Almaty oblysy turǵyndaryn tabıǵı otynmen qamtý baǵyty boıynsha aýyz toltyryp aıtarlyqtaı sharýa atqaryldy. Qazir Taldyqorǵan qalasynda gaz jelisine qosylýǵa qatysty qurylys qyzý jalǵasýda. Jalpy oblysta bul jumys 14 aýdanda júrip jatyr.
Jaqynda Taldyqorǵan qalasyn kógildir otynmen qamtý isiniń baıaý júrip jatqany jaıly oblystyq máslıhat depýtattary másele kótergen bolatyn. Bul jerdegi syndarly jaǵdaı qala ishindegi gaz jelileri qurylysyn júrgizip jatqan kompanııalarǵa qatysty oryn alǵan-dy. Osyǵan oraı, oblys ortalyǵyndaǵy gaz júıesine qosý jumystaryn júrgizip jatqan kompanııalar arasyndaǵy kóshbasshy uıym – «QazTransGaz Aımaq» aksıonerlik qoǵamynyń Jetisý óndiristik fılıalynyń dırektory Jaıyq Álishev jýrnalıstermen kezdesip, Almaty oblysy aýmaǵyndaǵy kógildir otynmen qamtý jaıyna toqtalǵan edi.
– Bizdiń negizgi mindetimiz oblys turǵyndaryna tabıǵı otyndy qaýipsiz ári úzdiksiz jetkizý ekenin túsindirip jatý artyq bolar. Qazirgi tańda Taldyqorǵan qalasy boıynsha turǵyn úılerge gaz tartý isin odan ári jandandyryp otyrmyz. Birinshi kezek boıynsha taratý jelilerine qosylǵan úıler men ǵımarattarǵa, ıaǵnı kógildir otyn tutynýshy abonentterge gaz jetkizildi, – deıdi Jaıyq Álishev.
Málim bolǵan derek boıynsha, dál qazir Taldyqorǵan qalasynda 2157 abonent gaz jelisine qosylǵan. Al 300 úıge jeli qubyry jetip turǵanymen, qazandyq pen gaz jaǵýǵa arnalǵan jabdyqtardyń daıyn bolmaýynan kógildir otyndy tutyna almaı otyr. Bul qalany gazdandyrýdyń birinshi kezeńi boıynsha anyqtalǵan málimet. Jalpy, oblys ortalyǵy boıynsha 5447 jeke turǵyn úı sektory men kópqabatty úılerdiń 9958 turǵyny tabıǵı otynmen qamtamasyz etilýi tıis. Ol aldaǵy ýaqytta iske qosylatyn gazben qamtýdyń ekinshi jáne úshinshi kezeńderinde oryndalatyn bolady.
– Qalany kógildir otynmen qamtý isinde «QazTransGaz Aımaq» aksıonerlik qoǵamynyń Jetisý óndiristik fılıalyn monopolıst retinde kórsetýge tyrysatyndar bar. Biraq biz básekelestik zańyna baǵynamyz. Iаǵnı, gaz jelileriniń qurylysyna basqa da kompanııalar qatysýǵa quqyly jáne olar qatysyp ta júr. Jalpy bul naryqta bizden basqa 45 kompanııa bar. Biraq jekemenshik kompanııalardyń jumys sapasynan týyndaǵan másele bizdiń jumysymyzǵa da syn bolyp otyr, – deıdi fılıal dırektory.
Osydan baryp turǵyndar arasynda túsinbeýshilik týyndaǵan. Naqty aıtqanda, kóshelerge tartylatyn gaz qubyrynyń qurylysyn júrgizý merzimi uzaqqa sozylý men daıyn jeli arqyly jiberilgen kógildir otynnyń sapasyna qatysty shaǵym jıilegen. Ádette, óńirge gaz kúıindegi otyndy tasymaldaýshy «QazTransGaz Aımaq» bolǵandyqtan negizgi jaýapkershilikti moınyna alady. Biraq turǵyndar tarapynan aıtylǵan syn qala ishilik jelini tartqan basqa kompanııanyń áreketine qatysty bolyp shyǵady eken. Mysalǵa, qubyr júrgizgen jekemenshik ıesi jelini neǵurlym jyldam aıaqtaýdy maqsat ete me, álde kásibı biliktiligi men jaýapkershiligi tómen jumysshylardy jaldaı ma, jumys sapasyna mán bermeıtin kórinedi. Arzan baǵaǵa gaz kirgizemiz dep, buryn qoldanysta bolǵan, eski qubyrlardy paıdalanǵan teris áreketter de kezdesken. Taldyqorǵan qalasy boıynsha birneshe baǵytta gaz júretin qubyrlardyń boıynan sý men topyraq shyǵyp, ol kógildir otynnyń aǵynyna kedergi keltirgen. Nátıjesinde, kedergi men apatty joıý úshin Jetisý óndiristik fılıaly qosymsha shyǵyndanǵan. Iаǵnı, qubyrǵa jınalǵan sýdyń kesirinen gazdy 1576 ret óshirip, aqaýdy túzetýge kúsh jumsaldy. Esesine, jylytý maýsymy kezinde gazdyń sónip qalýyna baılanysty turǵyndardan 88 shaǵym túsken. Fılıal jumysyna qatysy joq osyndaı sebepterden keıin kógildir otynnyń qoljetimdiligine senimsizdik týyp, qala boıynsha 500 shamasyndaǵy abonent jelige qosylýdan bas tartyp otyrǵan kórinedi.
Taldyqorǵandaǵy kópqabatty úılerdiń turǵyndary da tabıǵı gazdan dámeli edi. Alaıda olardyń úmiti aqtalmaı otyr. Áli kúnge deıin oblys ortalyǵyndaǵy kópqabatty úılerdi tabıǵı gazǵa aýystyrý máselesi sheshimin tapqan joq. Gaz mamandarynyń jazǵan hattaryna jergilikti bılik tıisti nazar aýdarmaı keledi. Al turǵyndar baıaǵysha aýladaǵy gazgolderge quıylatyn syǵymdalǵan gazdy paıdalanýǵa májbúr.
Aıtpaqshy, Almaty oblysy boıynsha kógildir otynmen qamtý maqsatynda ótken jyly bıýdjetten 9,6 mlrd teńge bólinip, 36 mlrd teńge jeke ınvestısııa tartylǵan eken. Iаǵnı, bul iste memleket- jekeshelik áriptestigi naqty jolǵa qoıylǵan. Investısııa esebi boıynsha, jumsalǵan bıýdjet qarjysynyń 1 teńgesine jeke qarajattyń 3 teńgesi sáıkes keledi deıdi mamandar. Al osy jyldyń alǵashqy aıynda gazdandyrylǵan eldi mekenderdiń sany 142-ge jetip, qamtý úlesi 30 paıyzdan asýy tıis.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy