Bıylǵy jyl jastar jetistigine arnalady
Elbasy jastarmen kezdesýde eldiń bolashaǵyn aıqyndaıtyn tolymdy oılaryn taǵy da ortaǵa saldy. Memleket myqty bolý úshin jastar bilimdi bolyp, eldiń ekonomıkasyn kóterý úshin kásipkerlikpen myqtap aınalysýy kerek.
Memleket basshysy sol úshin ınnovasııalyq jobalarǵa beriletin granttardyń eselenetindigin aıtty. Biz, Qyzylorda oblysynyń jastary, Elbasynyń tapsyrmalaryn oıdaǵydaı oryndaý úshin byltyr birqatar jumystardy atqardyq. Atap aıtsaq, «English for jastar» jobasy aıasynda 350-ge jýyq oqýshy aǵylshyn tilin úırense, «Bilim ortalyǵy» jobasy boıynsha barlyq aýdandaǵy kitaphanalar jańǵyrtyldy.
«Sátti qadam» jobasy arqyly 8-11-synyp oqýshylaryn kásiporyn, seh, zaýyt jumysymen tanystyryp, sala mamandarymen suhbat uıymdastyrdyq. Mamandyq tańdaýda kózben kórip, kóńilge túıgenniń paıdaly bolatyny belgili ǵoı. Al jastar jylyna oraı respýblıka boıynsha «Jastar jylyndaǵy jetistik» atty aýqymdy aksııany bastamaqshymyz. Sharada árbir jas bıyl baǵyndyrǵan belesterin, jeńisterin áleýmettik jelige «#JJJ2019» belgisimen jarııalap otyrýy qajet.
Jyl sońynda aksııa qorytyndylanyp, jeńimpaz jastar týraly arnaıy jınaq shyǵarylady. Sondaı-aq «Nur Otan» partııasymen birlesip, jastar arasyndaǵy kásipkerlikti damytý maqsatynda jumys tobyn qurýdy josparlap otyrmyz. Munan ózge jastar máselesin talqylaý úshin forým, vaınerler baıqaýyn, jas tarıhshylar konferensııasyn ótkizbekshimiz. Al dástúrlerimizdi qaıta jańǵyrtý maqsatynda «Uly dala eli» atty jastar festıvalin uıymdastyrýdy qolǵa alyp jatyrmyz.
Talǵat TILES,
«Jas Otan» jastar qanaty oblystyq fılıalynyń tóraǵasy
Qyzylorda
Kópbalaly jas otbasylarǵa qoldaý bolsa...
Jastar jylynyń jarııalanýy óskeleń býynnyń, elimizdiń damyp órkendeýine zor úles qosýyna múmkindik bereri sózsiz. Ásirese bul jyldyń kópbalaly jas otbasylarǵa da tıimdi tustary kóp bolatynyna senemin. Men 27 jastamyn, 6 balanyń anasymyn. Mektepte matematıka pániniń muǵalimimin.
Búginde biz sııaqty jas mamanǵa, jas otbasyna baspananyń joqtyǵy, tabystyń azdyǵy, naryqta baǵanyń kún saıyn ósýi qolbaılaý ekeni jasyryn emes. Sondyqtan jastarǵa áleýmettik kómektiń kóbirek bolǵany durys dep oılaımyn. Ásirese kópbalaly analardyń baspanaly bolýyna memlekettik baǵdarlamalar men bankterde jeńildikter qarastyrylsa deımiz. Menińshe, ár bala dúnıege kelgen saıyn nesıeniń paıyzdyq mólsheri tómendep otyrsa úlken qoldaý bolar edi. Sondaı-aq bala kóbeıgen saıyn úıdi keńeıtýge tıimdi jaǵdaı qarastyrylsa, jastardyń ýaqtyly demografııaǵa eleýli úles qosýyna jol ashylar edi. О́ıtkeni balalar ósken saıyn qajettilik artady. Osyndaıda bar kúshińdi kásibı jetilýge emes, turmystyq qajettilikti oryndaýǵa jumsaýǵa májbúr bolasyz. Turmystyq qıyndyqtar kezdese berse jastar kókeıdegi kóp oılaryn oryndaı almaýy múmkin.
Buǵan qosa kásippen aınalysqysy keletin kópbalaly jas analarǵa prosentsiz nesıe berilip, salyqtan bosatylsa jas analardyń tyń ıdeıalaryn júzege asyrýyna kóp kómek bolar edi. Jastar jylynda osy sııaqty usynystar eskeriledi dep senemiz.
Ardaq ZAIYTHAN,
kópbalaly ana
Qaraǵandy oblysy
Keshendi sıpatqa ıe bastama
Eń aldymen, memleket jastardyń jumysqa ornalasý máselesine qatysty sharalardy retteýge tyrysatyny anyq boldy. Elde birneshe baǵdarlama bar, mysaly, «Jasyl el», «Dıplommen – aýylǵa!», «Jastar praktıkasy». Sonymen birge jastarǵa jumys tabýǵa kómektesetin Jastar resýrstyq ortalyqtary jumys isteýde. Biraq buǵan qaramastan, bizdiń zertteýlerge sáıkes jumysqa turý jastar úshin nómir birinshi másele bolyp tur. Osyǵan oraı bıyl iske qosylatyn «Jas kásipker» baǵdarlamasy jastardyń bul suranysyna keshendi jaýap beredi. Kásipkerlikpen aınalysatyn jastardyń sany artsa, jumys oryndary da kóbeıetini anyq.
Ekinshiden, memleket bilimge qol jetimdilikti arttyrý kózdelýde. Bul, ásirese turmystyq múmkindikteri tómen aýyl jáne shaǵyn qala jastary úshin mańyzdy. Arnaıy orta bilim berý júıesiniń damýy bul kategorııadaǵy jastardyń beıimdelýin arttyrýǵa múmkindik beredi. Memleket tarapynan arnaıy orta bilim berý mekemelerinde birinshi jumysshy mamandyqty tegin berýge kepildik bar ekeni belgili. Bilim berý granttary sanynyń artýy joǵary bilim alýdy qoljetimdi etedi.
Úshinshiden, jastar saıasaty jastardyń áleýmettik belsendiligin artýy úrdisin qoldaýǵa tyrysady. Qazir iri qalalarda qoǵamdyq keńistikterdi ońtaılandyrý, turmysy nasharlarǵa kómek kórsetý, ekologııalyq saýatty arttyrý jáne taǵy basqa baǵyttar boıynsha túrli bastamalar kóterilip jatyr. Jas urpaqqa mundaı jobalar unaıdy. Eriktilerdi materıaldyq qoldaý arqyly memleket jastardyń bul belsendiligin pozıtıvti baǵytqa burady, sonymen qatar jastar uıymynyń jumysyna jańa baǵyt beredi.
Osylaısha Qazaqstandaǵy Jastar jylynda jastardyń máselesi eń joǵary deńgeıde kóteriletini qýantady. Atalǵan bastamalar jastarǵa arnalǵanmen keshendi sıpatqa ıe, sondyqtan jalpy eldegi adamı kapıtaldy arttyrýǵa múmkindik beredi. Al bul – eldegi áleýmettik saıasattyń basty baǵyty.
Serik BEISEMBAEV,
Álemdik ekonomıka jáne saıasat ınstıtýtynyń sarapshysy