Qaldyrǵan iziń máńgilik...

Iá, «О́mir-ózen kúrkireıdi, ótedi, kim keledi belgisiz, kim keteri», dep kúni keshe ǵana ómirden ótken belgili aqyn Ábilda Aımaq jyrlaǵandaı myna fánı, bes kún jalǵannan kim­niń óte­tini nemese keletini bir Al­laǵa ǵana aıan. Bul bári­mizge tán ómir­diń qatal synaǵy. Nur júzinen árqashanda meıirim men ıman tógilip turatyn Alma Muǵ­janova apaıymyzdy búginde saǵym bolyp áldeqashan artta qalǵan bala kezimizden beri biledi ekenbiz. Ondaǵan jyldar óte dostary da, shákirtteri de «Qosylǵan qos ózen sekildenip» dep súı­sine jyrǵa qosqan eki jas sonaý 1953 jyly Semeı qa­lasynda jolyqqan edi. Oqý ozaty Qurmanbaı Álsherıev Semeı pedagogıkalyq ınstıtýty fızıka-matematıka fakýltetiniń 3-kýrs stýdenti bolsa, «Arqanyń erke sulý – Kókeshetaýyndaǵy» halqymyzdyń ar­daǵy áıgili Aqan seriniń ózin ǵashyq etken Aqtoqty sulýdyń aýylynan shyqqan, aqqý­dyń kógildirindeı Alma Muǵjanova atal­­­mysh ınstıtýttyń 1-kýrs stýdenti edi. Mine, sol kezden bastalǵan ómirlik jup kúlli ǵumyryn birge ótkizdi. 1955 jyly ınstıtýtty bitire salysymen jas mamandar sol kezdegi Pavlodar oblysy, Bes­qaraǵaı aýdany, Semıarsk orta mektebine jiberildi. Esterine tússe áli kúnge deıin jandary túrshigetin jaǵdaı sonda bolyp edi. Týra 1955 jyly 5 qarasha kúni atom bombasy, 10 qarasha kúni sýtegi bombasy ashyq aspan as­tynda synaldy. Bul Semeıdegi áıgili Abyraly aýdanyna tıip turǵan jer bolatyn. Júzdegen úıdiń esik-terezesi qırap, 20-30-y jermen jeksen bolǵanyn kóz­derimen kórgenderi ómir boıy esterinde qalypty. Ekeýi de tereń bilimdi fızık bolǵandyqtan atom bombasynyń kúlli zardabyn egjeı-tegjeıli biletin. Sonymen, sonaý 1962 jyly Qurman­baı aǵaıdyń týǵan jeri – Shymkent (Ońtústik Qazaqstan oblysynyń) bu­rynǵy Qyzylqum, qazirgi Otyrar aýdany Sháýildir selosynda eńbek joldaryn bastaǵan, óz pánderin óte tereń biletin bi­limdi de isker ustazdar kóp uza­maı-aq el qurmetine bólendi. Alma apaıymyz 1962 jyldan 1991 jylǵa deıin aýdan ortalyǵyndaǵy eń irgeli Jambyl, Lenın (qazir Sh.Qaldaıaqov)atyndaǵy mektepterde dırek­tordyń tárbıe isi jónindegi orynbasary bolsa, Qurekeń de kóp jyldar boıy mektep dırektory bolyp abyroımen qyzmet etti. Búginde esimderi elimizge tany­mal Aqtaý, О́skemen ýnıversıtetteriniń rek­tory bolǵan Áshim Ah­metov, Qazaqstannyń Brazılııadaǵy elshisi Baqyt Ordabaev, Q.A.Iаsaýı atyndaǵy Ha­lyq­aralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń professory Qulbek Ergóbek, belgili satırık Kópen Ámirbek, jazýshy-tarıhshy Jarylqap Beısenbaev, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory Uljan Esnazarova, Qazaq-Reseı ýnıversıtetiniń professory Dúısenkúl Úrkimbaeva, «Egemen Qazaqstan» respýb­lıkalyq gazeti» AQ vıse-prezıdenti, Prezıdent syılyǵynyń laýreaty Erkin Qydyr bir kezderi osy qos ustazdan tálim alǵan súıikti shákirtteri edi. Sábı kóńilimizben rııasyz jaqsy kórgen ustaz­darymyzǵa degen qurmet ómir boıy úzilmeı keledi. Tereń bilimdi fızık Qur­manbaı Álsherıev ekeýiniń abyroı men bedeli aýdanǵa, oblysqa keńinen tanymal bolyp ustazdardyń us­tazy atandy. О́zekti órtteı sharpyǵan óki­nishke qaraı, osydan 2 jyl buryn ómirden ótken súıikti uldary, kenjeleri Palymnyń qaıǵysy asyl anasynyń ázız júregine aýyr salmaq salǵan-dy. Endi, mine, aıaýsyz ajal qarmaǵy asyl apaıymyzdy da alyp ketip otyr. Bári de joǵary bilimdi Saıran, Ǵalym, Palym (marqum) syndy úsh ul-qyz tárbıelegen, myńdaǵan shákirtti bilim nárimen sýsyndatqan qos ustaz seksenniń seńgirine de qanattasa birge jetip edi. Shańyraq kótergenine alpys jyl tol­ǵan edi. Qos merekeni áriptesterimen, shákirtterimen birge atap ótemiz dep nıettenip júrgen edi. Amal ne? Ustazdyq jolda barlyq ataq-abyroıǵa jet­ken asyl apaıymyz Alma Muǵ­janovanyń júregi osydan qyryq kúndeı buryn soǵýyn toqtatty. Allanyń aq nury aspanyńyzda shalqyp, topyraǵyńyz torqa, ja­nyńyz jánnatta bolsyn asyl apaı! Sh.Qaldaıaqov atyndaǵy mektepti 1979 jyly bitirgen shákirtteri. Ońtústik Qazaqstan oblysy, Otyrar aýdany.