«Altyn jebe» týrnıriniń erejesine sáıkes jarys úsh kezeń boıynsha ótti. Jeńimpazdy anyqtaý úshin mergenderdiń úsh kezeńde jınaǵan barlyq upaıy esepke alyndy. Alǵashqy kezeń – «Shapshań atý» synynda sadaqshylar nysana tusyna atpen kelip toqtap, tóreshiniń «Atyńdar!» degen buıryǵy boıynsha shapshańdyqpen oq atty. Ýaqyt merzimi – 10 sekýnd. Osy 10 sekýndta sportshy jebeni úlgergeninshe atýy tıis. Nysana on qadam jerde turdy. Oq nysananyń ortasyndaǵy qyzyl sheńberge tıse – 3 upaı, sary sheńberge tıse – 2 upaı, kók sheńberge tıse 1 upaı berildi.
Al ekinshi kezeń «Qalqan atý» dep ataldy. Munda sportshylar jolaqty arqanmen kórsetilgen, eni úsh metrlik dáliz joldan 10 metr qashyqtyqtaǵy, arasy 35 metrden, 1 metr bıiktikke ornalastyrylǵan, dıametri 60 santımetr bolatyn qalqan pishindes úsh nysanany atpen shaýyp kele jatyp kezekpen atyp ótti. Oq nysana ortasyndaǵy qyzyl sheńberge tıse – 5 upaı, sary sheńberge tıse – 3 upaı, kók sheńberge tıse 1 upaı bolyp esepteldi. Sportshyǵa eki múmkindik jáne ár múmkindikti oryndaýǵa 25 sekýnd ýaqyt berildi. Ol osy ýaqytta úlgergeninshe oq ata alady. Atpen shaýyp ótetin dáliz-joldyń uzyndyǵy – 200 metr. Eger osy joldy sportshy 25 sekýndtan uzaq ýaqytta shaýyp ótse, onda onyń upaılary esepke alynbaıdy.
Úshinshi kezeń – «Jamby atý». Sportshylar dáliz-jol boıymen ártúrli qashyqtyqtaǵy 2,4 metr bıiktikke ilingen, dıametri 20 santımetr úsh nysanaǵa shaýyp kele jatyp úlgergeninshe oq atyp ótti. Birinshi nysana – «Qola jamby» joldan 8 metr qashyqtyqta, ekinshi nysana – «Kúmis jamby» joldan 10 metr qashyqtyqta, úshinshi nysana «Altyn jamby» joldan 12 metr qashyqtyqta ornalastyrylǵan. Nysanalardyń ózara qashyqtyǵy – 30 metr. Jebe «Qola jambyǵa» qadalsa – 5 upaı, «Kúmis jambyǵa» tıse – 10 upaı, «Altyn jambyǵa» qadalsa 15 upaıdan berildi. Eger jebe jamby ilinip turǵan qyldy qıyp ótse, 20 upaı eseptelindi. Bul tusta anyqtap aıtarymyz, jebeniń jambyǵa qadalǵany ǵana esepke alyndy. Sportshyǵa eki múmkindikten berildi. Bul kezeńde de sadaqshynyń atpen shaýyp ótýine 25 sekýnd ýaqyt berildi.
«Altyn jebe» jarysynyń birinshi kezeńi – «Shapshań atý» syny asa tartysty ótti. On qadam jerdegi at ústinen qozǵalmaı turyp atýda bizdiń jigitterdiń qoly júrmedi. Jyldamdata atý synynda mońǵol mergeni Dýnchıg Otgonbıamba men malaı mergeni Muhammed Akmal bın Muhammed Dakalan jeti upaıdan, Majarstannan kelgen mergen Nemotı Krıstof Arpad pen rýmyn mergeni Mıhaı Kýzmı segiz upaıdan alǵanda, qazaq mergenderiniń arasynan alty upaıǵa qoldy ázer jetkizgeni Aıtbek Sarybaı boldy.
Ekinshi kezeń – «Qalqan atý» synynda 15 sekýnd ishinde úsh nysanany shapshańdata atýǵa alty oq jumsaǵan Mıhaı Kýzmı eki múmkindikten soń upaı sanyn 27-ge jetkizdi. Polsha mergeni Radoslav Kozých pen Majarstannyń maqtaýlysy Nemotı Krıstof Arpadtyń da qarqyny qatty boldy. Al bizdiń sadaqshylar ishinen Eldos Badashev, Bekqalı О́zdenbaev jáne Abzal Turlybektiń bar jıǵan upaıy onnan aspady. Tek Oralhan Aıkóz degen mergenimiz upaı sanyn 16-ǵa áreń degende jetkize aldy.
Sonymen, alǵashqy kezeńde bar-joǵy alty-aq upaı alǵan Aıtbek Sarybaı kelesi synda atpen shaýyp kele jatyp sadaq atýdyń has sheberi ekenin kórsetti. Nátıjesinde, 30 upaıdy oljalaǵan Aıbek mergen alǵashqy kúnniń jeńimpazy atandy. Ekinshi júldeni 27 upaı jınaǵan rýmyn mergeni Mıhaı Kýzmı ıelendi. Úshinshi oryn 19 upaıy bar majar mergeni Nemotı Krıstof Arpadqa buıyrdy.
Al jarystyń ekinshi kúni ótken synda Rýmynııadan kelgen mergen Mıhaı Kýzmı óziniń shyn myqty ekenin dáleldep, eki kúngi saıys qorytyndysy boıynsha «Altyn jebe» jarysynyń bas báıgesin jeńip aldy. Qazaqstandyq mergen Aıtbek Sarybaı kúmis júldege qol jetkizdi. Al qola júldeni taǵy bir jerlesimiz Eralhan Aıkóz qanjyǵasyna baılady.
«Altyn jamby» týrnıriniń marapattaý rásimine Parlament Májilisiniń depýtaty, Túrki halyqtarynyń dástúrli sport túrleri halyqaralyq qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Bekbolat Tileýhan, Mádenıet jáne sport mınıstrligi Dene shynyqtyrý jáne sport komıtetiniń tóraǵasy Elsııar Qanaǵatov qatysyp, jeńimpaz ben júldegerlerge syı-qurmet kórsetti. Jarystyń bas júldesin ıelengen jeńimpazǵa 2 mıllıon teńgeniń, ekinshi oryn alǵan mergenge 1 mıllıon teńgeniń jáne qola júlde alǵan mergenge 700 myń teńgeniń sertıfıkattary tabys etildi.
Gazetimizdiń ótken sanynda habarlaǵanymyzdaı, «Altyn jebe» týrnırine Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq sport túrleri qaýymdastyǵynyń arnaıy shaqyrýy boıynsha Japonııadan «Iаbýsame» atty dástúrli sadaq atý óneriniń dáripteýshileri kelgen bolatyn. Jarys barysynda japondyq segiz mergen atpen shaýyp kele jatyp, qaǵaz, aǵash jáne shynydan jasalǵan nysanalardy atyp, jankúıerler aldynda óz ónerlerin pash etti. Áskerı sadaq atý ónerin dinı joralǵymen astastyryp kórsetken «Iаbýsame» kórsetilimi shynynda da jurtshylyq súısinip tamashalaǵan qoıylym bolyp shyqty. Júırikpen quıǵytyp kelip, alaqandaı shyny nysanaǵa jebesin dál darytqan 70 jastaǵy japondyq mergen Toıodo Sıgeıýkıdiń ónerine kórermen qaýym túregep turyp qol soqty.
Tokıodo Sıgeıýkıdiń aıtýynsha, Japonııada at ústinen dástúrli sadaq atýshylardy tárbıeleıtin «Takeda» jáne «Ogasavara» atty qos mektep bar eken. Bulardan ózge sadaq atýmen «hobbı» retinde aınalysatyndar qatary da az emes kórinedi. Mysaly, Toıodonyń ózi «Iаbýsame» ónerimen 18 jasynan bastap aınalysqan. Elý jyldan astam at ústinde óner kórsetýmen keledi. Ustazy – Kaneko Iýrın. Buryn mektep Tokıonyń irgesindegi Kamakýra atty kóne qalada bolǵan. Qazir Tokıonyń ózinde jattyǵady. Birtalaı shákirtteri bar. Negizinde, «Iаbýsame» sporttyq oıyn túri emes, japonnyń ejelgi sadaq atý ónerin nasıhattaıdy. Japonııada jylyna eki márte iri kórsetilim jáne sheberlik dáristerin jurtshylyq nazaryna usyný dástúrge aınalǵan. Keıingi jyldary osylaı shet memleketterde de óner kórsetý qolǵa alyna bastaǵan.
«Astana – zamanaýı, óte ádemi qala eken. Qazaq halqynyń qonaqjaılyǵyna, onyń «Jamby atý» syndy ulttyq ónerine degen zor súıispenshiligi men qamqorlyǵy bizdi erekshe tánti etti», dep aǵynan jaryldy Toıodo Sıgeıýkı bizben áńgime barysynda.
Qaırat ÁBILDA, «Egemen Qazaqstan»