22 Qańtar, 2011

Hıdjab kıgen qyz nemese kelinin urǵan ene

4 mın
oqý úshin
Dál osy hıdjab kıgen qyz­dar­dyń aınalasynda dostary­myz­ben qanshama ret daýlas­padyq. Bireýi durys dese, ekinshisi qazaq qyzy qashan hıdjab kıip edi dep keri ýáj aıtady. Birde úıdiń mańyndaǵy av­to­kólikterdiń temir-tersekterin sa­ta­tyn dúkenge barsam, son­da­ǵy satýshy qyzdar bas­taryna oramal tartyp, uzyn etek kóılek kıip, tumshalanyp alypty. Iman­dylyqqa boı usyna bastaǵan eken-aý dep qýanyp qaldym. Bir kúni sol qyzdardyń birimen bir avtobýsqa mindik. Birneshe aıaldamadan keıin bir egde kisi kólikke otyryp, dál sol qyzdyń qasyna baryp turdy. Túrindegi ýyljyǵan jastyqty, basyna tartqan oramalyn kórgennen bolar. Álgi hıdjab kıgen qyzymyz dál janynda turǵan qart adamdy kórip turyp, mizbaqpaı, otyra berdi. Osynyń bárin kórip otyrǵan avtobýstaǵy eki kekse áıel áńgime bastady. «Qazaq qyzy qashan hıdjab kıip edi?» dep  áńgimeni alystan oraǵytyp bastaǵan bi­rin­shisiniń sózin ekinshisi de qosh­taı ketti. – Ata-babamyz kımegen osy páleni erikken, eliktegen aıdala­daǵy bireýler ǵana kıetin sııaqty kórinetin. Endi mine, óz úıimizde de bireýi súıretilip júr, – dedi syrt kelbeti zııalylaý kóringen apaı birden kúıinip, daýysyn shyǵara sóılep. – Balalaryńyz ımandylyqqa bet bursa nege qaıǵyrasyzdar? Ateızmmen ósken sizderdiń endi sájdege bastaryńyz tııýi qıyn shyǵar?! – dedi sózderin estip otyrǵan aǵaı. – Kelinim ǵoı, áý bastan-aq ımansyz emes edi. – Qýanbaısyz ba? – Nesine qýanam. Sólpildetip hıdjab kıip, bir ýaǵyzdardan qal­maıtyn bolyp alypty. Bala-sh­a­ǵa­symen, baıymen sharýasy joq. Súı­retilip, shalynyp júrip, mektepke baratyn nemerelerime tamaq ta du­rys bermeıdi, sabaqtaryna da qara­maıdy. Jaqynda balamdy da, kelinimdi de uryp-uryp aldym. – Oıbaı-aý, ol qandaı kelin, enesine urǵyzyp qarap turǵan? – О́zim onsyz da kúıip-pisip júr­sem, jaqynda úlken kelin ha­barlasyp tur. «Qaınymyz erteń úı­lengeli jatqanyn estigen shy­ǵar­syz?» deıdi súıinshi sura­ǵan­daı. Kú­ıeýi jańa qatyn alyp jat­qanda kelinim qaıda qarap otyr dep, baıbalam salyp, tańer­teń úılerine bar­sam, úsheýi shaı iship otyr. Hıdjab kıgen kelinimiz ekinshi áıel­men nekelesýge ruq­sat bergen kó­rinedi. Sharı­ǵatta erkektiń aıt­qa­ny zań deıdi. Sodan keıin, «Sól­peń­degen súme­lek-aý, bala-shaǵa túgili, ba­ıy­ńa da ıe bola almaı qalypsyń ǵoı», dep balamdy da, kelindi de soǵyp-soǵyp jiberdim. Ekeýiniń or­ta­synda otyrǵan al­bas­tyny qý­yp shyqtym úıle­ri­nen, – dep uz­aq oqıǵany qysqa qaıyrdy. Estip otyrǵandar oı­lanyp qaldy. Az ýaqyt qana únsiz qalǵan áıel: – Áı, sonda Allataǵala bala-shaǵańa qaramaı, hıdjab kıip júrseń jumaqqa barasyń demeıtin shyǵar?! Qartaıǵanda osy maǵan qaıǵy boldy. Beınetten keıin, zeınet kórýdiń ornyna sól­peńdegen áıeldiń artyn jı­naý­men kele jatyrmyn. Nemerelerime baryp tamaq isteımin, úı­le­rin jınaımyn, sabaq oqyt­qy­za­myn. Hıdjab kıip, ótirik syzyl­ǵansha, otbasyna ıe bolyp otyr­maı ma, áıel degen?! – dedi   avtobýs­ta otyrǵan qyzǵa yzalana qarap. Jaqynda tómendegi myna jáıt­ti estýge májbúr boldym. Me­niń tanystarymnyń tanys­ta­rynyń tanysynyń qyzy da ba­syna oramal tartyp, tumsha­la­nyp júretin. Meshitke barady, namaz oqıdy degendi de estıtinbiz. Sol tanystarymnyń tanys­tarynyń tanysynyń úıinde ja­qyn týystarynyń uly turyp jatqan. Ol da namaz oqıdy, meshitke barady eken degendi qula­ǵy­myz shalǵan. Jastar ıman­dy­lyqqa kóptep bet buryp jatyr eken-aý, dep buǵan da qýandyq. Jaqynda sol qyz álgi týys­qan jigitten aıaǵy aýyr bolyp qalypty degen jańa qaýeset shyqty. Betiń bar, júziń bar demeı aıtyp salatyn dosym Shá­rıpa: «Hıdjab kıgenderi, meshitten shyqpaı namaz oqyǵandary qaıda? Bastaryn japqansha, óz­derine ózderi ıe bolmaı ma» dep saldy dúıim kóptiń aldynda... Aınash ESALI. Almaty.