Zerendi baǵytyndaǵy saıajaıda burynǵydaı qalyń kisi joq. Kórshilerimiz de seldirep qalǵan. Daǵdarysqa qaramaıtyn qarııalar ǵana. Janymyzdaǵy Jaqsylyq aǵa Baımenov tań qylańynan kesh qaraýytqanǵa deıin qybyr-qybyrdan bir tynbaıdy. Qolynan kelse «alty sotyǵyn» ósimdik pen shóp-shalamnyń neshe túrine toltyryp qoıǵysy bar. Keı-keıde aǵash sharbaǵyna súıenip, bergi jaqtaǵy bizge aqyl-keńes áńgime aıtady. Onysy el men álem jańalyqtaryna oıysyp ketetinin ańǵarmaıdy da...
Baıqaımyn, Jaqsy-aǵamnyń jumysy búgin ónińkiremeı júr. «Ahylap» anda-mynda otyrysy kóbeıdi. «Ne boldy?» degenime jóndi jaýap joq. Saǵatyn sońǵy avtobýspen esepteıtin Jákeń kún eńkeımeı shuǵyl jınala bastady.
– Oý, qaıda barasyz?
– Qurysyn, búgin demalamyn. Erteń de túske deıin kelmeıtin shyǵarmyn. «Aqbulaqqa» kirip shyǵýym kerek, – deıdi júzi synyqtaý aǵam.
«Aqbulaqqa» meniń de barǵym keldi. Qalalyq ardagerler keńesiniń janynan qurylǵan klýb týraly estýim barshylyq. Zeınetkerlikke shyqqanyna eki jyl endi bolǵan Jáke ózin áli jas sanaıtyndyqtan, bul baǵytta kóp áńgime qozǵamaıtyn. Búgingi qylyǵy aǵamyzdyń bul ordaǵa bizden «jasyrynyp» baryp turatynyn áshkerelep qoıǵandaı.
Kezekti eńbek demalysynda júrgendikten, «Aqbulaqtyń» esigin asyqpaı qaqqanymda ardagerler keńesiniń tóraǵasy Rústem Sherııazdanov Jákeńdi minberge shaqyrǵan tus eken. «Munda qaıdan júrsińdi?» jarq etken janarymen uǵyndyryp, qoqılanyp qaldy. Biraq, sol zamatta aıypty bolǵan balanyń keıpine túsip, sonshalyqty bııazy únmen sóz bastady. Sondaǵysy, men úshin, áńgime etýge de turmaıtyndaı másele bolyp kórindi. Qysqasha aıtqanda, saıajaıdyń alǵashqy ónimin jınaǵan aǵamyz aldyńǵy kúni úıine arqalanyp keledi. Jumysbastylar bul oqıǵaǵa jetkilikti mán bere qoımaǵan. Onyń ústine, ájeptáýir jastaǵy (6 jasta) nemeresi búıiri qaraýytqan almany bir tistep, laqtyryp jiberipti.
Mine, bar másele osy. Biraq, «bolmaıtyndy aıtady ekensiń» dep qolyn silteı salatyndar kórinbedi. Májilishana tym-tyrys, bólmeni kúzgi bulttardan da aýyrlaý qalyń oı basyp qalǵandaı edi. Tynyshtyqty klýb jetekshisi Valentına Alekseevna Solomınanyń qarlyǵyńqy daýsy buzdy.
– Al, ne deısizder?
Oblystyq «Kókshetaý» gazetinde 40 jyldan astam qyzmet jasaǵan Kenjetaı Gazızov aǵamyz «Bul bárimizdiń basymyzda bar jaǵdaı. «Kóńil bir atym nasybaıdan qalady» degen bar. Áıtkenmen, urpaq tárbıesiniń bir ushy ózimizge tıetinin eskerýimiz kerek»,-deýi muń eken, qyp-qyzyl pikirtalas bastaldy da ketti.
Kókshelik qarııalardyń tereńdigine, máseleni mańyz bere tolǵaıtyndyǵyna qaıran qalýǵa bolady. Ne aıtylmady deısiz. Saıajaıdyń tóńireginde kóp másele bar eken. Ol otbasynyń myzǵymastyǵyn, jarastyǵyn nyǵaıtýǵa, eńbek uǵymyn ulyqtaýǵa qyzmet etedi. Bul oraıda aıyptylardy únemi aınaladan izdeý, orynsyz kinámshildik tanytý durys emes. Onyń aqyry týysqandaryńnyń saıajaıdan múldem bas tartýyna alyp keletindigi týraly mysaldar keltirildi. Urpaqtar kelispeýshiligi men arazdyǵy da osydan qylańdaıtyn jaǵdaılar kezdesedi eken. Munda kez kelgen jastaǵy adamnyń minez-qulyǵy, ózin ustaı bilýi, sóz saptaýy, shydamdylyǵy synǵa túsetini aıtyldy.
Jurt arasynda «halyqaralyq taqyryptaǵy lektor» atanyp ketken J.Ǵabdýlkafeev aqsaqal: «Saıajaıdy qarttardyń ýaqyt ótkizý orny, kúnkóris kózi deýimiz birjaqty túsinik, deıdi. Bul qoǵam ıgiligine, odan asyryp aıtsaq, jas urpaqty eńbekke, tirshilik qundylyqtaryn aıqyndaýǵa baǵyttalǵan qyzmet. Saıajaılardyń qırap, balalardyń, tipti orta jastaǵylardyń oǵan aıaq baspaıtyndyǵy bılik basyndaǵylardy qatty oılantýy qajet».
Onyńyz ras, deıdi Marııa Nekrasova apaı. Bizdiń úıge kelgen qonaqtardyń biri men pisirgen qýyrylǵan orama qyryqqabatty maqtaǵanda tóbem kókke jetip qaldy. Biraq, saıajaıda ósirilgendigine senińkiremeı, «bazardan ala salmadyńyz ba» dep janashyrlyq tanytqandaı boldy. Búgingi adamdarǵa qaıran qalýdyń qajeti joq. Balalar da, jastar da saıajaıǵa barǵysy, kómekteskisi keledi, kóbisi onda barǵan. Áıtkenmen, kóńil qynjyltarlyq jaǵdaılardyń teris yqpalyn kórip júrsizder. Avtobýstar qozǵalys kestesin saqtamaıdy, kerekti aıaldamańa syǵylysyp, júregiń qaǵyp, silikpeń shyǵyp salbyrap túsesiń. Jolaqysynyń jeńildigi de joǵaldy. Kooperatıvterdiń basshylary shybyq basyn syndyrýdy qoıdy. Tonaýdan, búldirýden kóz ashpaısyń. Saıajaıda bir aýyq demalýdyń ornyna qapalanyp, dińkelep qaıtasyń. Azyq-túlik baǵasyn turaqtandyramyz deıtin jergilikti bılik oryndary muny bilmeıdi emes. Men qalalyq ákimdikke arnaıy hat ázirlep, shuǵyl betburys jasaýdy talap etý týraly usynys aıtqym keledi.
Dý-dýdyń arty dereý hattama toltyryp, usynysty resimdeýmen aıaqtaldy. Otyrys aqyryn-aqyryn kúndelikti tirshilik aýanyna arna bura bastady.
Osydan týra 11 jyl buryn qurylǵan kóp salaly «Aqbulaq» klýbynyń ozat tájirıbesi 2003 jyldan beri respýblıka kóleminde keńinen nasıhattalyp keledi. Búgingi basqosý úlgili istiń bir sáti ǵana.
Jaqsylyq aǵamnyń júzi jaınap turdy.
Baqbergen AMALBEK,
Kókshetaý.