• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Bilim 16 Tamyz, 2017

Esilbaılyqtar mádenıet úıi bolǵanyn qalaıdy

930 ret
kórsetildi

Tabıǵaty erekshe, qalyń qaraǵaıly orman shetinde otyrǵan Esilbaı aýylyna baryp qaıttyq. Oıly-shuńqyrly jol degenińiz sol baıaǵy qalpy. «Baraıyn desem jol shalǵaı, barmaıyn desem el qandaı» degen osy. Aýyldyń halqy tózimdi, osy jolmen kún saıyn kórshiles Arbıgen, Galkın aýyldarynyń turǵyndary aýdan, oblys ortalyǵyna baryp-kelip jatady.

– Joldan buryn aýyly­myz­ǵa mádenıet úıi kerek bolyp tur. Joldyń nasharlyǵyna shydap kel­dik, shydaı beremiz de. О́ziń kórip turǵandaı, biz alystaǵy ormandy aýylda turamyz. Biz bárimiz aýyl bolyp «Egemendi» oqımyz, kún­delikti poshta qazir kelip tura­dy. Burynǵy aýdan ákimderiniń bári ýáde berdi, biraq Esilbaıda mádenıet úıi áli ashylǵan joq. Osy máseleni endi gazetińe jazsań, – dedi aýyldyqtardyń atynan sóz alǵan jergilikti kásipker, aýdandyq máslıhattyń depýtaty Qısamıden Maqaýuly.

Negizi aýyldyń bas kóte­reri, árbir iske bastamashysy, demeýshisi de osy kásipker  kórinedi. Aýylda «Qa­zaq handyǵynyń 550 jyl­dy­­ǵyna» arnalǵan eskert­kish­tiń ashylýyna, «Máńgilik el» beı­­­neli stellasynyń jasalýyna, balalar oınaıtyn oıyn ala­­ńyn jasaýǵa úles qosypty. 

Shegiren aýyldyq aýma­ǵy­na qarasty Esilbaı aýyl­ynda 650-deı adam turady. Aýyl­dyq­tar­dyń deni ormanshy, Seıten orman sharýa­shy­lyǵynda eńbek etýde. Kún­diz-túni qalyń qaraǵaıly aǵashty órtten qorǵap, ań-qustaryn saqtaýǵa úles qosýda. Sondyqtan, kishkentaılarynan qalyń aǵashqa kóz­deri úırenip, búldirgenin, qa­ra­qatyn terip jeıtin balalar áke, aǵalarynyń jolyn qýyp or­­man­nan alys kete almaıdy eken. So­lar­dyń biri – Qobylandy Aty­ǵaı S. Toraıǵyrov atyndaǵy ýnı­ver­sı­tettiń orman sharýa­shy­ly­ǵy fa­kýltetin bitirip, qazir sha­rýa­shy­lyqta qyzmet atqarýda.  Aýyl mektebiniń aldynda oılana qarap Shoqan Ýálıha­nov­tyń músini tur. Kútim qa­jet-aq. Jalpy, mekteptiń syrtqy kórinisi de júdeý tartyp tur. Mektep 1992 jyly jańadan salynyp, paı­da­lanýǵa berilipti. Aıtpaqshy, 1990 jyly mekteptiń qurylys ju­mystary toqtap qalǵan kezde aýyldyń ótinishin arqalap, mar­qum Qaıken Isabek aqsaqal Al­ma­tyǵa deıin barǵan. Shegiren keń­sharynyń dırektory Qalaý Qarataıuly osy mektepti salýǵa bastamashy bolyp, aýyl kóshelerin jóndep beripti. Qazir mektepte 77 oqýshy bilim alýda. 

– Men osy aýylda týyp-ós­tim. Mek­tepte talaı jyl mu­ǵalim bol­dym. Osy jaqyn­da ǵana ákim­dik qyz­metke keldim. Bir­lesip «Tý­ǵan jer» baǵ­darlamasy aıasynda jumys jasaı­myz dep oılaımyn, – deıdi aýyl ákimi Jasulan Ábeldınov.

Aýyl dastarqany mol, qaımaq, sút, balqaımaq, qurt, irimshik, nan-toqash deısiz be, bári jaınap tur, mal-jan aman. Átteń, qoldary jetpeı turǵan áleýmettik máseleler – jol, eń bastysy, mádenıet úıi kerek. Ákimder talaı jylǵy ótinishti oryndap, shalǵaıdaǵy aýyldy qýantsa eken deımiz. 

Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan» Pavlodar oblysy, Esilbaı aýyly