Ekologııalyq jobalarǵa erekshe kózqaras qajet

«Prezıdentimizdiń «Taza Qazaq­stan» bastamasynyń negizgi qa­ǵı­d­attary, onyń ishinde halyqtyń ekolo­gııalyq mádenıetin qalyp­tastyrý, qorshaǵan ortany qorǵaý, tabıǵatqa uqyp­ty qaraý sııaqty negizgi qun­dy­lyqtar elimizdiń jańa Konstıtýsııasynda naqty bekitilgen. Tabıǵatty qorǵaý – qur sóz emes, ol bar­sha­myzdyń ortaq konstı­týsııalyq boryshymyz. Eriktiler uıymdary men jastardyń áleýetin paıdalanýymyz kerek. Olar­dyń belsendi qatysýy tabıǵatqa qamqorlyqpen qaraýdaǵy sabaqtastyqty qam­tama­syz etedi. Biz Kons­tıtýsııada bekitil­gen jańa ekologııalyq máde­nıet­tiń negizin qalaımyz. Aral teńizi aımaǵynda aǵash otyrǵyzý jáne ekologııalyq ahýaldy jaqsartý boıynsha júr­gizi­lip jatqan aýqymdy ju­mys­tar Memleket basshy­synyń ekologııany qalpyna keltirý jáne saqtaý, qaýipsiz qorshaǵan ortany damytý qaǵıdattaryna degen berik ustanymyn kórsetedi. Qazir onda sekseýil alqaptary egilýde. Olar tuzdy daýyl­darǵa tosqaýyl bolyp, óńirdiń ekojúıesin qalpyna keltirýge yqpalyn tıgizedi», dedi Premer-mınıstr.

Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaev elimizdegi orman alqaptary jáne Aral teńiziniń qurǵaǵan túbine aǵash otyrǵyzý jumys­tarynyń barysy týraly baıandady. Jergilikti atqarýshy organdardyń ekologııalyq is-sharalar ótkizý, aýmaq­tar­dy abattandyrý, ruqsat etilmegen qoqys oryndaryn joıý jáne «Taza Qazaqstan» bastamasyn júzege asyrýǵa halyqty ekologııalyq ak­sııalarǵa tartý ju­mys­taryn uıymdastyryp, úıles­tirý­ge tıis ekeni erekshe atap ótildi. Osy oraıda Aqmola, Shyǵys Qaza­q­stan, Qyzylorda, Mańǵystaý, Ulytaý ob­lys­tarynyń jáne Shymkent qala­synyń ákimderi baıandama jasady.

Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń derekteri boıynsha 2021–2025 jyldar aralyǵynda respýblıkada shamamen 1,6 mlrd aǵash otyrǵyzyldy. Al bıyl 210 mln-nan astam kóshet egý josparlanǵan. Jalpy aýdany 2,7 myń gektar bolatyn 243 orman tálimbaǵynda shamamen 157 mln kóshet ósirilip jatyr. Osy jyly taǵy 6 jobany júzege asyrý josparlandy. Olardyń ár­qaısysynyń óndiristik qýaty jylyna 6 mln kóshetti quraıdy.

Aral óńiriniń ekojúıe­sin qalpyna keltirý sheń­berin­de 2021–2025 jyldary melıorasııalyq orman jumystary 1 mln gektardan astam alqapta júrgizildi. Al qazirgi ýaqytta 165 myń gektar alqapta jalǵasyp jatyr. Ǵylymı súıemeldeýdi qamtamasyz etý maq­­satynda óńirde Qazaq orman sharýa­­shylyǵy jáne agroorman melıo­ra­sııa­sy ǵylymı-zertteý ınstı­týty­nyń fılıaly quryldy. Aral teńiziniń qurǵaǵan túbinde tálimbaq qurylysy júrgizilip jatyr. Sony­men qatar «Aral Ormany» mem­lekettik tabıǵı rezervatyn qurý jumysy aıaqtalýǵa jaqyn.

Premer-mınıstr mem­lekettik organdar men ákim­dikterdiń nazaryn málim­del­gen josparlardy oryn­daýǵa ǵana emes, sondaı-aq egilgen aǵashtardyń kóp kólemde jersinip ketýin qamtamasyz etý qajettigine de aýdardy. Osyǵan baılanysty Eko­logııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi ákim­dikter­men birlesip, kóshet­terdiń jer­sinip ketýin mindetti túrde qadaǵalaı otyryp, bıylǵa josparlanǵan otyrǵyzý kóle­min júzege asyrýdy qam­tamasyz etýge tıis. Son­daı-aq Memleket basshysy ja­rııa­­­laǵan sıfrlandyrý jylyn eskere otyryp, jerdi qashyqtyqtan zondtaý, drondar men JI elementteri syndy sıfrlyq sheshimderdi belsendi engizý tapsyryldy. Bıylǵy sáýir aıynyń sońyna deıin Qyzylorda jáne Túrki­stan oblystaryndaǵy Aral teńiziniń qurǵatylǵan túbi­niń 165 myń alańynda me­­lıo­rasııalyq orman jumys­­taryn aıaqtaý mindeti qoıyldy.

Orman tálimbaqtary jelisin damytýǵa erekshe nazar aýdarylyp keledi. Premer-mınıstr Almaty, Qostanaı, Pavlodar, Shyǵys Qazaqstan jáne Abaı oblystarynda orman tálimbaqtary qurylysyn jedeldetýdi jáne aldaǵy ýaqytta óńirlerde sapaly kóshet qorynyń bolýy úshin jabyq ósirý júıesi bar kóshetterdi ósirýdiń ornyqty júıesin qurýdy qamtamasyz etýdi tapsyrdy.

Sonymen qatar qaldyq­tardy kádege jaratý máselesi de sóz boldy. Búginde 185 mlrd teńgege jeńil­detil­gen qar­jy­landyrý qaras­ty­ryl­ǵan bolsa, sonyń ishinde 90 mlrd teńgeden astam soma­ǵa 26 joba júzege asyrylyp jatyr. Ákim­dikterge jospar­lanǵan is-shara­lardyń ýaq­tyly oryndalýyn qam­tama­syz etý, sondaı-aq jer qoı­naýyn paıdalanýshylar­men birlesip, karerler aýmaq­tary­nyń 40%-dan astamyn, onyń ishinde sanıtarlyq qor­ǵaý aımaqtarynyń shekara­la­ryn­da kógaldandyrý ju­mys­taryn júrgizý tapsyryldy.

23 naýryzda «Móldir bulaq» respýblıkalyq aksııa­sy bastalady. Onyń sheń­berinde bulaqtar men jaǵa­laý aýmaqtaryn tazartý, son­daı-aq 700-den astam áleýet­ti sý nysandaryn tú­gen­deý josparlanyp otyr.

«Taza Qazaqstan» bas­tamasyn odan ári júzege asyrý osy jylǵa arnalǵan ekologııalyq aksııalardyń jańa sıkliniń kestesine sáıkes júrgiziledi.

Jıynda О́ńirlik ekolo­gııalyq sammıtke daıyndyq barysy da py­syqtaldy. Is-shara ekologııa sala­syn­­daǵy halyqaralyq ynty­maq­tastyqty damytý úshin mańyzdy alańǵa aınalatyny atap ótildi.