«QazAvtoJol» UK» AQ uıymdastyrýymen Almaty oblysyndaǵy «Almaty – Taldyqorǵan» avtojolynyń bóliginde BAQ ókilderi «Nurly Jol» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda júzege asyrylyp jatqan jol qurylysynyń jumystarymen tanysty.
«QazAvtoJol» UK» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Ulan Álipov pen Almaty oblystyq fılıalynyń dırektory Batyr Dadamýrzaev, sondaı-aq, merdiger kompanııalardyń basshylary jýrnalısterdi qurylys barysymen tanystyrdy. Jańa jumys oryndaryn ashý, qurylystyń aıaqtalý merzimi men aǵymdaǵy jylǵa arnalǵan jumys josparlary sekildi birqatar máselemen bólisti. Sapar barysynda jol boıyndaǵy qyzmettiń damý jospary men Almaty oblysyndaǵy avtojolǵa aqyly júıe engiziletini týraly aıtyp ótti.
О́tken jyly respýblıkalyq mańyzǵa ıe avtomobıl joldary torabyn damytýǵa 174 mıllıard teńge bólingen bolsa, onyń ishinde 41,2 mıllıard teńge Almaty oblysynyń enshisine buıyrǵan-dy. Ol jalpy bıýdjettiń 24 %-yn quraıdy. Bıylǵy jyly jalpy avtojol qurylysyna Respýblıkalyq bıýdjetten 234 mıllıard teńge bólinip, onyń ishinde Almaty oblysynyń úlesine 47,8 mıllıard teńge shyǵyp otyr.
Bıylǵy jyly 306 shaqyrym avtojol boıynda jumystar júrgiziledi, 265 shaqyrym jol qaıta qalpyna keltirilip, 41 shaqyrym jolǵa ortasha jóndeý jumystary júrgizilmek. Jyl sońyna deıin 98 shaqyrym jańartylǵan jol paıdalanýǵa beriletin bolsa, ol úshin 946 dana tehnıka men 1 767 adam jumysqa tartylyp otyr. Sondaı-aq, Dúnıejúzilik banktiń qaryz berýi arqyly «Almaty-Qorǵas» avtojolynyń bóliginde qaıta qalpyna keltirý jumystary júrip jatyr. Ondaǵy qurylys jumystaryn Qazaqstannyń «Qazaqjolqurylys», «K-Jolqurylys», «Naıza-Qurylys», túrikterdiń «SıneMıdasStroı», ıtalııalyqtardyń «Todını» sııaqty belgili kompanııalary, sonymen qatar, jergilikti «Taldyqorǵan joldary», «Qapshaǵaı kópirjasaǵy» jáne basqa da kompanııalar júrgizýde.
Joldy qaıta qalpyna keltirýge qoldanatyn materıaldardyń 90%-y otandyq óndirýshilerdiń ónimderi. «QazAvtoJol» UK» AQ ulttyq operatory ınfraqurylymdyq damýdyń «Nurly Jol» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda 2020 jylǵa deıin jalpy quny 2,6 trıllıon teńge bolatyn 7 100 shaqyrym joldy jóndeý jumystarymen qamtýdy josparlaýda.
Sonymen qatar, Almaty oblysy boıynsha Almaty-Astana, Almaty-О́skemen, Almaty-Qorǵas jáne Úsharal-Dostyq baǵyttaryndaǵy avtojoldardy qaıta qalpyna keltirý kózdelgen.
– Elbasy N.Nazarbaevtyń «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty Joldaýyn júzege asyrý maqsatynda, 2015-2019 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstannyń ınfraqurylymyn damytýǵa baǵyttalǵan «Nurly Jol» memlekettik baǵdarlamasy ázirlengen bolatyn. Atalǵan baǵdarlama aıasynda 11 avtojol jobasyn júzege asyrý kózdelgen, olar: Batys Eýropa-Batys Qytaı, Ortalyq-Ońtústik, Ortalyq-Shyǵys, Ortalyq-Batys, Almaty-О́skemen, Qyzylorda-Jezqazǵan-Qaraǵandy, Astana-Petropavl-RF shekarasy, Oral-Kamenka, Astana qalasynyń Ońtústik Batys aınalymy, Jetibaı-Jańaózen, Úsharal-Dostyq, – dedi Ulan Tálipov.
Sondaı-aq, basqarma tóraǵasy orynbasarynyń aıtýynsha, «QazAvtoJol» UK» AQ ulttyq operatory otandyq ınfraqurylymnyń damýyna baǵyttalǵan «Nurly Jol» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda 2020 jylǵa deıin jalpy quny 2,6 trıllıon bolatyn 7000 shaqyrym joldy qurylys-jóndeý jumystarymen qamtýdy josparlap otyr.
Qazirgi ýaqytta Qazaqstan Respýblıkasynyń avtomobıl jolynyń uzyndyǵy 128,3 myń shaqyrymdy quraıdy. Onyń 97,4 myń shaqyrymy jalpy qoldanystaǵy, sonymen qatar, 23,5 myń shaqyrymy respýblıkalyq mańyzǵa ıe joldar jáne 73,9 myń shaqyrymy oblystyq jáne aýdandyq mańyzdaǵy joldar bolyp sanalady.
Aǵymdaǵy jyly 1 400 shaqyrymda jóndeý jumystary júrgiziledi. Jyl sońynda 424 shaqyrym jol paıdalanýǵa beriledi. Ol úshin 2 500 dana tehnıka men 4 800 adam qurylys jumysyna tartyldy. Bul jobalardy qarjylandyrý Respýblıkalyq bıýdjet, Ulttyq qor jáne halyqaralyq qarjy ınstıtýttary arqyly júzege asyrylýda.
Qazirgi ýaqytta Investısııalar jáne damý mınıstrligimen birge Úkimettiń Úılestirý keńesi bekitken ázirleý is-sharalary júzege asyrylýda. Sonymen qatar, zaımdardy tartý úshin banktermen belsendi jumystar júrgizilýde.
Júzege asyrylǵan jobalardyń tıimdiligin ózindik quny bar ónimderdiń, kólik shyǵynynyń azaıýynan, aımaqaralyq júk tasymaly jyldamdyǵynyń artýynan ekonomıkalyq paıda kórýge bolady. Soǵan sáıkes, jolǵa ketetin ýaqyt jáne joldy paıdalanýshylar shyǵyny, jol kólik oqıǵalary da azaıady.
Oǵan qosa, jańa jol qurylystary men paıdalanýdaǵy magıstraldardy jańartýdan bólek, jol boıyndaǵy qyzmet te damı túsedi. Eń úzdik dúnıejúzilik tájirıbeni eskere otyryp jáne eýropalyq keńesshilerdiń úlgisimen servısti jaqsartýǵa jáne azamattardyń júrýine qaýipsiz ári jaıly jaǵdaı jasaýǵa kómektesedi. Bul baǵytta jeke bıznes belsendi túrde iske tartylady. Investısııalyq qorlar men meıramhanalarǵa, qonaqúılerge úlken qyzyǵýshylyq týyp otyr. Aqyly júıeni engizý boıynsha jospar jasalýda.
2013 jyly uzyndyǵy 211 shaqyrym bolatyn jalpy, qoldanystaǵy respýblıkalyq mańyzǵa ıe I-A sanattaǵy 6 jolaqty «Astana – Petropavl» boıyndaǵy «Astana – Shýche» aqyly joly iske qosylǵan bolatyn. Aqyly jol «G.E.A.» fransýz kompanııasynyń avtomattandyrylǵan jabdyqtarymen jáne baǵdarlamalarymen qamtamasyz etilgen.
Atalǵan shara memleket bıýdjetine túsetin aýyrtpalyqty azaıtýǵa múmkindik berdi. 2022 jylǵa deıin respýblıkalyq mańyzǵa ıe avtomobıl joldarynyń 7 000 shaqyrymyna aqyly júıe engiziledi. Avtomobıl joldarynda aqy alý júıesin engizýge tek qaıta qalpyna keltirilgen nemese kúrdeli jóndeýden ótken bólikter ǵana aýystyrylady.
I tehnıkalyq sanattaǵy «Almaty – Qapshaǵaı» avtomobıl jolynyń 24-67 shaqyrymy qaıta qalpyna keltirý jumystarynan keıin aqyly bolady. I tehnıkalyq sanattaǵy avtomobıl joldarynda aqy avtokóliktiń barlyq túrinen alynady. Aldaǵy ýaqytta «Almaty – Qorǵas», «Almaty – Bishkek», «Almaty – Astana» joldaryna ishinara aqyly júıe engizý josparda bar.
BAQ ókilderi júrip ótken «Almaty-Qapshaǵaı» bóligi 64 shaqyrymdy quraıdy. Ol budan buryn aıtylǵandaı 6 jolaqty bolady. Taǵy da 40 shaqyrym jol Qapshaǵaı sý basseıniniń artqy qaptalynan salynady, ol 4 jolaqty, ıaǵnı bul Qapshaǵaıdan Taldyqorǵanǵa deıingi bólik. «Astana – Shýche» avtojolyndaǵy sııaqty bul jol boıynda da jyldamdyq saǵatyna 140 shaqyrym bolady. Qurylys barysynda otandyq óndirýshilerdiń materıaldary paıdalanylady. Jýyqta bolyp ótken brıfıng barysynda, AQ basqarma tóraǵasy habarlaǵandaı, tas joldyń bir jartysyn, ıaǵnı bir baǵyttaǵy 3 jolaqty 2015 jyldyń sońynda ashý kózdelip otyr. Bul jol týraly jáne Almaty oblysyndaǵy basqa da avtojol jobalary týraly Almaty oblystyq fılıalynyń dırektory Batyr Dadamýrzaev qosymsha áńgimelep berdi.
Sóz sońynda, daǵdarysqa qarsy ázirlengen «Nurly Jol» baǵdarlamasy elimizdegi ekonomıkalyq jaǵdaıdy turaqtandyrýǵa, aımaqaralyq qarym-qatynasty kúsheıtýge, jańa jumys oryndaryn ashýǵa, júk tasymalyn arttyrýǵa múmkindik beredi. Osy arqyly Qazaqstan strategııalyq maqsaty – damyǵan 30 eldiń qataryna qosylýǵa bir qadam bolsa da jaqyndaıdy.
Qanat ESKENDIR,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
Sýretterdi túsirgen Aıtjan MURZANOV,
«Egemen Qazaqstan».
