Taıaýda «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń Úzdiksiz kásibı bilim berý bıýrosy qarjy salasy boıynsha arnaıy kýrstar ótkizip, synaqtan súrinbeı ótkenderge tıisti sertıfıkat tapsyrǵan bolatyn. Qarjy ortalyǵy sertıfıkatynyń bedeli óte joǵary sanalady, sebebi ol halyqaralyq deńgeıdegi bilikti maman atanýǵa jol ashady.
AHQO akademııalyq qarjy salasynyń túrli baǵyttary boıynsha 215 grant bólgen eken. Osy grantqa qol jetkizgen talapty jastardyń biri – almatylyq Ádilbek Rysqulov.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń mehanıka-matematıka fakýltetiniń túlegi, qarjy salasyna da mamandanyp, Ulttyq banktiń magıstratýrasyn támamdaǵan.
– «Almaty» óńirlik qarjy ortalyǵynda ıslamdyq qarjyny damytý basqarmasynda jumys istep júrip, úshinshi mamandyq retinde Pákistandaǵy Al-Huda Center of Islamic Banking and Finance ýnıversıtetin támamdadym. Mamandyǵyma qatysty negizgi kásibı jolym osydan keıin bastaldy, – deıdi qarjyger.
Túrli bankter men saqtandyrý mekemelerinde eńbek etken jas maman – qazirgi tańda «Al-Sakr Finance» AQ ıslamdyq qarjy kompanııasynda departament bastyǵy. Ádilbek basqaratyn departament táýekel menedjmenti men sharıǵat talaptarynyń saqtalý máselelerine jaýap beredi.
Qarjy salasynda biraz tájirıbe jınaǵan, sarapshy retinde de tanylyp qalǵan mamannyń halyqaralyq sertıfıkatqa ne úshin qyzyǵýshylyq tanytqanyn suraǵan edik.
– Ulttyq bank magıstratýrasynyń túlegi bolǵandyqtan, halyqaralyq kásibı sertıfıkattardyń qanshalyqty mańyzdy ekenin jaqsy bilemin. Byltyr AHQO bıýrosy jaıly estip, oılanbastan oqýǵa ótinim jazdym. Qazir 2 baǵdarlamany: Islam qarjysynyń tıimdiligi (IFQ) men Qarjylyq táýekelder menedjmentin (FRM) támamdadym, – deıdi.
Aıtýynsha, alǵashqy baǵdarlamanyń emtıhanynda baldyń 80 paıyzyn jınapty. Bul rette ıslamı qarjy salasyna qatysty bilimi men 8 jyldyq eńbek ótiliniń kóp kómegi tıipti. FRM emtıhany birshama qıynǵa túsken.
– Bos ýaqytymnyń bárin daıyndyqpen ótkizdim. Tipti, kúndelikti turmys-tirshilikti jıyp qoıdym desem bolady. Otbasyly adam úshin budan asqan qıyn dúnıe joq. Demalys kúnderi, tipti 8 saǵattan artyq ýaqytty emtıhanǵa arnadym. Eger jalpylaı eseptesek, apta saıyn 40 saǵattan artyq ýaqyt ketti, – deıdi bul týraly ol.
Qarjyger Islam bankteriniń barlyq prınsıpteri sharıǵatqa saı keletinin aıtady. Onda birinshi kezekte ósimqorlyqqa tyıym salynǵan.
– Sharıǵatta kez kelgen qaryzdyń mindettemeleri oǵan qatysy bar talaptar tarapynan tolyq oryndalýy tıis. Eger klıentterdiń biri qandaı da bir sebeppen bereshegin óteı almasa, ıslam kompanııalary onyń jaǵdaıyna túsinistikpen qaraýǵa mindetti. Alaıda, klıent jaǵdaıy bola turyp nesıeni ótemese, bas saýǵalaýǵa tyryssa, alaıaqtyq áreketter jasasa, onda kompanııa sol eldegi zańnamalar men sharıǵattyń negizinde sotqa júginýge, bereshekti tolyǵymen qaıtaryp alýǵa quqyly. Taǵy bir aıta keterligi, basqa bankter klıentterge salynatyn aıyppuldyń neǵurlym kólemdirek bolǵanyna múddeli, sebebi ony tabystyń bir kózi retinde qarastyrady. Al ıslam bankteri úshin aıyppul salý qarapaıym tártiptik shara sanalady, ony bank qaıyrymdylyq maqsatqa jumsaýǵa mindetti, – deıdi qarjyger.
Ádilbektiń paıymdaýynsha, adamnyń tabysqa jetýiniń kilti – ózine joǵary talap qoıý jáne maqsatqa umtylý. Onsyz qandaı da bir tabysqa jetý múmkin emes. Ol aldaǵy ýaqytta Bıýronyń ıslamdyq qarjy salasyna qatysty baǵdarlamalaryn oqýdy odan ári jalǵastyrýǵa nıetti.
Arnur ASQAR,
«Egemen Qazaqstan»