О́tken ǵasyrdyń sekseninshi jyldarynyń aıaǵynda ýnıversıtetti bitirgenderine on jyldan asyp, qyzmetteri ornyqty bolǵan Qýanysh pen Átirkúldiń, Qudaıbergen men Dámejannyń jáne Qudııarbek pen Rázııanyń ózara aralas-quralas júrgen otbasylary «odaqtaryna» taǵy biraz dostaryn tartpaq bolady. Sóıtip, Tursynovtar bul ortaǵa Súleımen men Azatty, Jıenbaevtar Erjuman men Jaqandy, óz kezeginde Smaıylovtar Erbol men Kúláshti, Mámetovter Qojahmet pen Ásııany tartady. Eki-úsh jylda jeti otbasy jubymyz jazylmastaı bolyp kettik.
Toqsanynshy jyldardyń basynda kezekti bir basqosý Nazarbetovter otbasynda ótip, olar ortamyzǵa Amanjolovtardy ákeldi. «Alyp qoıý» jaǵynan eshqaısymyzdan qalys qalmaıtyn, kóp sóıleı bermeıtin, biraq keıin bárimiz «sıtataǵa» aınaldyratyn birer lebizin anda-sanda bildirip qoıatyn, jaýyryny qaqpaqtaı, sulý óńdi, qarapaıym da adal bank qyzmetkeri Ádil men ashyq-jarqyn, qaı-qaı otyrystyń da gúli bolyp ketetin, bir kúıeý balamyz Áset: «alty jýrnalıst pen bir pedagog jáne bir gınekolog qalaı birikkensizder?», dep aıtatyndaı erke de kórikti dáriger Záýreshti biz jyly qabyldap, qatarymyz segiz «qyran», segiz «aqqý» bolyp bekidi. Odan beride qanshama ulymyzdy úılendirip, qanshama qyzymyzdy uzattyq. «Qyrandar» jaǵy bir-birimizdiń qýanyshymyzda bas quda bolyp, syı-sııapatqa bólendik. Burynyraqta zaıyptarymyz alma-kezek nemerelerimizdiń kindik sheshesi atanyp jatsa, sol tanystyqtan keıin kelinderimiz ben qyzdarymyz tek Záýresh arqyly bosanatyn bolǵan. Al bizdiń Kólsaıǵa, Almaty oblysynyń Kúrti aýdanyna, Qaraǵandy oblysynyń Sátbaev qalasyna, Almatydan Astanaǵa jáne keri saparlarymyz búginde balalarymyz nemerelerimizge aıtatyn ańyzǵa aınalyp ketken.
Árıne, qaı-qaı toıda da birge, ne qatar otyrýǵa umtylamyz da, baıqaıtynymyz: áıelderimiz arnaıy ydyspen, álde túrlishe dorbalarmen keletin toıbastarlardy bólisip jatpaıdy, olardy keıde Átirkúl, keıde Ásııa, nemese Rázııa alatyn bolǵan. Sol arqyly kimniń otbasynda áli turmys qurmaǵan ul-qyzdarymyz bar ekeni baıqalyp turatyn. Al sońǵy kezderi osyndaı toı sarqyttary kóbinese Záýreshke tıetin. Sebebi, qalǵan jeteýinde de úsh-tórtten nemereleri bar, bárimiz endigi toı Amanjolovtar otbasynda bolýy kerek dep biletinbiz.
Jýyrda árqaısymyzǵa Záýreshtiń ózi habarlasyp: «Aǵalar, aıtqan tilekterińiz qabyl bolyp, Rústem úılenemin dep jatyr», degendi aıtqan. Sodan eki apta ótken soń: «Gózel atty kelindi alyp keldik, betasharyn jasap, asúıdi túgeldeı ótkizip berdim», dep habarlasqan. Sonymen, qalaı degende de toı qarsańynda turǵanymyz naqtylyqqa aınaldy. Sol eki ortada Amanjolovtardy áıelder merekesimen, Naýryz meıramymen quttyqtaǵanbyz. Ekeýinde de Záýreshtiń «toıda kútemiz!» degen kóńildi daýysyn estigenbiz. Shırek ǵasyrdan astam ýaqyt jaqsy biletin Ádekeń men Zákeń baqytty bolý qýanyshyna jetkenin túsindik. Ásirese, qyzmet babyna baılanysty Záýresh Astanaǵa aýysyp, áli zeınet demalysyna shyǵyp úlgermegen Ádil Almatyda qalǵanda «qalaı kún kórer eken?» dep ol úshin qamyqqanbyz. Endi bárimiz Zákeńniń jap-jaqsy ene bolaryn sezinip, Ádekeń qandaı ata bolady dep sony oılaıtyn boldyq. О́ıtkeni, kelin degenimiz eshteńe aıtpasa da qazaq otbasyndaǵy atalar úshin, keıde jalańash keýdesheń, keıde jalańaıaq júre beretin atalar úshin úlken bir tárbıeshi ekeni túsinikti. Degenmen, bári de oıdaǵydaı sheshilerine, Ádekeń de ata rólinde ózin kórsete alatynyna senimdimiz.
Erteń toı barysynda sóz kezegi tıgende «qyrandar» men «aqqýlar» ne aıtatynyn bilemiz. Joq, eshteńeni kelisken emespiz. Otyz jylǵa jýyq ýaqyttaǵy bilistigimiz soǵan úıretken. Al toıǵa kele almaı qalǵan, qudandaly bolyp, kelin túsirip, qoldary uzaryp jatqan dostarymyzdyń baqytty bolý qýanyshyn alystan sezinip otyrǵan bizder mynany aıtqymyz keledi: Ádeke, Záke, kórgendi de ımandy aýylmen quda bolyp jatyrsyzdar, ózderińizben birge qýanamyz! «Qazaq esimderi» degen kitaptyń jazǵanyna qaraǵanda, jas jubaılardyń esimderi baıyrǵy ataýlardyń biri eken, Rústem ıran tilinen alynǵan, batyr, batyl, zor, alyp degendi bildirse, Gózel kóne túrki tilinen alynyp, eń ádemi, kórkem, sulý degendi tanytatyn kórinedi. Eki jas esimderine laıyq jaqsy otbasy bolatyny sózsiz. Baqytty bolsyn, qoldaryńnyń uzarǵany qutty bolsyn!
Erjuman SMAIYL,
Qudııarbek AǴYBAEV
ASTANA