalyq baǵdarlamalary taptyrmas kómek.
«Astana Hub» bas dırektory Maǵjan Mádıevtiń aıtýynsha, JI-startap ıdeıadan emes, faýnderden bastalady.
– Klassıkalyq akseleratorlar startapty MVP, alǵashqy tutynýshy nemese naryqtyq ósim satysynda qabyldaıdy. Al jasandy ıntellekt baǵytyndaǵy jańa formattaǵy baǵdarlamalarda qatysýshylar jobasyz, tipti daıyn ıdeıasyz da keledi. Sebebi jasandy ıntellekt dáýirinde ıdeıa tez eskiredi, al ózekti máselege sheshim usyný ómirsheń qaǵıda. Jobanyń «Ideation» kezeńinde qatysýshylar naqty problemany anyqtap, ony birneshe qyrynan taldap, tez arada synaqtan ótkizýdi úırenedi. Bul kezeńde «unaıdy» degen sýbektıvti baǵadan góri «jumys isteı me?» degen pragmatıkalyq suraq aldyńǵy orynǵa shyǵady. JI-startap qurýdaǵy eń úlken qateliktiń biri – naryqty ústirt baǵalaý. Mysaly, belgili bir salada júzdegen myń áleýetti paıdalanýshy bar ekenin aıtý naryqtyń bar ekenin dáleldemeıdi. Naryq degenimiz – suranys pen tólem qabileti. Sondyqtan tájirıbeli mentorlar startap ıelerine únemi bir suraq qoıady: bul ónimdi búgin kim, qandaı máseleni sheshý úshin satyp alýǵa daıyn? Suraqtarǵa jaýap bere almaǵan joba, qanshalyqty keremet bolsa da, uzaqqa barmaıdy, – deıdi ol.
Sonymen qatar startap qurýdaǵy kelesi mańyzdy faktor – komanda. Jasandy ıntellektige negizdelgen startapty bir ǵana mamandyq ıesi qura almaıdy. Munda tehnologııany tereń túsinetin ınjener, naryqty jaqsy biletin maman ári sheshim qabyldaı alatyn faýnder qajet. Sondyqtan akselerasııalyq baǵdarlamada qatysýshylar ıdeıa izdeýden buryn, ózine seriktes, pikirles, jaýapkershiligi joǵary komanda múshelerin tabýǵa basymdyq beredi eken.
Fınteh jáne blokcheın salasynda tájirıbesi bar kásipker Azat Bekmaǵambetovtiń aıtýynsha, jasandy ıntellektige negizdelgen ónim jasaý jetkiliksiz. Mańyzdysy naryqqa qajet, tabys ákeletin servıs qurý. Kóptegen joba dál osy jerde qatelesedi.
– Jasandy ıntellektiniń ózi ónim emes, ol – qural. О́nim degenimiz – adamnyń naqty máselesin sheshetin nátıje. Kóptegen startap «bizde JI bar» degen tujyrymmen shektelip qalady. Al tabysty jobalar kerisinshe, aldymen sheshilmeı júrgen máseleni anyqtap, keıin ǵana nege dál osy jerde jasandy ıntellekt tıimdi ekenin dáleldeıdi. Bul tásil tehnologııany maqsat emes, qural retinde qoldanýǵa múmkindik beredi. JI-startap ekojúıesindegi taǵy bir erekshelik – jyldam testileý mádenıeti. Ideıany uzaq ýaqyt boıy jetildiremin dep ustap otyrý bul salada tıimsiz. Naryqqa tez shyǵý, keri baılanys alý jáne qajet bolsa, baǵytty ózgertý – damýdyń basty sharty. Bunda eń qaýipti nárse sátsizdik emes, óz-ózińdi aldaý. Jasandy ıntellektige negizdelgen kásipkerlik jolyn tańdaǵan adam jeńil tabysqa emes, uzaq ári kúrdeli jolǵa daıyn bolýǵa tıis. Bul jolda turaqsyzdyq, belgisizdik az bolmaıdy. Degenmen durys orta, kásibı mentorlar men júıeli jumys bar jerde nátıje de bolady, – deıdi ol.
Jasandy ıntellekt baǵytyndaǵy startaptar úshin ınfraqurylym men sapaly derekke qol jetkizý sheshýshi faktorlardyń biri sanalady. Sebebi JI-ge negizdelgen ónim algorıtmge ǵana emes, esepteý qýatyna, derekterdi óńdeý múmkindigine jáne turaqty tehnologııalyq ortaǵa táýeldi. Maǵjan Madıevtiń sózinshe, akselerasııalyq baǵdarlamalardyń róli tek bilim berýmen shektelmeıdi, olar startap ıeleriniń tehnologııalyq oılaý júıesin ózgertedi. «Mundaı akselerasııalyq baǵdarlamalar qatysýshylarǵa tek teorııa úıretip qoımaıdy. Olar tehnologııalyq resýrstardy qalaı paıdalaný kerek ekenin, ınfraqurylymǵa strategııalyq turǵydan qaraýdy úıretedi. Bul – bir ǵana jobany iske qosý emes, uzaqmerzimdi, turaqty ekojúıe qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan qadam», deıdi.
«AI Preneurs» baǵdarlamasyna jınalǵan qatysýshylardy biriktiretin ortaq sebep te osy ekojúıeniń bir bóligi bolýǵa umtylys. Biri munda jańa ıdeıa izdep keledi, ekinshisi senimdi komanda qurýdy maqsat etedi, al úshinshisi kásibı orta men pikirles adamdardy tabýdy kózdeıdi.
– Men bul baǵdarlamaǵa júzege asyrǵym keletin ıdeıammen keldim. Ol – faýnderler men kompanııalarǵa jyldam masshtabtalýǵa, B2B tutynýshylar men seriktester tabýǵa kómektesetin jasandy ıntellekt platformasy. Startap ashýǵa degen nıetim burynnan bar edi, alaıda qajetti resýrs pen neden bastaý kerektigin bilmedim. Osy baǵdarlama týraly estigen sátte-aq: «Mine, dál osy – izdegenim», degen oı keldi. Baǵdarlamaǵa kelýdegi basty maqsatym – pikirles adamdardy tabý, senimdi komanda qurý jáne birlesip naqty startap jasaý. «AI Preneurs» alańyna men eń aldymen komanda jınaý úshin keldim. О́ıtkeni ıdeıany iske asyrý úshin jalǵyz adamnyń kúshi jetkiliksiz. «Baǵdarlamaǵa daıyn ıdeıamen de, ıdeıasyz da kelýge bolady. Munda eń bastysy – nıet pen júıeli eńbek. Jumys barysynda sen jalǵyz emes ekenińdi, qasyńda dál sen sekildi izdenip júrgen adamdar bar ekenin sezinesiń. Bul senim startap jolyndaǵy eń mańyzdy tirekterdiń birine aınalady, – deıdi ol.
Osylaısha, «AI Preneurs» jasandy ıntellektige negizdelgen startaptardy ortaq maqsatqa jumys isteıtin kásibı qaýymdastyqqa aınaldyrýǵa yqpal etip otyr.
