Dál osy hıdjab kıgen qyzdardyń aınalasynda dostarymyzben qanshama ret daýlaspadyq. Bireýi durys dese, ekinshisi qazaq qyzy qashan hıdjab kıip edi dep keri ýáj aıtady.
Birde úıdiń mańyndaǵy avtokólikterdiń temir-tersekterin satatyn dúkenge barsam, sondaǵy satýshy qyzdar bastaryna oramal tartyp, uzyn etek kóılek kıip, tumshalanyp alypty. Imandylyqqa boı usyna bastaǵan eken-aý dep qýanyp qaldym.
Bir kúni sol qyzdardyń birimen bir avtobýsqa mindik. Birneshe aıaldamadan keıin bir egde kisi kólikke otyryp, dál sol qyzdyń qasyna baryp turdy. Túrindegi ýyljyǵan jastyqty, basyna tartqan oramalyn kórgennen bolar. Álgi hıdjab kıgen qyzymyz dál janynda turǵan qart adamdy kórip turyp, mizbaqpaı, otyra berdi.
Osynyń bárin kórip otyrǵan avtobýstaǵy eki kekse áıel áńgime bastady. «Qazaq qyzy qashan hıdjab kıip edi?» dep áńgimeni alystan oraǵytyp bastaǵan birinshisiniń sózin ekinshisi de qoshtaı ketti.
– Ata-babamyz kımegen osy páleni erikken, eliktegen aıdaladaǵy bireýler ǵana kıetin sııaqty kórinetin. Endi mine, óz úıimizde de bireýi súıretilip júr, – dedi syrt kelbeti zııalylaý kóringen apaı birden kúıinip, daýysyn shyǵara sóılep.
– Balalaryńyz ımandylyqqa bet bursa nege qaıǵyrasyzdar? Ateızmmen ósken sizderdiń endi sájdege bastaryńyz tııýi qıyn shyǵar?! – dedi sózderin estip otyrǵan aǵaı.
– Kelinim ǵoı, áý bastan-aq ımansyz emes edi.
– Qýanbaısyz ba?
– Nesine qýanam. Sólpildetip hıdjab kıip, bir ýaǵyzdardan qalmaıtyn bolyp alypty. Bala-shaǵasymen, baıymen sharýasy joq. Súıretilip, shalynyp júrip, mektepke baratyn nemerelerime tamaq ta durys bermeıdi, sabaqtaryna da qaramaıdy. Jaqynda balamdy da, kelinimdi de uryp-uryp aldym.
– Oıbaı-aý, ol qandaı kelin, enesine urǵyzyp qarap turǵan?
– О́zim onsyz da kúıip-pisip júrsem, jaqynda úlken kelin habarlasyp tur. «Qaınymyz erteń úılengeli jatqanyn estigen shyǵarsyz?» deıdi súıinshi suraǵandaı. Kúıeýi jańa qatyn alyp jatqanda kelinim qaıda qarap otyr dep, baıbalam salyp, tańerteń úılerine barsam, úsheýi shaı iship otyr. Hıdjab kıgen kelinimiz ekinshi áıelmen nekelesýge ruqsat bergen kórinedi. Sharıǵatta erkektiń aıtqany zań deıdi. Sodan keıin, «Sólpeńdegen súmelek-aý, bala-shaǵa túgili, baıyńa da ıe bola almaı qalypsyń ǵoı», dep balamdy da, kelindi de soǵyp-soǵyp jiberdim. Ekeýiniń ortasynda otyrǵan albastyny qýyp shyqtym úılerinen, – dep uzaq oqıǵany qysqa qaıyrdy. Estip otyrǵandar oılanyp qaldy.
Az ýaqyt qana únsiz qalǵan áıel:
– Áı, sonda Allataǵala bala-shaǵańa qaramaı, hıdjab kıip júrseń jumaqqa barasyń demeıtin shyǵar?! Qartaıǵanda osy maǵan qaıǵy boldy. Beınetten keıin, zeınet kórýdiń ornyna sólpeńdegen áıeldiń artyn jınaýmen kele jatyrmyn. Nemerelerime baryp tamaq isteımin, úılerin jınaımyn, sabaq oqytqyzamyn. Hıdjab kıip, ótirik syzylǵansha, otbasyna ıe bolyp otyrmaı ma, áıel degen?! – dedi avtobýsta otyrǵan qyzǵa yzalana qarap.
Jaqynda tómendegi myna jáıtti estýge májbúr boldym. Meniń tanystarymnyń tanystarynyń tanysynyń qyzy da basyna oramal tartyp, tumshalanyp júretin. Meshitke barady, namaz oqıdy degendi de estıtinbiz. Sol tanystarymnyń tanystarynyń tanysynyń úıinde jaqyn týystarynyń uly turyp jatqan. Ol da namaz oqıdy, meshitke barady eken degendi qulaǵymyz shalǵan. Jastar ımandylyqqa kóptep bet buryp jatyr eken-aý, dep buǵan da qýandyq.
Jaqynda sol qyz álgi týysqan jigitten aıaǵy aýyr bolyp qalypty degen jańa qaýeset shyqty. Betiń bar, júziń bar demeı aıtyp salatyn dosym Shárıpa: «Hıdjab kıgenderi, meshitten shyqpaı namaz oqyǵandary qaıda? Bastaryn japqansha, ózderine ózderi ıe bolmaı ma» dep saldy dúıim kóptiń aldynda...
Aınash ESALI.
Almaty.
Dál osy hıdjab kıgen qyzdardyń aınalasynda dostarymyzben qanshama ret daýlaspadyq. Bireýi durys dese, ekinshisi qazaq qyzy qashan hıdjab kıip edi dep keri ýáj aıtady.
Birde úıdiń mańyndaǵy avtokólikterdiń temir-tersekterin satatyn dúkenge barsam, sondaǵy satýshy qyzdar bastaryna oramal tartyp, uzyn etek kóılek kıip, tumshalanyp alypty. Imandylyqqa boı usyna bastaǵan eken-aý dep qýanyp qaldym.
Bir kúni sol qyzdardyń birimen bir avtobýsqa mindik. Birneshe aıaldamadan keıin bir egde kisi kólikke otyryp, dál sol qyzdyń qasyna baryp turdy. Túrindegi ýyljyǵan jastyqty, basyna tartqan oramalyn kórgennen bolar. Álgi hıdjab kıgen qyzymyz dál janynda turǵan qart adamdy kórip turyp, mizbaqpaı, otyra berdi.
Osynyń bárin kórip otyrǵan avtobýstaǵy eki kekse áıel áńgime bastady. «Qazaq qyzy qashan hıdjab kıip edi?» dep áńgimeni alystan oraǵytyp bastaǵan birinshisiniń sózin ekinshisi de qoshtaı ketti.
– Ata-babamyz kımegen osy páleni erikken, eliktegen aıdaladaǵy bireýler ǵana kıetin sııaqty kórinetin. Endi mine, óz úıimizde de bireýi súıretilip júr, – dedi syrt kelbeti zııalylaý kóringen apaı birden kúıinip, daýysyn shyǵara sóılep.
– Balalaryńyz ımandylyqqa bet bursa nege qaıǵyrasyzdar? Ateızmmen ósken sizderdiń endi sájdege bastaryńyz tııýi qıyn shyǵar?! – dedi sózderin estip otyrǵan aǵaı.
– Kelinim ǵoı, áý bastan-aq ımansyz emes edi.
– Qýanbaısyz ba?
– Nesine qýanam. Sólpildetip hıdjab kıip, bir ýaǵyzdardan qalmaıtyn bolyp alypty. Bala-shaǵasymen, baıymen sharýasy joq. Súıretilip, shalynyp júrip, mektepke baratyn nemerelerime tamaq ta durys bermeıdi, sabaqtaryna da qaramaıdy. Jaqynda balamdy da, kelinimdi de uryp-uryp aldym.
– Oıbaı-aý, ol qandaı kelin, enesine urǵyzyp qarap turǵan?
– О́zim onsyz da kúıip-pisip júrsem, jaqynda úlken kelin habarlasyp tur. «Qaınymyz erteń úılengeli jatqanyn estigen shyǵarsyz?» deıdi súıinshi suraǵandaı. Kúıeýi jańa qatyn alyp jatqanda kelinim qaıda qarap otyr dep, baıbalam salyp, tańerteń úılerine barsam, úsheýi shaı iship otyr. Hıdjab kıgen kelinimiz ekinshi áıelmen nekelesýge ruqsat bergen kórinedi. Sharıǵatta erkektiń aıtqany zań deıdi. Sodan keıin, «Sólpeńdegen súmelek-aý, bala-shaǵa túgili, baıyńa da ıe bola almaı qalypsyń ǵoı», dep balamdy da, kelindi de soǵyp-soǵyp jiberdim. Ekeýiniń ortasynda otyrǵan albastyny qýyp shyqtym úılerinen, – dep uzaq oqıǵany qysqa qaıyrdy. Estip otyrǵandar oılanyp qaldy.
Az ýaqyt qana únsiz qalǵan áıel:
– Áı, sonda Allataǵala bala-shaǵańa qaramaı, hıdjab kıip júrseń jumaqqa barasyń demeıtin shyǵar?! Qartaıǵanda osy maǵan qaıǵy boldy. Beınetten keıin, zeınet kórýdiń ornyna sólpeńdegen áıeldiń artyn jınaýmen kele jatyrmyn. Nemerelerime baryp tamaq isteımin, úılerin jınaımyn, sabaq oqytqyzamyn. Hıdjab kıip, ótirik syzylǵansha, otbasyna ıe bolyp otyrmaı ma, áıel degen?! – dedi avtobýsta otyrǵan qyzǵa yzalana qarap.
Jaqynda tómendegi myna jáıtti estýge májbúr boldym. Meniń tanystarymnyń tanystarynyń tanysynyń qyzy da basyna oramal tartyp, tumshalanyp júretin. Meshitke barady, namaz oqıdy degendi de estıtinbiz. Sol tanystarymnyń tanystarynyń tanysynyń úıinde jaqyn týystarynyń uly turyp jatqan. Ol da namaz oqıdy, meshitke barady eken degendi qulaǵymyz shalǵan. Jastar ımandylyqqa kóptep bet buryp jatyr eken-aý, dep buǵan da qýandyq.
Jaqynda sol qyz álgi týysqan jigitten aıaǵy aýyr bolyp qalypty degen jańa qaýeset shyqty. Betiń bar, júziń bar demeı aıtyp salatyn dosym Shárıpa: «Hıdjab kıgenderi, meshitten shyqpaı namaz oqyǵandary qaıda? Bastaryn japqansha, ózderine ózderi ıe bolmaı ma» dep saldy dúıim kóptiń aldynda...
Aınash ESALI.
Almaty.
Ispanııa men Kabo-Verde kezdesýinde gol soǵylmady
Sport • Keshe
UBT kezinde 470-ten astam ereje buzýshylyq anyqtaldy
Qoǵam • Keshe
Tramp Ormýz buǵazynyń ashylǵanyn málimdedi
Álem • Keshe
Qalada tursa da, aýylyn umytpaǵan kásipker
Qoǵam • Keshe
Úkimet sıfrlyq teńgeni keń aýqymda engizý josparyn bekitti
Ekonomıka • Keshe
Elordada esirtkige qarsy kúres jańa formatta nasıhattaldy
Zań men Tártip • Keshe
UBT-da ereje buzǵan 176 túlektiń nátıjeleri joıyldy
Bilim • Keshe