Jastar teatry qartaımaıdy

Teatr ǵana sińire alatyn estetıkalyq-etıkalyq, rýhanı-gýmanıstik tárbıeden bólek, ónerdiń mańyzdy bólshegi retindegi qyzmetine qylaý túsirmeı, sahna arqyly talaı tolqynnyń tusaýyn kesip, san býynnyń júregine izgiliktiń shamyn jaǵyp, almatylyqtar arasynda TIýZ atalyp ketken Ǵ.Músirepov atyndaǵy akademııalyq Balalar men jasóspirimder teatry 70 jasqa toldy. Dál búgin qarııanyń jasyna jetken Jastar teatry irgetasynyń qıyn-qystaý jyldarda qalanǵanyna qaramastan, izgi, oıly urpaqty qalyptastyrýdy dittegen dana aǵalardyń arqasynda aıaǵynan tez turdy. 1946 jyldyń 4 shildesinde A.Tolstoıdyń «Altyn kilt» pesasy boıynsha qazaq tilinde tuńǵysh ret spektakl qoıyp, resmı túrde tusaýyn kesken teatr ulttyq sahna óneriniń qalyptasýy jolynda óz dástúrin sabaqtastyrdy. Býra­tıno rólinde oınaǵan A.Mámbetovanyń, basqa da qýyr­shaqtardyń rólinde kóringen K.О́mirzaqov, J.Bektasova, Q.Jákibaev, H.Kamardınova, K.Za­­karına, T.Qosybaeva syndy eń al­­ǵashqy qarlyǵashtardyń izin B.Qal­­­taev, S.Sattarova, K.Qo­ja­b­e­kov, Á.О́mirzaqova, M.Ba­qty­ge­reev, M.Qulanbaev, B.Qu­lan­baeva, M.Jaq­symbetova, K.Mu­ratalıeva, R.Áshirbekova, A.Ken­jekov, D.Jol­jaqsynov, T.Meıramov sátti jalǵady. Mereı­toıǵa arnalǵan saltanatty keshtiń shymyldyǵy ashyla sala, teatrdyń negizin qalap, tabanynyń izi men talantynyń úni qalǵan kıeli sahna maıtalmandarynyń beınesimen órilgen teatr tarıhynan syr shertetin mazmuny tereń derekti fılm kór­setildi. Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Aqtoty Raıymqulova  Memlekettik hatshy Gúlshara Áb­diqalyqovanyń quttyqtaý hatyn oqyp, teatr jetistigine az-kem toq­talyp ótti. «Elimizdiń irgeli rýhanı ortalyqtarynyń biri retinde jasampaz halqymyzdyń jáne jas urpaqtyń boıyna ulttyq qundylyqtardy sińirip, tarıhı sanany jańǵyrtyp, sahna ónerin damytyp kele jatqan bul teatrdyń otandyq mádenıettiń órleýine qosqan úlesi qomaqty dep bilemin. 70 jyldyq belesinde óziniń ıgilikti dástúrin qalyptastyryp, talantty qalamgerlerdiń kór­nekti shyǵarmalaryn sahnalap, jurt­shylyqtyń yqylasy men qurmetine bólengen nebir dúldúl daryndar men daraboz sańlaqtardyń kıeli shańyraǵyna aınaldy» delingen quttyqtaý hatta. Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baıbektiń quttyq­taýyn óz júrekjardy lebi­zimen jalǵaǵan onyń orynbasary Arman Qyryqbaevtyń shynaıy sózi talaı kóńildi shym etkizdi: «70 jas degen – abyz shaq. Sol sebepti Balalar men jastar teatry 70 jasta degenniń ózi qulaqqa tosyndaý estilse de, aýdıtorııasy, negizinen, jastar bolyp esepteletin bul teatr, balalar men jastardyń boıyna patrıottyq rýhty sińirýde 70 jasqa, abyz jasqa jetken azamattardyń óziniń qolynan kele bermeıtin orasan zor eńbek sińirip keledi», dedi qala ákiminiń orynbasary. Sondaı-aq, TIýZ-di quttyqtaý úshin sahnaǵa tizilip shyqqan elimizdegi irgeli óner oshaqtarynyń basshylarynyń tilegi talaı ýaqytqa deıin tolastamaı aıtylyp jatty. Kesh aıaqtalǵan soń jetpis jyl buryn osy teatrdyń ashylý saltanatyna qatysyp, óner­degi alǵashqy qadamyn osy teatr sahnasynda bastaǵan aktrısa Tamara Qosybaevany ońashalap alyp shyǵyp, ótken kúnderden qysqasha estelik suradyq. – Teatrǵa 1948 jyly keldim. 40 jylǵa jýyq qyzmet istep, 1986 jyly osy teatrdan zeınetkerlikke shyqtym. Alǵash teatrǵa kelgende aramyzdaǵy jasy úlken aqylshymyz da, estııarymyz da Kámásı О́mirzaqov edi. О́mirlik jary Ámına О́mirzaqova ekeýiniń teri osy teatrǵa ábden sińgen. Men teatrǵa kelgende, 12 adam ǵana jumys isteıtin edik. Mákil Qulanbaev pen Bıbıza Qulanbaeva, Aqqaǵaz Mámbetova, Ydyrys Qasy­mov, Muhtar Baqtygereev, Al­tynbek Kenjekov, Qasym Jákibaev sııaqty qatarlastyrymmen jastyq shaǵymyz da, áriptestik taǵdyrymyz da birge qalyptasyp, birge ótti. Osylardyń arasynda qalqaıyp aman kele jatqan, kózi tiri men ǵana shyǵarmyn. Ulttyq dramatýrgııa men álemdik, zamanaýı klassıkadaǵy birtalaı boıjetkender men aıaýly arýlardyń, analardyń rólin sahnaladym, – dep eske alady Tamara apaı ótken kúnin. Jetpis jyldyq jemisti tarıhy bar teatr táýelsizdik alǵan jyldardan bastap tynysy ashylyp, kishkentaı kórermenderi men oıly jastardyń kóńilinen shyǵatyn jańa repertýar túzgenine ýaqyt kýá. Mereıtoıǵa jaqsy tilek qana jarasady. «О́mir qysqa bolsa da, óner máńgi», mazmundy repertýar, artısterdiń oıyny, joǵary sahna mádenıeti, bári-báriniń toǵysýy kórermen júregine jol taýyp, óz kezeńiniń úni bolyp kele jatqan teatr qarttyqqa qadam basqan saıyn, jastyq jigeriniń shoǵy mazdaı tússe eken. Aıgúl AHANBAIQYZY, «Egemen Qazaqstan» ALMATY