Parlament Senatynyń depýtaty A.A.Bashmakovpen áńgime
– Qurmetti Anatolıı Afanasevıch, jýyrda О́skemende ótken bastamashy top basqosýynda siz de sóılep, Elbasy N.Nazarbaevtyń prezıdenttik ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý jónindegi referendýmdy qoldaýshylardyń biri boldyńyz...
– Búgingi kúni Qazaqstannyń tarıhynda jańa dáýir bastaldy. Bul dáýir Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń esimimen tyǵyz baılanysty ekenine eshkim de shúbá keltire almas. Memlekettik arhıtektýrany júzdegen jyldarǵa nyq ornatý úshin ǵalamat kóregendik kerek. Bizdiń Elbasymyzdan sondaı qasıet tabyldy, onyń danalyǵynyń, qarapaıym jurt kóre almaıtyn qubylystardy sezine alýynyń jáne solarǵa laıyqty quraldardy durys baǵytta qoldaný men ǵaıyptan paıda bolǵan úderisterdi qajetti baǵytta órbite alýynyń arqasynda Qazaqstan shúý degendegi jaǵdaılary birdeı bolǵan TMD elderiniń kóbi taıyp jyǵylyp jatqan qıyn joldardan adasyp ta ketpeı jáne súrinbeı de ótti. Endi aldymyzdaǵy onjyldyqtar da «Nazarbaev fenomeniniń» yqpalymen ótetinine shúbá keltirýge bolmaıdy. Halyq danalyǵy «Biz qalaı irgesin qalasaq, bolashaq solaı bolady» deıdi. Menińshe, búgingi kúni bolashaǵymyzdy baıandy etýdiń kilti ózimizdiń qolymyzda. Búgingi kúni Qazaqstan óziniń jańa sapada damıtyn dáýirine qol artyp tur. Onyń jospary Prezıdenttiń «Qazaqstannyń 2020 jylǵa deıingi aralyqtaǵy damý strategııasy» atty qujatta kórsetilgen. Onda Memleket basshysy qol jetken tabystardy paıdalana otyryp, jańa mindetterdi júzege asyrý josparyn naqty kórsetip berdi. Bul elimizdegi turaqtylyqty odan ári tereńdetip, qoǵamdy, sonyń ishinde barlyq saıası júıeni, rýhanı, ıntellektýaldyq, qarjylyq jáne materıaldyq kúshterimizdi uıystyrýdyń arqasynda iske asady. Al olardyń oryndalýyna 100 paıyzdyq kepildik bere alatyn tek qazirgi Memleket basshysy. Búgin odan basqa eldi uıystyra alatyn, ultaralyq úılesimdilikti qamtamasyz ete alatyn senimdi de laıyqty kandıdatýra joq.
– Degenmen, referendým erekshe jaǵdaılarda ǵana ótkiziletin shara ǵoı. Ony ótkizý sebebimiz Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń búgingi tańda elimizge asa qajetti aıryqsha qasıetteri dep otyrsyz. Solardyń birazyn atap bermes pe ekensiz?
– Qazaqstandyqtar oǵan «Ult Kóshbasshysy» degen mártebe bergende onyń aıryqsha eńbekterin baǵalap qana qoıǵan joq, sonymen birge, jas memlekettiń bolashaq taǵdyryn da qolyna berdi dep oılaımyn. Búgingi kúni, álemdik qarjy daǵdarysynyń áli de tolyq eńserilmegen sátinde, jahandyq aýqymda qaraǵanda saıası qaıshylyqtardyń áli de kúsh alyp turǵan kezinde ýaqyt bizden taǵy da azamattyq aqylǵa kelip, bolashaq urpaqtyń qamy úshin N.Nazarbaevtyń ókilettigin uzartýymyz kerek degendi alǵa tartyp tur dep oılaımyn. Vıktor Gıýgo: «Uly maqsattarǵa uly adamdar ǵana qol jetkize alady», degen eken. Uly adamdar aldyna uly maqsattar qoıyp qana qoımaı, olardyń jasampazdyq kúshterin ári qaraıǵy damý jolyna jınaqtaı alady der edim men. Prezıdent N.Nazarbaev úshin uly maqsat bizdiń táýelsiz elimizdi álemdegi orny bar, salıqaly, bedeldi memleketke aınaldyrý bolsa, ol sol maqsatty búgin artyǵymen oryndap otyr. Ol qazaqstandyqtardyń áleýmettik qamsyzdanýyn, turmys-deńgeıin de joǵary deńgeıge kótere aldy. Osynyń arqasynda álemdik qoǵamdastyq N.Nazarbaevty qatty qurmetteıdi, sonyń bir kórinisi retinde keshegi EQYU Sammıtiniń Astanada ótkizilgenin ataýǵa bolady. Menińshe, bul Sammıt halyqtyń danalyǵy men ony basqarýdaǵy daryndylyqtyń arqasynda ǵana qol jetkizilgen Qazaqstannyń qundylyq shyńy boldy dep esepteımin.
Qazaqstan Prezıdentiniń aıryqsha qasıetteriniń biri, ıaǵnı onyń ajyramaıtyn alfasy men omegasy Qazaqstan halqynyń tutastyǵyn saqtaý bolyp otyr. Ultaralyq kelisimniń tıimdi modelin jasaýdyń arqasynda Qazaqstandaǵy barlyq etnostar ózderin jaqsy sezinedi. Al osy máseledegi sońǵy kezdegi ǵana oqıǵalardy eske alatyn bolsaq, Prezıdenttiń bul isti durys jolǵa qoıýynyń mańyzdylyǵyna tereń boılaı túser edik. Júzdegen jyldyq memlekettik tarıhy bar eýropalyq elderdiń ózi bul isterde laıyqty sheshim taba almaı otyr. Máselen, Parıjde memlekettiń osy baǵyttaǵy máseleni eńsere almaǵandyǵynyń kesirinen musylmandar men jergilikti halyq arasynda únemi qaqtyǵystar bolyp turady. Shveısarııada meshit salýǵa tyıym salý jóninde zań qabyldandy. Osynyń ózi musylman halyqtarynyń ókilderi úzdiksiz ósip otyrǵan jaǵdaıda bolashaq qaqtyǵystyń basy bolary belgili emes pe. Danııada Muhammed paıǵambardyń sýretin ájýalaý da memlekettik turǵydan saıasattyń durys qolǵa alynbaı otyrǵandyǵynyń, memlekettik saıasattyń ulttar arasyndaǵy birlikti saqtaýdaǵy solqyldaqtyǵynyń kórinisi. Aınalamyzda osyndaı jaǵdaılar bolyp jatqanda kópetnosty, kópkonfessııaly Qazaqstandaǵy tynyshtyqtyń ózi kóp nárseden habar bermeı me, Sammıttiń bizdiń elde ótkizilgendiginiń bir sebebi de osy ǵoı dep oılaımyn.
Men jýyrda Polshanyń Qazaqstandaǵy elshisi Mechıslav Lapanovskımen áńgimelesken edim, sol kisi: «Qazaqstan – tamasha dástúrleri bar bir ǵajaıyp el. Sizdiń elderińizdiń salttary, mádenıeti meni tańqaldyrady. Eýropa elderinde ondaı joq. Men sizderdiń osy qundylyqtaryńyzdy joǵaltpaýlaryńyzdy, kerisinshe, ony Eýropaǵa alyp barǵandaryńyzdy qalar edim», deıdi. Osyndaı rııasyz kóńilden shyqqan shyndyqqa qalaı maqtanbassyń?.. Al oǵan qol jetkizgen Prezıdenttiń saıasaty emes pe? Elbasy EQYU-nyń Sammıtinde de Uıymnyń sebetterin ulǵaıtý jóninde usynys jasady, sonyń biri osy ultaralyq qaqtyǵystardyń aldyn alý jaıy ǵoı. Naq osy máselede bizdiń Prezıdentimizdiń búkil álemge úlgi usynýǵa haqyly ekenine eshkim talasa almaıdy. Al bul degenińiz shaǵyn Qazaqstannyń úlken jetistigi emes pe?
– Sizdi senator etip saılaǵan aımaqta bul máseleler qalaı sheshilýde? Ondaǵy halyqtyń da Prezıdenttiń osy eńbegin joǵary baǵalaıtyny kúmán týǵyzbasa kerek qoı.
– Men jýyrda ǵana Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy saılaýshylardyń ortasynda bolyp keldim. Ondaǵy halyq ta Elbasynyń osy baǵyttaǵy eńbegin joǵary baǵalaıdy. Prezıdenttiń aımaqtaǵy ókili retinde oblys ákimi Serik Bilálov ta Elbasynyń bul saıasatyn iske asyrýda jigerlilik pen belsendilik kórsetýde. Máselen, men ol kisiniń jýyrda pravoslavıe hramy salynatyn jerde jáne meshit qurylysyna bólingen jerde bolyp, halyqpen kezdeskeniniń kýási boldym. Al Tımırıazev aýdanynyń ortalyǵynda meshit pen pravoslavıe shirkeýi qatar boı túzep, aýyldyń sánin keltirip tur. Osynyń ózi de bizdiń birligimizdiń, dostyǵymyzdyń jáne ózara tózimdiligimizdiń aıǵaǵy emes pe?
Men elimizdiń bolashaq taǵdyryna alańdaýshylyq bildiretin barlyq izgi nıetti adamdardy Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartýdy referendým arqyly qoldaýǵa shaqyramyn. Osynyń ózi bizdiń qýatty Qazaqstan quramyz degen maqsatymyzǵa sózsiz qoldaý bolar edi.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken Jaqsybaı SAMRAT.
Parlament Senatynyń depýtaty A.A.Bashmakovpen áńgime
– Qurmetti Anatolıı Afanasevıch, jýyrda О́skemende ótken bastamashy top basqosýynda siz de sóılep, Elbasy N.Nazarbaevtyń prezıdenttik ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý jónindegi referendýmdy qoldaýshylardyń biri boldyńyz...
– Búgingi kúni Qazaqstannyń tarıhynda jańa dáýir bastaldy. Bul dáýir Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń esimimen tyǵyz baılanysty ekenine eshkim de shúbá keltire almas. Memlekettik arhıtektýrany júzdegen jyldarǵa nyq ornatý úshin ǵalamat kóregendik kerek. Bizdiń Elbasymyzdan sondaı qasıet tabyldy, onyń danalyǵynyń, qarapaıym jurt kóre almaıtyn qubylystardy sezine alýynyń jáne solarǵa laıyqty quraldardy durys baǵytta qoldaný men ǵaıyptan paıda bolǵan úderisterdi qajetti baǵytta órbite alýynyń arqasynda Qazaqstan shúý degendegi jaǵdaılary birdeı bolǵan TMD elderiniń kóbi taıyp jyǵylyp jatqan qıyn joldardan adasyp ta ketpeı jáne súrinbeı de ótti. Endi aldymyzdaǵy onjyldyqtar da «Nazarbaev fenomeniniń» yqpalymen ótetinine shúbá keltirýge bolmaıdy. Halyq danalyǵy «Biz qalaı irgesin qalasaq, bolashaq solaı bolady» deıdi. Menińshe, búgingi kúni bolashaǵymyzdy baıandy etýdiń kilti ózimizdiń qolymyzda. Búgingi kúni Qazaqstan óziniń jańa sapada damıtyn dáýirine qol artyp tur. Onyń jospary Prezıdenttiń «Qazaqstannyń 2020 jylǵa deıingi aralyqtaǵy damý strategııasy» atty qujatta kórsetilgen. Onda Memleket basshysy qol jetken tabystardy paıdalana otyryp, jańa mindetterdi júzege asyrý josparyn naqty kórsetip berdi. Bul elimizdegi turaqtylyqty odan ári tereńdetip, qoǵamdy, sonyń ishinde barlyq saıası júıeni, rýhanı, ıntellektýaldyq, qarjylyq jáne materıaldyq kúshterimizdi uıystyrýdyń arqasynda iske asady. Al olardyń oryndalýyna 100 paıyzdyq kepildik bere alatyn tek qazirgi Memleket basshysy. Búgin odan basqa eldi uıystyra alatyn, ultaralyq úılesimdilikti qamtamasyz ete alatyn senimdi de laıyqty kandıdatýra joq.
– Degenmen, referendým erekshe jaǵdaılarda ǵana ótkiziletin shara ǵoı. Ony ótkizý sebebimiz Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń búgingi tańda elimizge asa qajetti aıryqsha qasıetteri dep otyrsyz. Solardyń birazyn atap bermes pe ekensiz?
– Qazaqstandyqtar oǵan «Ult Kóshbasshysy» degen mártebe bergende onyń aıryqsha eńbekterin baǵalap qana qoıǵan joq, sonymen birge, jas memlekettiń bolashaq taǵdyryn da qolyna berdi dep oılaımyn. Búgingi kúni, álemdik qarjy daǵdarysynyń áli de tolyq eńserilmegen sátinde, jahandyq aýqymda qaraǵanda saıası qaıshylyqtardyń áli de kúsh alyp turǵan kezinde ýaqyt bizden taǵy da azamattyq aqylǵa kelip, bolashaq urpaqtyń qamy úshin N.Nazarbaevtyń ókilettigin uzartýymyz kerek degendi alǵa tartyp tur dep oılaımyn. Vıktor Gıýgo: «Uly maqsattarǵa uly adamdar ǵana qol jetkize alady», degen eken. Uly adamdar aldyna uly maqsattar qoıyp qana qoımaı, olardyń jasampazdyq kúshterin ári qaraıǵy damý jolyna jınaqtaı alady der edim men. Prezıdent N.Nazarbaev úshin uly maqsat bizdiń táýelsiz elimizdi álemdegi orny bar, salıqaly, bedeldi memleketke aınaldyrý bolsa, ol sol maqsatty búgin artyǵymen oryndap otyr. Ol qazaqstandyqtardyń áleýmettik qamsyzdanýyn, turmys-deńgeıin de joǵary deńgeıge kótere aldy. Osynyń arqasynda álemdik qoǵamdastyq N.Nazarbaevty qatty qurmetteıdi, sonyń bir kórinisi retinde keshegi EQYU Sammıtiniń Astanada ótkizilgenin ataýǵa bolady. Menińshe, bul Sammıt halyqtyń danalyǵy men ony basqarýdaǵy daryndylyqtyń arqasynda ǵana qol jetkizilgen Qazaqstannyń qundylyq shyńy boldy dep esepteımin.
Qazaqstan Prezıdentiniń aıryqsha qasıetteriniń biri, ıaǵnı onyń ajyramaıtyn alfasy men omegasy Qazaqstan halqynyń tutastyǵyn saqtaý bolyp otyr. Ultaralyq kelisimniń tıimdi modelin jasaýdyń arqasynda Qazaqstandaǵy barlyq etnostar ózderin jaqsy sezinedi. Al osy máseledegi sońǵy kezdegi ǵana oqıǵalardy eske alatyn bolsaq, Prezıdenttiń bul isti durys jolǵa qoıýynyń mańyzdylyǵyna tereń boılaı túser edik. Júzdegen jyldyq memlekettik tarıhy bar eýropalyq elderdiń ózi bul isterde laıyqty sheshim taba almaı otyr. Máselen, Parıjde memlekettiń osy baǵyttaǵy máseleni eńsere almaǵandyǵynyń kesirinen musylmandar men jergilikti halyq arasynda únemi qaqtyǵystar bolyp turady. Shveısarııada meshit salýǵa tyıym salý jóninde zań qabyldandy. Osynyń ózi musylman halyqtarynyń ókilderi úzdiksiz ósip otyrǵan jaǵdaıda bolashaq qaqtyǵystyń basy bolary belgili emes pe. Danııada Muhammed paıǵambardyń sýretin ájýalaý da memlekettik turǵydan saıasattyń durys qolǵa alynbaı otyrǵandyǵynyń, memlekettik saıasattyń ulttar arasyndaǵy birlikti saqtaýdaǵy solqyldaqtyǵynyń kórinisi. Aınalamyzda osyndaı jaǵdaılar bolyp jatqanda kópetnosty, kópkonfessııaly Qazaqstandaǵy tynyshtyqtyń ózi kóp nárseden habar bermeı me, Sammıttiń bizdiń elde ótkizilgendiginiń bir sebebi de osy ǵoı dep oılaımyn.
Men jýyrda Polshanyń Qazaqstandaǵy elshisi Mechıslav Lapanovskımen áńgimelesken edim, sol kisi: «Qazaqstan – tamasha dástúrleri bar bir ǵajaıyp el. Sizdiń elderińizdiń salttary, mádenıeti meni tańqaldyrady. Eýropa elderinde ondaı joq. Men sizderdiń osy qundylyqtaryńyzdy joǵaltpaýlaryńyzdy, kerisinshe, ony Eýropaǵa alyp barǵandaryńyzdy qalar edim», deıdi. Osyndaı rııasyz kóńilden shyqqan shyndyqqa qalaı maqtanbassyń?.. Al oǵan qol jetkizgen Prezıdenttiń saıasaty emes pe? Elbasy EQYU-nyń Sammıtinde de Uıymnyń sebetterin ulǵaıtý jóninde usynys jasady, sonyń biri osy ultaralyq qaqtyǵystardyń aldyn alý jaıy ǵoı. Naq osy máselede bizdiń Prezıdentimizdiń búkil álemge úlgi usynýǵa haqyly ekenine eshkim talasa almaıdy. Al bul degenińiz shaǵyn Qazaqstannyń úlken jetistigi emes pe?
– Sizdi senator etip saılaǵan aımaqta bul máseleler qalaı sheshilýde? Ondaǵy halyqtyń da Prezıdenttiń osy eńbegin joǵary baǵalaıtyny kúmán týǵyzbasa kerek qoı.
– Men jýyrda ǵana Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy saılaýshylardyń ortasynda bolyp keldim. Ondaǵy halyq ta Elbasynyń osy baǵyttaǵy eńbegin joǵary baǵalaıdy. Prezıdenttiń aımaqtaǵy ókili retinde oblys ákimi Serik Bilálov ta Elbasynyń bul saıasatyn iske asyrýda jigerlilik pen belsendilik kórsetýde. Máselen, men ol kisiniń jýyrda pravoslavıe hramy salynatyn jerde jáne meshit qurylysyna bólingen jerde bolyp, halyqpen kezdeskeniniń kýási boldym. Al Tımırıazev aýdanynyń ortalyǵynda meshit pen pravoslavıe shirkeýi qatar boı túzep, aýyldyń sánin keltirip tur. Osynyń ózi de bizdiń birligimizdiń, dostyǵymyzdyń jáne ózara tózimdiligimizdiń aıǵaǵy emes pe?
Men elimizdiń bolashaq taǵdyryna alańdaýshylyq bildiretin barlyq izgi nıetti adamdardy Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartýdy referendým arqyly qoldaýǵa shaqyramyn. Osynyń ózi bizdiń qýatty Qazaqstan quramyz degen maqsatymyzǵa sózsiz qoldaý bolar edi.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken Jaqsybaı SAMRAT.
Ispanııa men Kabo-Verde kezdesýinde gol soǵylmady
Sport • Keshe
UBT kezinde 470-ten astam ereje buzýshylyq anyqtaldy
Qoǵam • Keshe
Tramp Ormýz buǵazynyń ashylǵanyn málimdedi
Álem • Keshe
Qalada tursa da, aýylyn umytpaǵan kásipker
Qoǵam • Keshe
Úkimet sıfrlyq teńgeni keń aýqymda engizý josparyn bekitti
Ekonomıka • Keshe
Elordada esirtkige qarsy kúres jańa formatta nasıhattaldy
Zań men Tártip • Keshe
UBT-da ereje buzǵan 176 túlektiń nátıjeleri joıyldy
Bilim • Keshe