Elimizde oqýshylar arasynda batyrlar jyryn jatqa oqýdan «Qazaq Epos» respýblıkalyq jobasy qolǵa alyndy. Baıqaý Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» jáne «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasyndaǵy mindetterdi iske asyrý maqsatynda uıymdastyrylyp otyr.
Budan buryn respýblıka kóleminde «Tulpar minip, tý alǵan» ulttyq jobasyn qoldaý maqsatynda batyrlar jyryn jatqa aıtýdan estafeta ótip, elimizdiń ıgi jaqsylary jappaı atsalysqany esimizde. Al bul joly uıymdastyrylyp otyrǵan «Tulpar minip, tý alǵan» baıqaýynyń maqsaty – ámanda el taǵdyryn bıik qoıǵan erlik dastandarymen óskeleń urpaqty sýsyndatyp qana qoımaı, yqylym zamannan beri kele jatqan jyrshylyq dástúrdi qaıta jandandyrý. Jobanyń jaı-japsary týraly OKQ-da ótken brıfıngte Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev, Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Elmıra Sýhanberdıeva, «Habar» agenttigi» AQ Basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Rınat Kertaev, «Qazaq Epos» qoǵamdyq qorynyń bas dırektory Baqytjan Turlybekov aıtyp berdi.
Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaevtyń aıtýynsha, joba «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynda aıtylǵan ulttyq kodty qalyptastyrý úshin yqpaly zor.
– Negizgi baǵyt tarıhı epostardy jattaý. Iаǵnı, týyndyny tolyq jatqa aıtý, mánerlep oqý, epostaǵy ár sózdiń maǵynasy men mazmunyn túsiný – basty talaptardyń biri. Poetıkalyq mátindi meńgerý arqyly oqýshy tarıhty da tereń túsine bastaıdy. Este qalatyn poetıkalyq mátin oqýshynyń sóıleý mádenıetin, saýatty jazýyn qalyptastyrady. Osylaısha mektep oqýshysy ádebı shyǵarmalardy talǵammen oqýdy qalyptastyrǵan bolar edi, – dedi mınıstr.
Atalǵan jobanyń uıymdastyrýshysy «Qazaq Epos» qoǵamdyq qorynyń bas dırektory Baqytjan Turlybekovtiń habarlaýynsha, baıqaý 6-10 synyp oqýshylary arasynda ótedi. Qatysýshylar «Qobylandy batyr» jyrynyń Marabaı jyraý nusqasyn jatqa aıtyp, jyrdy maǵynaly-kontekstik turǵyda taldaýy tıis. Odan bólek, qazaq tili men qazaq ádebıeti oqýlyǵy boıynsha ázirlengen suraqtarǵa jaýap beredi.
– Baıqaý 10 baldyq júıemen belgilenedi, sondaı-aq 3 kezeńnen turady. Birinshi kezeń – jyrdan saıys. Eki adam shyǵyp saıysady. Ekinshi kezeń – jer-sý attary boıynsha. Iаǵnı, jyrdaǵy bolǵan oqıǵa negizinde suralady. Úshinshisi – kónergen sózderdiń mán-maǵynasyn ashý. Bular aýdandyq deńgeı. Al oblystyq deńgeıde ár aýdannan 3 adam qatysady. Bul jerde de aýdanda qoıylǵan suraqtar qoıylady. Eń birinshi, balanyń jyrdy tolyq jattaǵanyna erekshe nazar aýdarylady, – dedi «Qazaq Epos» qoǵamdyq qorynyń bas dırektory Baqytjan Turlybekov.
Joba aıasynda 107 betten turatyn «Qobylandy batyr» jyryn 50 myń oqýshyǵa tolyq jattatý kózdelgen. Al osynaý tarıhı jetistikti Gınnestiń rekordtar kitabyna engizý maqsatynda ótinim berý de josparda bar. Baıqaý suraqtary Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtymen jáne Almatydaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtymen birlesip ázirlenedi. Al qazylar alqasyn jergilikti atqarýshy organdarmen, sondaı-aq Bilim jáne ǵylym mınıstrligimen birlese otyryp, «Qazaq Epos» qoǵamdyq qory jasaqtaıdy».
Baıqaýdyń aýdandyq kezeńinde 1-oryn úshin 150 myń teńge, 2-orynǵa 100 myń teńge, 3-orynǵa 50 myń teńge kóleminde aqshalaı júlde taǵaıyndalyp otyr. Oblystyq kezeńde 1-oryn úshin 1 mıllıon teńge, 2-orynǵa 600 myń teńge, 3-oryn ıegerine 300 myń teńge syıaqy berilmek. Oblystyq kezeńde jeńimpaz atanǵan oqýshylardyń muǵalimderine de aqshalaı júlde qoryn taǵaıyndaý ári biliktilik sanatyn kóterý de eskerilgen. Buryn-sońdy bolmaǵan jyrshylar saıysyn uıymdastyrýǵa Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligi, «Qazaq Epos» qoǵamdyq qory bastamashy bolyp, óz kezeginde Bilim jáne ǵylym mınıstrligi jáne «Habar» agenttigi qoldaý jumystaryna atsalyspaq. Atalǵan baıqaýdyń tolyq sharty «Egemen Qazaqstan» gazetiniń sársenbi kúngi sanynda jarııalanady.
Aıa О́MIRTAI,
«Egemen Qazaqstan»