• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
16 Jeltoqsan, 2011

Tulpar-taǵdyr

1356 ret
kórsetildi

О́mir degen – ósý, damý, jańarý. «Elý jylda – el jańa». On jasymnan bergi kór­genderimniń ózi qııal-ǵajaıyp dúnıe. Men ósken Úsharal aýyly negizinen qoı sharýa­shy­lyǵymen aınalysatyndyqtan, Talas asyl tuqymdy qoı zaýyt dep atalatyn. Asa baǵaly qarakól eltirisi búkil Odaqqa jiberiletin. Ien dalada qysy-jazy kóship-qonyp júretin, jaılaý, qystaýda jalǵyz úı bolyp otyratyn shopan ómiri maǵan jaqsy tanys. Ol kezde jóndi jol da joq, tehnıka tapshy, elektr jaryǵy jete bermeıdi. Azyq-túlik, aýyz sý máselesi tym kúrdeli. Qarańǵy túnde jortatyn qasqyr da kóp. Jylan, shaıan degenińiz órip júredi. Qysta – boran, jazda – aptap, kıiz úıdi solqyldatyp ushyryp jibere jazdaıtyn dalanyń dúleı daýyly taǵy bar. Ásirese, balalary aýyryp, áıelderi tolǵatyp qalsa, tipten qıyn. Qazaqtyń «úsh jyl qoı baqqannan aqyl surama» deıtini de sondyqtan shyǵar. Osynyń bárin bilgendikten de, Keńes ókimeti qoıshylardy ynta­landyrý úshin birine kilem, birine avtokólik, birine orden-medal berip, jıi marapattap jatatyn. Bir ǵana Talas aýdany boıynsha 56 Sosıalıstik Eńbek Eri ataǵy mal sharýa­­­shylyǵy eńbekkerlerine, shopandarǵa berildi. Biraq sol aýyr beınettiń ıeleri «balamyz mal baqsyn, shopan bolsyn» – demeıtin edi. Aıtatyndary «balam bilim alsyn, úlken shaharda tursyn, úlken adam bolsyn» edi. Úsharal mektebiniń janynan malshylar­dyń balalaryna arnalǵan ınternat ashyl­ǵan. Onda kileń qazaq balalary jatady. Aýy­lymyzda stalındik deportasııa kezinde eriksiz qonystandyrylǵan onnan asa ult ókilderi turady. Burynnan meken tepken orys­tarymyz da bar. Úıiniń bir shetin bosa­typ berip, óz nesibesinen bólip, aýzyna to­syp, barynsha baýyryna tartqan jurtty kó­rip, mundaı da meıirban, keńpeıil halyq bo­lady eken-aý, – dep júrekteri jylyǵan olar da bir úıdiń balasyndaı jarasyp ketken edi. Ata kásibi bolmaǵan soń ba, bulardyń esh­qaısysy qoı baqpaıdy, biraq ıgiligin kóredi. Bizdiń halqymyz esh ulttyń ókiline qysym-qyspaq kórsetpegen. «Ol da adamnyń balasy ǵoı» – deıdi. Jer basqan pendeniń bári Adam Atadan taraıtynyn meńzeıdi. Imandylyq pen izgiliktiń shynaıy kórinisi osy emes pe? Aýylymyzda qazaq jáne orys mektepteri boldy. Búkil eldi-mekende bir ǵana kitaphana bar. Shetimizden kitapqumarmyz. Jańa tús­ken shyǵarmalardy kezekpen oqımyz. Biz bilimge shyn qushtar boldyq. Ishine shoq sala­tyn shoıyn útik bolatyn. Ári-beri sermelep, qyzdyryp jiberip qyzyl galstýgymyzdy «qatyryp» útiktep mektepke qaraı asyǵa­tynbyz. Sabaqtan bos kezde aýyl orta­syn­daǵy jalǵyz qudyqtan qyzdar ıinaǵashpen qazdaı tizilip sý tasıdy. «Qumózektiń» ar jaǵynda kúmbezi bıik kelisti meshit bar. Mal kirmesin dep esigin aǵash­pen qaǵyp tastaǵan. Adam kirýge ruqsat joq... Bizdiń bilimge sýsap turǵan jan dúnıemiz ben ustazdarymyzdyń múddeleri de saı keldi. Qandaı keremet muǵalimderden sabaq al­ǵanbyz! Dırektorymyz Ermek Dúrimbetov tań qarańǵysynan mektepke kelip, sham ja­ǵa­tyn. Sodan keıin basqalar birtindep kele bas­taıtyn. Áli kúnge deıin esimde – ol kisi­niń sabaqtan qashqan balany atyna mine sa­lyp, qaıtaryp keletini. О́z isterine sheksiz be­rilgen ustazdarymyz – asa jaqsy án sala­tyn jara­tylystaný pániniń muǵalimi Ámir­bek Baıgeldıev, áskerı teńizshi bolǵan, temirdeı tártip­tiń adamy orys ádebıetiniń bilgiri Istaıbek Isımbaev, dombyranyń qula­ǵyn­da oınaıtyn matematık Jańabek Ábdi­raıymov, Abaı óleń­derin jatqa aıtýdan ja­lyq­paıtyn áde­bı­etshi Kerimbı Amantaev, asa sulý apaı­y­myz, nemis tiliniń muǵalimi Raısa Abaeva jáne basqalary bizdiń sapaly bilim alýymyz úshin búkil qaıraty men ma­hab­batyn jum­saı­tyn edi. Bul kisiler mu­ǵalim, ustaz degen uǵym­ǵa shyn máninde laı­yq bolatyn. Sol kisilerdiń júregimizge jaq­qan bilim shy­ra­ǵyn óshirmeı, biz oqýdy jal­ǵastyrý úshin Qazaqstannyń túkpir-túkpirine attanǵan edik. Men sol kezdegi Jambyl qalasyndaǵy medýchılıshege oqýǵa tústim. Sabaq tek qana orys tilinde júredi. Aýyldyq jerlerden kelgen jastardyń kóbi orys tiline shorqaq edi. Oqý ońaı bolǵan joq. Hımııa pániniń muǵalimi qoǵamǵa kóńili tolmaıtyn, kózi qaraqty orys ultynyń ókili edi. Ty ı ýbogaıa... Ty ı zabıtaıa... Matýshka – Rýs! – dep, N.Nekrasovtyń ataqty óleńin úzip, kúızelip qaıtalap otyr­ǵanda, biz de onyń sóziniń astaryn ańǵar­ǵan­daı bolatyn edik. Qala turmysy da júdeý edi. Oqýǵa, ómirge degen qushtarlyǵymyz tapshylyqty bildirmeı, jaqsylyqqa talpyndyq. Osy oqý ornynyń qabyrǵasynda júrip, qalalyq óner baıqaýynda óz óleńimdi oqyp, aldyńǵy oryndy ıemdenip, maqtaý qaǵazyn aldym. Oblystyq «Eńbek týy» gazetiniń janyndaǵy ádebı úıirmege qatysyp júrdim. Battal Jańabaev, Meıirhan Qýanyshbaev, Kárim Baıalıev, Anarbek Aıtbaev, Jaqsylyq Sátibekov, Áldıhan Qaldybaev syndy aǵa­lar­dyń jyly lebizderin estidim. Ádebıet bó­liminiń meńgerýshisi, aqyn О́kim Jaılaýov aǵamyzdyń alǵysózimen bir top óleńderim oblystyq gazette jaryq kórdi. Kıeli Áý­lıe­ata ónerdegi jolymdy ashty. Medýchılısheniń úshinshi kýrsynda jas aqyn retinde Almatyda ótken Qazaqstan ja­zýshylarynyń V sezine delegat bolyp qa­tys­t­­ym. Úlken ónerdiń esigin ashyp, ádebıet álemine qadam basqanymdy túsindim. Ol kezde aqyn-jazýshylarǵa qamqorlyq aıyryqsha edi. О́ıtkeni, olar keńestik ıdeologııanyń jyr­shylary bolýǵa tıis edi. Solaı boldy da. Tarazdyń tar kósheleri, peshpen jylı­tyn alasa úıleri jabyrqaýly kórinetin. Adamdardyń bári bir izben júretin sııaqty edi. Búgingideı bıik úıler, kórikti óner-bilim ordalary az bolatyn. Shaǵyn dúkenderden kerekti zatymyzdy taba almasaq ta, qalaǵan kıimimizdi kıe almasaq ta, bilim alyp jatqanymyzǵa qatty qýanatyn edik. Bizdiń eń úlken baılyǵymyz – jastyǵymyz edi. Ol kezdegi jastardyń armany – Alma­tyda oqý. Bilimge degen qushtarlyq meni de Alataýdyń aıasyndaǵy sulý qalaǵa alyp keldi. Qazaqtyń ulttyq ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetine tústim. Munda da tamasha ustazdardan dáris aldyq. Bir ǵajaby, ol kezde ustaz ben shákirt arasynda bir-birine degen keremet yqylas, peıil bolatyn. Biz qurmetteı bildik, ol kisiler balapandaı baýlı bildi. Tuz-dám buıyryp, Almatyda qaldyq. Sha­ńyraq quryp, qyzmetke turdyq. Eń jaqsy jyldarymyz páter izdeýmen ótti. Almatyǵa berik ornyǵyp alǵan dıadıa Vanıa, tetıa Sımalar bópesi bar jas otaý ıelerinen at-to­nyn ala qashady, qona­­­ǵyń­dy da unatpaıdy. Or­­­yssha sóıleýi­miz­di talap etedi. О́z atymyz­ben ata­maıdy. Kolıa, Gý­lıa deıdi. Kónbis­ti­gi­mizdi biledi. Qansha tó­zimdi bolsaq ta, na­my­symyzǵa tıgen ­saıyn biz de shıryǵa túsemiz. Ulty­myz­dy, dala­myz­dy onan saıyn jaqsy kóremiz. Alǵashqy jyr jı­naqtarym shyǵa bas­tady. Ystyq mekenim! Tynyshtyǵyńdy buzbaýy úshin bóten ún, Basymdy tigip ótemin... Baqytym meniń – Babamnyń baıtaq mekeni О́zimniń jerim, ulymnyń jeri ekeni! Osyndaı shýmaqtardy synalap kirgizip, júrek túbindegi armandy bildiremiz. Neni jazýǵa bolatynyn, neni qozǵamaý kerek ekenin jetemizge jetkizip qoıǵan zaman! Jazǵanyńnyń jiti qadaǵalaýdan óteti­nin biletindikten de ózińniń ishińde de bir qyraǵy kóz bolatyn. Abaılap sóıleýimizge sebep – aldyńǵy tolqynnyń qasiretti taǵdyry. Asyl elim! Janym saǵan shyn qushtar, Báıterek bop kógermeıdi synǵysh tal. Atan túıe altyn berem dese de, Qasıetińdi kemitpespin bir mysqal! Bul aqynnyń ishki serti. Keıinirek: Adamdardy qurtady qulaı uqpaý, Alda áli – uly úkim, uly aıyptaý. Bizdiń ǵajap dalamyz janpıda bop, Súıý menen qorǵaýǵa laıyqty-aý! – degen joldar jazyldy. Munyń bári muńly kezeń­niń júrekke tıgen syzynan týǵan... Ol kezde laýazymdy, jaýapty jumy­s­tar­ǵa orys tilin bilmeseń, kommýnıst bolmasań qoımaıdy. Onyń ózinde Máskeýdiń ruqsaty kerek. Shet elge shyǵý da óte qıyn bolatyn. Ilýde bir shyǵa qalsań, qazaqpyn deseń, eshkim bilmeıdi, «Sovet Odaǵynanmyn» deseń, «e, durys eken, onda ultyńyz rýs eken» – degendeı sóz aıtatyn. Kónbistigimizdi synap, shydamdyly­ǵy­myz­dy shyńdap alaıyn dedi me, álde odan da sum pıǵyly boldy ma, kim bilsin, 1986 jyl­dyń aıaǵynda Kreml uıalmaı uıǵaryp, qy­zarmaı qarmanyp Qazaqstanǵa jańa basshy jiberdi. Dál mundaı kópe-kórneý qııanatty kútpegen eldiń eńsesi túsip ketti. Jas qy­ran­dar silkindi. Erkindikke umtyldy. О́ktemdik namysty túrtkilep, uıystyrdy ultymdy. Qazaq degen tekti eldiń, azatker ulttyń, jeriniń kólemi jaǵynan álemde toǵyzynshy oryndy alatyn ulan-ǵaıyr dalany ustap qalǵan jaýynger eldiń óziniń ishinen laıyq­ty bir kóshbasshynyń tabylmaýy múmkin be edi?! Qalaısha namysyń kelmeıdi, qalaısha yshqynbaısyń? Biraq jaýyna qatty qasar­ǵan, qasarǵan saıyn jasarǵan, naızamen naǵyz qazaqtyń namysyn kimder basa alǵan?! Aq qar, kók muzda alańǵa shyǵyp, qaımyqpaı qarsylyq tanytqan jastardyń asqaq rýhy Almatynyń aspanyn kernep turdy. Dál sol kúnderi meniń baspadan shyq­qa­ly turǵan «Arǵymaqtar dalasy» atty kita­bym­nyń qol qoıatyn danasy kele qalǵan eken. Redaktorym ábirjip úıge telefon shal­dy. «Alańdaǵy jastardyń urany seniń kita­b­yńnyń birinshi betindegi óleńde tur eken. Senzýranyń kózine túsip qalypty, tez jet!» – dedi. Bardym. Birinshi bettegi «Halyq» degen óleńniń ekinshi shýmaǵy mynadaı edi: Halyq kúshi qashannan deseń de erek. Bir perzenti bıiktep óser bólek. Qansha uly, qansha kóp bolsa daǵy, Ár halyqqa kemeńger kósem kerek! «Ne osy shýmaqty alasyń, ne kitap shyq­paıdy jáne kitapta qazaq degen sóz kóp. Qa­zaq týraly óleń kóp, birazyn qysqartyp, bir-eki saıası óleń qos», – deıdi. Amalsyz birazy óz­gertildi, aýystyryldy. Ish qazandaı qaınady. E, Allaǵa shúkir, ádilet bar eken! Myna jerdiń betinen talaı órkenıet joıylyp, menmensigen talaı ımperııa kúı­rep, quryp ketpep pe edi? Aýqymyna adam sanasy jetpeıtin búkil ǵalamnyń ıesi, jer betindegi tirshilik ataýlynyń da bıleýshisi Uly Jaratýshynyń jarylqaýymen babalarymyz ǵasyrlar boıy ańsap-kóksegen Táýelsizdikke qol jetkizdik! Atyraý-Altaı arasy dúr etip túgel silkindi. Besikte jatqan bala da bostandyq surap bulqyndy. Bulttardyń qalyń qabaty parsha da parsha jyrtyldy. Oń jaǵymyzdan Aı týdy, sol jaǵymyzdan Kún týdy. Sol kúnderdegi halyqtyń kóńil tolqy­ny­syn sózben aıtyp jetkizý qıyn. Ult ta­rıhyndaǵy Aq jarylqap Kún týǵan uly qýa­nysh edi! Janymmen tolqyp, júregimmen tebirenip, jylap otyryp jyr-dastan jazdym. Bar malyn, altyny men kúmisin sypyryp berip, jer aýyp, tentirep ketken naǵashy atam­nyń kegi jatýshy edi jan túkpirinde muzdaı bolyp. Jetim qalyp, Jambyldaǵy balalar úıinde tárbıelenip, jáýteń kóz bolǵan she­shem­niń sheri bar edi kózimde. Bodan bolǵan halqymnyń qasireti bar edi júregimde. Egildim de, tógildim. Eldiń tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevqa jyr arqyly amanat arttym. Tuqyrtqanǵa kónbedi tulpar-taǵdyr. Sol taǵdyry halyqtyń Sizge – amanat! Osy tolǵaýdyń jazylǵanyna da jıyrma jyldyń júzi bolypty. Bizdiń armanymyz asqaq, úmitimiz úlken edi. Biraq osynsha az ýaqyttyń ishinde dál búgingideı ǵalamat ózgerister bolar, – dep ol kezde ózimiz de elestete alǵan joq edik. Aıap, súıip Qaraımyn saǵan, meken, Kóńilime kiredi alań bóten. Bul ǵalamda baqytty elder qansha... Iyǵyń teń solarmen bolar ma eken?! Dál sol kezde jas táýelsiz memlekettiń jaǵdaıynyń qalaı bolaryn boljaý da qıyn edi.Onsyz da turalap turǵan odaq taraǵan soń eldiń jaǵdaıy kúrt tómendep ketken-tuǵyn. Aqynnyń sózi zamanynan buryn týatyny ras shyǵar. «Ár halyqqa kemeńger kósem kerek», – dep jáı ǵana jaza salmaǵan ekenbiz. «Sózdiń jany bary» shyn bolyp shyqty. Halyq saılaǵan tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń kemeńgerligin bul kúnde álem saıasatkerleri moıyndady. Astana ıdeıasynyń týýy men onyń jú­ze­ge asýy týraly Prezıdent óziniń «Qazaqstan joly» atty kitabynda zor mahabbatpen, qa­rapaıym tilmen baıandaıdy. Qala sáýletine qatysqan adamdarǵa, qoldaý kórsetken Qa­zaqstan halqyna rızalyǵyn bildiredi. Astanasyn az ýaqytta óziniń qalaýymen, óziniń qolymen asqaqtatyp salǵan azat ha­lyqta arman bar ma? Saryarqanyń tósindegi shahardyń jaquttaı jarqyrap, kúlli álemge tanylýy halyqtyń mereıin tasytty. Ásire­se elimiz Eýropadaǵy Qaýipsizdik jáne ynty­maqtastyq uıymyna tóraǵalyǵyn sátti aıaq­tap, Arqanyń aq boranyna qaramaı, Astana Sam­mıtin ótkizip, tórtkúl dúnıeni Qazaq­stan­ǵa qaratqan kúnderdegi kóńil kúıimiz aıy­ryq­sha joǵary edi. Qyrandaı kókke qarap dúr silkingen, qazaqtyń tańǵajaıyp dáýiri edi bul. Bilimmen, parasatpen zamanyńa er. Asyl er asqar shyńdy ala biler. Erligin Elbasynyń kórgiń kelse, Esildiń boıyndaǵy qalany kór! Bilim men ǵylymnyń arqasynda sońǵy jarty ǵasyrda ǵana dúnıe, álem adam aıt­qysyz ózgeristerge kýá boldy. Táýelsizdiktiń 20 jylynda Qazaqstan halqy damýdyń dańǵyl jolyna tústi. Bul kúnderi aýyldyń da, qalanyń da kelbeti ózgergen. Úsharaldaǵy baıaǵy qulyp­taý­ly turatyn Abdolla Ishan meshiti «Mádenı mu­ra» baǵdarlamasy aıasynda kúrdeli jón­deý­den ótip, ımandylyq pen tazalyqtyń tó­ri­ne aı­nal­ǵan. Ár úıdiń aldynda bir-bir qu­dyq, bir-eki temir kólikten tur. Joldary jaq­sy. Mektep kompıýterlendirilgen. Baza­ry jaınap tur. Mal basy qaıta kóbeıe bastady. Jaılaý­dyń da, óristiń de óz ıesi, óz qojaıyny ta­byl­dy. Bir qyzyǵy, aýylda mal kóbeıgeni­men, mal baǵatyn qoıshy tabý máselege aınala bastady. Bul ómirde árkimge óziniń qa­bi­le­ti­ne laıyq oryn bar. Sondyqtan malyn be­re­kege aınaldyryp, jańasha bazarlaı biletin elderdiń ozyq dástúrlerinen úırený de lázim. Burynǵy Jambyl qalasy 2007 jyly Elbasynyń Jarlyǵymen óziniń ejelgi Taraz atyn qaıtyp aldy. Al 2002 jyly qalanyń 2000 jyldyq toıy ótti. Azattyqtyń arqasynda kelgen ádiletti jeńis edi bul. Tarıhy tereńge tartatyn kóne Taraz bul kúnde jańa dáýirdi bastan keshýde. Qala sáý­letti ǵımarattarymen, bilim ordalarymen, jańa yqshamaýdandarymen jyldan-jylǵa qanatyn keń jaıyp keledi. Mysaly, búginde biz turyp jatqan yqsham aýdannyń orny bu­ryn qulazyp bos jatqan jer bolatyn. Jı­yrma jyl ishinde osy jer adam tanymastaı ózgerdi. Sándi de sáýletti turǵyn úıler paıda boldy. Onyń irgesinen qala turǵyndary bir mezgil serýendep, kóńil kóteretin, án men kúı tyńdap, rýhanı demalatyn Qazaq­stan­nyń Tuńǵysh Prezıdenti saıabaǵy ashyldy. Taraz turǵyndarynyń rýhy bıik, ylǵı da júzderi jadyrap, jaınap júredi. Sóılese qalsań aǵynan jarylyp, jan dúnıesin jaı­yp salady. Adal eńbek etip, uldaryn úılen­dirip, qyzdaryn uzatyp, toılaryn ótkizip, shat-shadyman ómir keshedi. Oblys ákimi Qanat Bozymbaev – jańa kózqarastyń adamy. Álemdik ozyq úlgiler men jańa tehnologııany Jambyl jerine engizýge asa múddeli. Jaýapkershilik pen tár­tip, adaldyq pen ádildik jas ákimniń ózine de, ózgege de qoıatyn basty talaby. Onyń oń nıetin halyq ta maquldap, óńirdegi tyndyr­ǵan nátıjeli isterine rıza bolyp, qoǵamnyń odan ári ilgerileýine ynta-yqylas tanytyp otyr. Oblys kólemindegi óner adamyna degen qamqorlyq ta óz deńgeıinde. Táýel­siz­di­gimizdiń jıyrma jyldyǵyna oraı oblys ákimdiginiń qoldaýymen «Jaına, Qazaqstan» atty jyr jınaǵym shyqty. Jambyl obly­synyń Astanada ótken kúnderiniń aıasynda N.Á.Nazarbaev Ýnıversıtetinde kitaptyń tusaýkeseri ótti. Nazarbaev Ýnıversıteti Táýelsiz Qazaq­stannyń bolashaǵyna kepil bolatyn, Qazaq­stannyń ıntellektýaldyq kóshbasshylaryn daıyndaıtyn álemdik deńgeıdegi ýnıversıtet. Kezdesýdi qazaq tili kafedrasynyń meń­gerýshisi, pedagogıka ǵylymdarynyń dokto­ry Gúltas Saıynqyzy ashyp, belgili ǵalym, professor Serik Negımov júrgizip otyrdy. Ýnıversıtette sabaq memlekettik tilde júrgiziletini qatty qýantty. Kezdesýde sóı­legen oqyrmandardyń qazaq tiliniń maıyn tamyzyp, sheshendikpen, kórkem teńeýlermen kósilgenin kórgende, tóbem kókke jetkendeı boldy. Munda memlekettik tildiń márte­besiniń joǵary ekendigine kózim jetti. Álemniń eń tańdaýly ýnıversıtetterimen deńgeılese alatyn bul oqý ornynda bilim alatyn jas urpaq baqytty ǵoı dep oı­laımyn. Buryn «Bolashaq» baǵdarlamasymen shet elderde oqysaq dep armandaıtyn jastar qazir óz elinde de bilimniń bıik shyńyna jete alady. «Jaqsy oqyńdar, úlken qalada bilim alyńdar» dep ótken ákelerimizdiń ósı­et-tilekteriniń sátti júzege asýyna tá­ý­el­siz elde tolyq múmkindik jasalǵan. Internettik júıe qatty damyǵan dáýirde sapaly bilim alý sanaly jasqa qıyn emes. Sana kózimen zaman túbinen syr uqtym. Sabaǵy myqty adamzat salǵan ǵuryptyń. Keleshek urpaq, seniń qutyń men qýatyń Kemeldiginde bilimniń,

sulýlyǵynda rýhtyń!

Baıtaq Qazaqstannyń oqý oryndarynda oqyp jatqan jastardyń boıynda otan­súı­gishtik qasıettiń qalyptasýy – óte mańyzdy. Búgingi jahandaný jaǵdaıynda ulttyq ereksheligimizdi, rýhanı tabıǵatymyzdy taza saq­tap qalýymyz, básekege qabiletti el bolýy­myz – jastardyń kemel bilimine, sananyń táýelsizdigine baılanysty. О́z tarıhyn bilip, óz tilinde sóıleý, óz ǵurpyn ustap, óz dinin syılaý – úlken má­denıet. Shetelge shyǵyp, oqyp kelgen jastar muny jaqsy biledi. Árbir tulǵa – óz eliniń ókili. Olaı bolsa, biz de qazaq qalpymyzdy saqtap qalýǵa mindettimiz. Qazaq bolý, qazaqty súıý, Qazaqstanǵa qyz­met etý – ári maqtanysh, ári qýanysh! Bulbuldaı áýez tókken laǵyl tańda, Bul duǵam jamandyqtan aryltar ma? Aq ulpa qar jaýyp tur! Aq nuryńmen Qazaqty jarylqa, Alla, jarylqa, Alla! Kúlásh AHMETOVA, aqyn, Memlekettik syılyqtyń laýreaty. Taraz.