Ortalyq basqarý júıesi iske qosyldy

Memlekettik údemeli ındýstrııaldy-ınnovasııalyq baǵ­darlamasy aıasynda «QazTransOıl» AQ-nyń ınnovasııalyq-tehnologııalyq jańǵyrtý baǵdarlamasyn júzege asyrý baǵytynda kompanııanyń Shyǵys fılıalynda «Pavlodar» ortalyq dıspetcherlik pýnkti iske qosyldy. «Qaz­Trans­Oıl» AQ - elimizdiń munaı qubyrlary júıesiniń eleýli bóligin paıdalanatyn «QazMunaıGaz» UK» AQ enshiles kom­panııasy bolyp tabylady. Jańa joba magıstraldy munaı qubyrlaryn alys qashyqtyqtan senimdi túrde basqarýǵa jáne baqylaýǵa múmkindik beretin úzdik álemdik tá­ji­rıbeler negizinde júzege asyrylǵan alǵashqy ortalyq basqarý júıeleriniń biri bolyp otyr. Ortalyq basqarý júıesiniń iske qosylý rásimine «QazTransOıl» AQ bas dı­rektory Qaıyrgeldi Qabyldın, «QazTransOıl» AQ Shyǵys bólimshesiniń dırektory Jeńisbek Luqpanov, oblys ákimi Baqytjan Saǵyntaev qatysty. Kompanııa uzyndyǵy 5 495,27 shaqyrym munaı qubyrlary jáne uzyndyǵy 2 148,1 shaqyrym sý aǵar jelilerin basqarady. Kompanııa qazirgi kezde elimizde óndiriletin munaı­dyń 58 paıyzyna deıin tasymaldaýdy júzege asyrady. О́tken jyly «QazTrans­Oıl» AQ tasymaldaǵan munaı kólemi 52,5 mıllıon tonna bolsa, bıylǵy jyldyń 11 aıynda 49,3 mıllıon tonnany quraǵan. Al, kompanııanyń Shyǵys fılıalynyń negizgi qurylymdyq bó­limshelerinde 2006-2010 jyl­­dar aralyǵynda 13-ke jýyq osyndaı jer­gilikti basqarý júıe­leri kezeń-kezeńmen paıdalanýǵa berildi. In­dýstrııaldy-ınno­va­sııa­lyq jobalar qata­ryn­da jańaryp qaıta­dan iske qosylǵan bul orta­lyq basqarý jú­ıe­si tek baqylaýshynyń ǵana mindetin atqar­maı­dy. Ol jalpy uzyndyǵy 4298,6 shaqy­rym bolatyn Omby-Pavlodar, Pavlodar-Shym­kent, Qumkól-Qaraqoıyn, Keń­qııaq-Qum­kól, Atasý-Alashańqaı magıstral­dy munaı qubyrlaryn qashyqtyqtan bas­qa­­rý or­ta­ly­ǵy­na aınalyp otyr. Endi osy ortalyq bas­qarý júıesi arqyly munaı qubyrlarynyń baǵyttaryn 3 aýysymda basqarý tetiginde otyr­ǵan dıspetcherler baqylap otyratyn bo­lady. Burynǵydaı aýdandyq basqarý bó­lim­sheleri deńgeıinde basqarý endi bolmaıdy. О́ıtkeni, jańadan qolǵa alynǵan modernızasııalaý, qaıta jańǵyrtý jumystary bary­synda avtomatty órt sóndirý júıesi, gaz dabyly, apatqa qarsy qorǵanysh, munaı qu­byrlaryn kúzetý júıeleri, qubyrlardy elektr-hımııalyq qorǵaý stansalary mehanı­kalandyrylyp qaýipsizdik qyzmetiniń arnaıy SCADA júıesine qosyldy. Jalpy, «Qaz­TransOıldyń» Shyǵys fılıalynda ortalyq basqarý júıesin jańartýdyń negizgi mindeti -baqylaý qyzmetterin qosa alǵanda munaı tasymaly qubyrlarynda eńbek etetinderdiń de qataryn qaıtadan jańalaý bolyp otyr. Iаǵnı, bul degenimiz, zamanaýı avtomatty tehnologııany engizý arqyly jasalady. Bul ótken jyly bekitilgen «QazTransOıl» AQ-tyń jedel avtomatty basqarý júıesin da­mytý tujyrymdamasyna da sáıkes keledi. Joǵa­ry­da atalǵan SCADA júıesi appa­rattyq jáne baǵdarlamalyq qamtamasyz etý kesheni bolyp tabylady. Sonymen qatar, magıstraldy mu­naı qubyrlarynyń munaı aıdaýshy stansa­lary, munaı qubyrlarynyń jelilik bólikteri sııaqty tehnologııalyq ny­sandardy qashyq­tyq­tan baqylaýǵa jáne bas­qarýǵa arnalǵan. Ekinshiden, bul júıe magıs­traldyq jáne tirek sorap agregattaryn, munaı qubyrlary jelilik bólikteriniń telemehanıka júıelerin baqylaý jáne basqarý, suıyq qoımalar deńgeıin ólsheý, munaı esebin júrgizý kommersııalyq toraptaryn, qo­salqy júıelerdi baqylaý men basqarýdy qamtıdy. Magıstraldy munaı qubyrlary­nyń tehnologııalyq nysandaryn qashyqtan baqylaý men basqarýdy zamanǵa saı júzege asyrý munaı tasymaldaý boıynsha ýaqy­tyly, sapaly ári básekege qabiletti qyz­met­ter­di qamtamasyz etýdiń qajetti shart­tary­nyń biri. Jabdyqtar jumysynyń senimdiligin arttyrýǵa, tehnologııalyq úderistiń aqpa­rattylyǵyn jáne tutas alǵanda júıeniń isten shyqpaýyna áser etedi. «Pavlodar» dıspetcherlik ortalyǵynyń ashylý rásiminde sóz alǵan «QazTransOıl» AQ Bas dırektory Qaıyrgeldi Qabyldın atalmysh dıspetcherlik ortalyq burynǵy Ke­ńes elderinde jáne Qazaqstanda buryn-sońdy bolmaǵanyn, sol sekildi ol kompa­nııanyń ınnovasııalyq damýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamasynyń jemisi ekenin atap ótti. Bul ınnovasııalyq jańashyldyq jalǵasyn tabatyn bolady. Bolashaqta kompanııa elimizdegi barlyq munaı qubyrlary júıesin avto­mattandyryp, el júregi Astanadan basqary­latyn bas dıspetcherlik ortalyq qurý jospary baryn da jetkizdi. Jalpy, osy jańadan paıdalanýǵa berilgen ortalyq basqarý júıesi zamanaýı jab­dyqtarmen jáne baqylaý-ólsheý quraldary men álemniń Siemens, Endress+Hauser, Emer­son, Auma, Biffi sekildi ozyq óndirýshileriniń arnaıy baǵdarlamalyq júılerimen qamta­masyz etilip, AC800F, ABB avtomattandyrý júıesiniń baǵdarlanatyn logıstıkalyq ba­qy­laýshy jáne tehnologııalyq úrdisterdi avtomattandyrý salasyndaǵy kóshbasshy kom­­­­panııalar Simatic S-7, Siemens-tiń óner­kásiptik qaýipsizdik júıesimen; SCADA WinCC 7.0, Siemens júıesin baǵdarlamalyq qamtamasyz etýmen; ótkizý qabileti 100 mB/sekýndtan tómen emes baılanystyń talshyq­ty-optıkalyq kabeli negizindegi telekommýnıkasııa júıesimen jasaqtalǵan qashyqtyq­tan basqarý ortalyǵy bolady. Ortalyq bas­qarý júıesin iske qosý munaı qubyrlary qyzmetiniń bekitilgen tártibi negizinde munaı qubyrlaryn baqylaý jáne basqarý; jeke qyzmetkerler quramyn ońtaılandyrý jáne sany az adam quraıtyn tehnologııalarǵa kó­shý, energııa syıymdylyqty tómendetý jáne sáıkesinshe munaı tasymaly kezinde elektr energııasyn tutynýdy ońtaılandyrý esebine shyǵyndy azaıtý, dıspetcherlik jáne óndiris­tik eseptilikti avtomatty qurý; shynaıy ýa­qyt tártibinde tehnologııalyq qural-jabdyq­tar jáne jeke quramnyń jumysyn baqylaý; munaı qubyrlary qyzmetiniń senimdiligin arttyrý, jeke qyzmetkerler quramynyń ja­ra­qat alý táýekelin azaıtý, munaı tasymaly úderisin boljaý múmkindigi; eńbek ónimdiligin arttyrý maqsattaryn júzege asyrýǵa múm­kindik beredi. Jańa joba energııa tıimdiligi jáne munaı tasymaly joldaryn ońtaı­lan­dyrý baǵdarlamasyn júzege asyrýdyń kezekti kezeńi bolyp tabylady. SCADA júıesi negizinde qural daıyndaldy, onyń kómegimen ári qaraı boljaý, ońtaılandyrý jáne táýe­kel­derdi baǵalaý tetikterimen barlyq óndi­ris­tik júıeler avtomattandyrylady. Farıda BYQAI, Pavlodar.