Keshe 22 qazanda Tokıo qalasynda Japonııa men Eýropalyq Odaq (EO) arasynda ındýstrııa, saýda jáne ekonomıka máselelerine qatysty bıik deńgeıdegi kelissózder ótti.
Kelissózder barysynda taraptar osy jyldyń jazynda qol qoıylǵan Japonııa men EO arasyndaǵy saýda-sattyq júıesin lıberalızasııalandyrýǵa baǵyttalǵan Ekonomıkalyq áriptestikke qatysty kelisimshartty (EPA - Economic Partnership Agreements) ratıfıkasııalaýǵa qatysty barlyq pysyqtaý jumystaryn jyl sońyna deıin aıaqtaýǵa kelisti.
Sonymen qatar, sońǵy kezde D.Tramp ákimshiligi júrgizip otyrǵan AQSh-tyń proteksıonızm saıasatyna baılanysty tıisti sharalar qoldaný qajettiligi jaıynda jáne jahandyq ekonomıkalyq aımaq qurýǵa baǵyttalǵan Qytaı úkimetiniń «Bir beldeý, bir jol» strategııasyna toıtarys berý sharalaryn talqylap, úshinshi memleketterge ınvestısııa salý salasyndaǵy ózara yntymaqtastyqty jandandyrýǵa kelisti.
Shet elderge birlesip ınvestısııalar salý maqsatynda Japonııanyń halyqaralyq yntymaqtastyq banki (JBIC, Japan Bank for International Cooperation) jáne Japonııanyń eksportty jáne ımportty saqtandyrý agenttigi (NEXI, Nippon Export and Investment Insurance) men Eýropalyq ınvestısııalyq banki (EIB, European Investment Bank) arasynda yntymaqtastyq ornatýǵa qatysty memorandýmǵa qol qoıyldy.
Sondaı-aq, Qytaı úkimetiniń otandyq ónerkásip salasyna tym kóp mólsherde memlekettik sýbsıdııalar bólýine baılanysty buzylyp otyrǵan álemdik naryqtyń lıberaldy qaǵıdattaryn qaıtadan bir qalypqa keltirý maqsatynda Halyqaralyq saýda uıymyn reformalaý qajettiligin sóz qylyp, taraptar osy másele boıynsha birlesip jumys atqaratyn bolyp kelisti.
Halyqaralyq saýda-ekonomıkalyq júıege yqpal etýi yqtımal osyndaı sheshimder qabyldanǵan mańyzdy kelissózderge japon tarapynan Indýstrııa, saýda jáne ekonomıka mınıstri Hıroshıge Seko men Syrtqy ister mınıstri Taro Kono, al EO tarapynan Eýropalyq komıssııa tóraǵasynyń orynbasary Iýrkı Tapanı Kataınen qatysty.
Aıta ketetin bir jaıt, joǵaryda atalǵan Japonııa men EO arasyndaǵy Ekonomıkalyq áriptestikke qatysty kelisimshartqa taraptar osy jyldyń shilde aıynda Eýropalyq Odaqtyń basshylary Donald Týsk pen Jan-Klod Iýnkerdiń Beıjińdegi Qytaı basshylyǵymen kezdesýin aıaqtaı sala birden Tokıoǵa jasaǵan sapar barysynda qol koıylǵan bolsa, keshegi kelissózder Japonııa premer-mınıstri Sındzo Abenyń QHR-ǵa resmı saparynyń dál aldynda ótkeni de kezdeısoqtyq emes. Japonııa men EO arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq qatynastardy nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan kelisimshart ta, úshinshi memleketterge ınvestısııalar salý salasyndaǵy yntymaqtastyqty jandandyrýǵa baǵyttalǵan talpynystar da halyqaralyq saýda júıesinde kúnnen-kúnge kúsheıip kele jatqan Qytaıdyń ekonomıkalyq yqpalyna, ásirese Beıjińniń «Bir beldeý, bir jol» strategııasyna qarsy birlesip sharalar qabyldap, birlesip jumys jasaý búgingi kúni Japonııa men Eýropalyq Odaqtyń ortaq múddesine aınalyp otyrǵanynyń aıqyn dáleli.
Batyrhan QURMANSEIIT,
arnaıy «Egemen Qazaqstan» úshin