Bıyl halyqaralyq áıelder kúnin toılaý aıasynda «BUU-áıelder» qurylymy aýyldaǵy áıelderdiń quqyqtary men múmkindikterin keńeıtýge erekshe nazar aýdarýǵa shaqyryp otyr.
Qazirgi tańda aýyl áıelderiniń jer jáne óndiris resýrstaryna, qarjylandyrýǵa, áleýmettik qyzmetterge, sondaı-aq laıyqty qyzmet múmkindikterine degen qoljetimdilikteri anaǵurlym kem. Aýyl sharýashylyq jumys kúshin shamamen 43% áıelder quraıdy, al aýyldyq áıelder men erkekterdiń eńbek aqylarynyń mólsherindegi aıyrmashylyq jekelegen elderde 40%-ǵa deıin jetedi (Qazaqstanda – 31,4%).
Qazaqstandaǵy «BUU-áıelder» qurylymynyń О́kili Ileın Konkıevıchtiń aıtýynsha, «barlyq áıelderdiń quqyqtary men múmkindikteriniń teńdigin qamtamasyz etý úshin genderlik aspektilerdi eskeretin ınvestısııalardy, saıasatty, baǵdarlamalardy jáne bıýdjetterdi memlekettik deńgeıde basy metý mańyzdy. Memlekettik reformalar áıelder men qyzdardyń quqyqtaryn nyǵaıtýǵa jáne óndiristik resýrstar men naryqtarǵa qoljetimdiligin qamtamasyz etýi tıis, sondaı-aq aýyldyq áıelderge laıyqty jumys oryndary men qyzmetterin qurýǵa yqpal etýi kerek».
2017 jyly «BUU-áıelder» qurylymynyń qoldaýymen ótken zertteý aıasynda Qazaqstandaǵy aýyldyq áıelderdiń ekonomıkalyq múmkindikteriniń keńeıýine kedergi týdyratyn negizgi tosqaýyldar qarjylandyrýdaǵy qıyndyqtar, qajetti mashyqtar men quzyrettiliktiń bolmaýy, kásipti júrgizý salasyndaǵy arnaıy bilimge qatysty shektelgen qoljetimdilik jáne tóreshildik bolyp tabylady. Sonymen qatar, dástúrli mádenı ustanymdardyń da belgili bir áseri bar. Áıelderge qatysty genderlik taptaýryndar men áleýmettik erejeler kóp jaǵdaıda aýyldyq áıelderdiń ekonomıkalyq belsendiligi jáne áleýetin júzege asyrý jolynda kemsitýshilik tájirıbeler men psıhologııalyq tosqaýyldardy týdyrady.
Sońǵy jyl búkil álemdegi adamdardyń anaǵurlym teń quqyqty bolashaqqa umtylatynyn barynsha jaqsy kórsetti. Buǵan qoǵamnyń nazaryn túrli genderlik aspektilerge aýdarýǵa shaqyratyn kóptegen narazylyq marshtary men aqparattyq kampanııalar kýá, sondyqtan genderlik teńdikti qamtamasyz etý, áıelder men qyzdardyń quqyqtary men múmkindikterin keńeıtý kez kelgen eldiń turaqty damýynyń eń mańyzdy sharttarynyń biri.