Sol erli-zaıypty tanysymyz úsh aptadan beri Astanadan úı ala almaı sendelip júr. Eki jyl qatarynan shekara asyp, sheteldikterge jaldanyp, ár barǵanda árqaısysy 5 mln teńgedeı qarjydan qor jınap keldi. Eki bólmeli páter qunynyń jartysyna jetedi-aý degende, sát sanap sharyqtap bara jatqan úı baǵasy armanyn alystatyp barady.
«Biz eldegi aılyqpen eki jylda úıdiń jarty aqshasyn jınaı almaýshy edik. 10-20 jyldap páter jaldap júrgen adamdar kóp aınalamyzda. Shetelde qarapaıym jumysshyǵa jaqsy jaǵdaı jasaǵan, adamnyń eńbegin jemeıdi, kerisinshe joǵary baǵalaıdy. Biz táýekel etip byltyr da, bıyl da muhıt asyp, sheteldik dıplomymyzdy sandyqqa salyp qoıyp, qara jumys istep, eki jylda 20 mıllıon teńgeniń basyn qostyq. Endi 40 mln teńgege tym bolmasa eki bólmeli páter alsaq dep júgirip júrgenimizge, mine, eki apta boldy. Biraq ár qadamda bir kedergi kezdesip jatyr. Paıyzy az dep Otbasy bankke bardyq. Bul banktiń talaby boıynsha úıdiń 50 paıyzyn salyp baqandaı jarty jyl kútýimiz kerek eken, mundaı ýaqytta páter baǵasy qanshalyqty sharyqtaıtynyn Qudaı bilsin. Jaraıdy, kúttik delik, sonyń ózinde alatyn úıińniń qunyna teń nemese artyq bolatyn taǵy bir jyljymaıtyn múlikti qosymsha kepilge qoıýǵa tıis ekenbiz. Qazir kim alǵan úıin kepilge qoıady deısiń. Qurylys kompanııalarynyń keıbir ekinshi deńgeıli banktermen birlesip jasaǵan baǵdarlamalary bar, jarty jyl kútpesten ala beresiń, alaıda olardyń paıyzy sumdyq, olar da qosymsha kepildi talap etedi», deıdi sharasyzdyqtan sharshaǵan ekeý.
Elordada týystaryn jaǵalap júrgen olar kóp kúnge qalýǵa taǵy yńǵaısyzdanyp álek. Kómekteskimiz kelgen nıetpen Otbasy bankiniń «Jas otbasy» degen baǵdarlamasy bar ekenin aıttyq. Esimizge túskeni sol edi. О́ıtkeni bul baǵdarlamada úıdiń 50 paıyzyn birden salýyń kerek, olarda jınaýly, sondyqtan usynyp kórdik. Sóıtsek, onda da kedergi. «Baqsam, baqa eken» demekshi, tabys rastaý degen bar, odan qaldy, «Jas otbasy» boıynsha úıdiń qalǵan jarty aqshasyn ıpotekaǵa alǵanda bar-joǵy tek 9 jylǵa ǵana beredi eken ǵoı. Kredıttiń beriletin jyly az bolǵan saıyn aıyna tóleıtin somań kóp bolady. Sonda 20 mln teńgeni 9 jylǵa alǵanda aıyna 300 myń teńgeden aınalady, bul – tájirıbesiz mamannyń tutas bir jalaqysy. Bar tapqanyn ıpotekaǵa quısa, qaıtip kún kóredi?
О́tkende resmı BAQ-qa shyqqan bir sarapshynyń «Qazirgi turǵyn úı naryǵyndaǵy qymbatshylyq – ýaqytsha qubylys. Keıde múddeli toptar ádeıi dúrliktiredi, adamdar tezirek, keıinge qaldyrmaı satyp alsyn dep qoldan jasaıdy. Sondyqtan jańa jylda jańa ıpotekalyq baǵdarlamalardyń shyǵýyn kútken durys», degen pikirin úı máselesin sheshe almaı, saly sýǵa ketken álgi tanysyma jiberdim. Ol maǵan jaýapqa bir jyljymaıtyn múlik kompanııasynyń habarlandyrýyn skrın jasap jiberipti. Onda áldebir «komfort+» sanatyndaǵy turǵyn úıge jeńildik júrip jatqany, sol aksııaǵa úlgerse, 40 sharshy metr bir bólmeli páterdi 40 mln teńgege alatyny jazylypty. Bıznes, elıt sanatyndaǵy úılerdiń baǵasyn oılaýdyń ózi qorqynyshty. Sonda baıtaq jerimizde bir sharshy metrdi mln teńgege satyp alyp jatyrmyz ǵoı.
Mynadan keıin jas jupty endi qaıtip úmittendirerimdi bilmedim. Aýylǵa baryp qoı baq deýge qımaısyń, sheteldik dıplomynan, suranystaǵy mamandyǵynan uıat... Ekeýi de 4 tilde aǵyp tur, aǵylshyntildi, qytaıtildi kompanııalarda isteýge tolyq áleýeti jetetinin kórip, keýdeden ıterýdiń ózi – kúná. Al bundaı jastar osy jup qana ma? Bizdińshe, joq... Kóp, óte kóp jáne jyldan jylǵa sondaı tanys-týystarymyz kóbeıip te bara jatqanyn baıqap júrmiz. Munyń sebebi jas otbasyǵa arnalǵan tıimdi, basqasynan artyqshylyǵy bar, sharshy metriniń baǵasy baqylanatyn baǵdarlama joq. Shetelderde jas otbasyn úımen qamtý júıeli jolǵa qoıylǵan, bul týraly gazetimizdiń 2022 jylǵy 22 aqpanyndaǵy nómirinde shyqqan «Sharshy metrge baılanǵan shańyraq» atty maqalada tolyqtyryp jazǵanbyz. О́tkir túıtkildiń kesiri qanshama shańyraqtyń shaıqalýyna sebep bolǵanyn da másele etip kótergenbiz, 3 jyldan asty, alaıda ózgeris joq...
...Bir qaladan bir qalaǵa jol júrseń, ıgerilmeı jatqan ıen dalanyń sheti men shegi kórinbeı kóz talady. Biraq báribir áıteýir keń jerge syımaı kelemiz...
