Zaýyt ónimine suranys joǵary

Memleket basshysynyń «Jańa onjyl­dyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaq­stan­nyń jańa múmkindikteri» atty Jol­daýyn­da aıtylyp, búginde elimizdiń túkpir-túkpirinde keńinen júzege asqan údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdar­la­ma­synyń qundy jobalary el ıgiligine qyzmet etýde. Osylaısha ındýstrııalyq damý arqyly eńbek ónimdiligi artyp, básekege qabiletti ónim óndirý baǵyty aıqyndaldy. Ekonomıkanyń shıkizattyq emes sektoryna salynǵan otandyq jáne sheteldik ınvestısııa kólemi artýymen jumyssyzdyq máse­lesi de sheshimin taýyp keledi. Osy oraıda shaǵyn jáne orta kásipker­lik­pen aınalysatyndar eńbegi qat-qabat tirlikke ulasqan. О́ıtkeni, bıylǵy mindet aý­qymy kúrdeli. Jetisýda ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda 8 jobany paıdalanýǵa berý josparlansa, onyń beseýi alǵashqy jarty jylda júzege asty. Máselen, halyqaralyq standartqa saı qurylysqa qajetti profıldi qubyr shyǵa­ratyn «Sonik», bıtým óndiretin «Iýr­Invest­Qurylys» jaýapkershiligi shekteýli seriktestikteri jáne basqa da kásiporyndar óz jumystarynyń tııanaǵyn keltirgen. Atal­ǵan jańa joba barysynda júzdegen adam jumyspen qamtylyp, halyqtyń áleý­mettik-turmystyq jaǵdaıy kóterilip keledi. Astanada ótken «Qýatty Qazaqstandy birge kórkeıtemiz» atty ındýstrııalyq-ın­novasııalyq forýmda Elbasy telekópir arqyly elimizdegi jobalardyń halyqtyń jarqyn bolashaǵy úshin jumys jasaıtynyn atap ótti. Jańadan iske qosylǵan kásip­oryndar qataryndaǵy Ile aýdanyndaǵy «Sonik» kásiporny óz múmkindikterin, baǵy­tyn aıqyndap, rynokta suranysqa ıe metall ónimderin óndirýge táýekel jasasa, bul óz jemisin bergenin ýaqyttyń ózi dáleldep otyr. Baıserke selolyq okrýgi aýmaǵyndaǵy «Damý» ındýstrııalyq-logıstıkalyq orta­ly­ǵy­nyń mańynan 3,15 gektar jer telimin alǵan kásiporyn metaldan tutynýshylar suranysyn qanaǵattandyratyn halyqara­lyq standarttarǵa saı tórt qyrly, ár túrli mólsherdegi qubyrlar, sym temir­lerdiń alýan túrin shyǵaryp otyr. Negizgi qurylys jumystary «Sonik» kompanııa­sy­na, óndiris­tik sehty tıisti qondyrǵy­lar­men jabdyq­taý mindeti «STS Stal sentr» kompa­nııasyna tıesili. Kompanııa mamandarynyń qatysýymen alǵashqy kezekte qural-jab­dyq­tar tolyq ornatylyp, qondyrǵylar Qytaı Halyq Respýblıkasy­nan jetkizilgen. Qurylǵylardy ornalas­tyrý, av­to­matty júıe­ge qosý jáne kompıýterlendirý jumys­taryna qytaılyq mamandar tartyl­ǵan. «Sonik» kompanııasynyń dırektory Sergeı Son kásiporynnyń tynys-tirshiligimen ta­nys­tyrǵan sát áli de kópshilik esinde. Sálemetsiz be, qurmetti Nursultan Nazarbaev, degen edi tolqyp turǵan zaýyt bas­shysy sol joly. Biz búgin profıldi qubyr shyǵaratyn zaýytty iske qosamyz. Buǵan deıin mundaı ónimder tek taıaý jáne alys shetelderden tasymaldanyp keldi. Búgin biz jylyna keminde 10 myń tonna ónim óndi­retin zaýyttyń alǵashqy kezegin iske qos­paqpyz. Aldaǵy eki jylda ekinshi kezegi iske qosylady. Sol tusta ónim óndirý kólemi tórt esege ulǵaımaq. Osynyń bári «Bıznes­tiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasyn­da múmkin bolyp otyr. Ujym múshe­leri memlekettiń  qoldaýyn jan-jaqty sezinýde. Sizdiń júrgizip otyrǵan saıasatyńyzdy shy­naıy qoldaımyz. Biz ındýstrııalanǵan qýat­ty Qazaqstan jaǵyndamyz. Nyq senim, batyl qadammen zaýyt jumy­syn bastap ketti. Negizgi óndiristik sehta 60-qa tarta adam eńbek etýde. Olardyń ortasha aılyqtary 70 myń teńgeni quraıdy. Al kásiporyn tolyq qýatynda jumysqa kirisken jaǵdaıda jumysshylar sany 150-ge jetkizilmekshi. Zaýyt ujymy ISO-9001 serııaly halyqaralyq sapa júıesine ený úshin izdenispen eńbek etýde. Elimizde buǵan deıin bul tektes joba bolmaǵan. Demek, jańaǵa bet alǵan kásiporynnyń erteńinen úlken úmit kútýge bolady. Qazirgi kezde negizgi óndiristik seh ju­mys istegenimen aldaǵy ke­zeńde temirdi joný jáne dá­nekerleýge arnalǵan qosym­sha sehtar salynbaqshy. Bu­ǵan qosa daıyn ónimder qoımasy, ákimshilik ǵımaraty, ashana salý máseleleri bar. Kásiporyn irgesinen tur­mystyq keshender boı kóte­rip, onyń bolashaǵynan baǵdar bergendeı. Aýqymdy jobalardyń qata­ryn­daǵy kásip­orynda óndiriletin ónim mólsheri de jyl saıyn artatyny anyq. Bolashaqta qubyrlar men sym temirlerdi óndirý jylyna 40 myń tonnaǵa deıin jetkizilmekshi. Sol kezde kompanııa óz ónimderimen elimizdiń ońtústik óńir­lerin tolyqtaı qamtamasyz etýge qabi­letti bolady. Sondaı-aq, О́zbekstan, Qyr­ǵyzstan, Tájikstan, Túrkimenstanǵa óz ónim­derin shyǵaryp, eksporttaý mindetin alǵa qoıýda. Kásiporyn ónimi ártúrli mólsherdegi tórt qyrly temir qubyrlar, metall kons­trýksııalary, ústel, oryndyq, taqta sııaqty tutyný zattaryn jasaýǵa keńinen qolda­nylady. Sondaı-aq azamattyq ás­kerı qu­rylys jáne basqa salalar  kóp­tep tapsyrys bergen. Jıhaz ja­saýshylarǵa da taptyr­maıtyn ónim. Alysqa barma­ǵannyń ózin­de, sońǵy birer aı kóleminde Al­ma­ty­daǵy «ZETA» jıhaz fabrı­kasy úlken mólsher­de tapsyrys berip, kelisim-shart jasasqany osynyń dáleli. О́ndiristiń damýy kóbine shıkizat kózine baılanysty. Toqyraý jylda­ryn­da kóptegen otandyq óndirister osy má­seleden zardap shegip, jumystaryn toqtat­ty. Kásiporyn bul jaǵynan tapshylyq kórmeıdi. Negizinen Qaraǵandy metallýrgterine úlken senim artylyp otyr. Tipti, túıindi máseleler týyndaǵan jaǵdaıda Reseıdegi Magnıtogor, Batys Sibir metallýrgııa kombınattarynyń kómegine júgine­tin­dikterin aıtady. Qazirdiń ózinde osy baǵytta kelisimge qol jetkizilgen. Jastar týǵan jerinde ter tógip, eńbek etýge qashanda daıyn. Zaýyttaǵy qaınaǵan eńbektiń ortasynda jalyndy jastar da bar. Bizge munda barlyq jaǵdaı jasalǵan. Aılyq ýaqtyly beriledi. Densaýlyqty nyǵaıtýǵa da múmkindik bar. Biz Prezıdentti qoldaımyz. Elimizdegi saıası turaqtylyq, el damýy basty baılyq ekenin túsinemiz. Táýelsizdik toıyna degen ujym múshele­riniń eńbektegi qulshynysy erekshe, dedi Eldos Qadyrbekov áńgime arasynda. Iledegi kásiporynnyń jalpy quny 1 mlrd. 885 mln. teńge. Qysqa merzimde taza paıdaǵa shyǵý da oıda bar. Elbasynyń qoldaýymen jumysyn bastaǵan jańa kásip­oryndaǵy eńbek kórigi osylaı jalǵasýda. Kúmisjan BAIJAN. Almaty oblysy.