Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti qyzmetine resmı kirisý rásiminde elimizdiń jańa damý kezeńinde saıası sabaqtastyq saltanat quryp, beıbit kúnimiz baıandy bolýy úshin Elbasynyń strategııalyq jolyn jalǵastyra beretinin atap ótti. Memleket basshysy saılaýaldy úgit-nasıhat jumystary úlken mindettiń aldyndaǵy halyqpen keńesý bolǵanyn, osy naýqan barysynda óńir-óńirdi aralap, halyqtyń jaı-kúıimen etene tanysqanyn aıtty. Sondaı-aq bılik adamdardyń talap-tilegine qulaq asyp, problemalaryn jergilikti jerde sheshýge, azamattar aldynda turaqty esep berip turýǵa mindetti ekenine toqtaldy. Prezıdent ádildiktiń ústemdik qurýyn talap etken halyqtyń máseleleri shyndyqqa janasatynyn joqqa shyǵarmaı, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi osy baǵytta jumys isteıtinin jarııa etti.
«Bizdiń azamattarymyzdy bılik pen qoǵam dıalogyn damytý máselesi qatty tolǵandyrady. Mundaı dıalog pikir alýandyǵyn moıyndaý negizinde qurylýy tıis. Túrli pikirler, biraq birtutas ult. Mine, basty baǵdarymyz. Sondyqtan men Qoǵamdyq senimniń ulttyq keńesin qurǵan jón dep sheshtim. Keńeske, jastardy qosa alǵanda, búkil qoǵam ókilderi kiretin bolady. Ulttyq keńestiń alǵashqy otyrysy osy jyldyń tamyzynda ótkiziledi. Bılik óziniń halyq aldyndaǵy ýádesin oryndaýǵa mindetti. Onyń basty mıssııasy osyǵan saıady. Tek osylaı ǵana ult birligi men eldegi turaqtylyqty nyǵaıtýǵa bolady. Sondyqtan meniń saılaýaldy tuǵyrnamamdy júzege asyrýdyń taqyryptyq jospary jasalady. Halyqtyń ozyq ıdeıalary, usynystary osy qujatta kórinis tabady», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Halyqtyń aýyzbirligi, qoǵamdyq kelisim, etnosaralyq jáne konfessııaaralyq tatýlyq – qashannan ilgeri jyljýdyń alǵysharty. Osy qundylyqtardy basshylyqqa alatyn bolmysynan bitimger jurtymyz qandaı daý týmasyn, sońyn dabyraǵa ulastyrmaı sheshýge den qoıady, aǵaıyn arazdassa arasha túsip jarastyrady, tipti el men eldi eldestirýden de enjar qalmaıdy. Bul sózimizge osy kúnge deıin talaı kúrdeli máselelerdiń kúrmeýin sheshken keleli keńester dálel bola alady. Prezıdent ótken onjyldyqtarda memleketimizdiń qalyptasýynda jasalǵan ozyq dúnıeniń barlyǵyn alyp, sonyń negizinde alǵa erkin qadam basa beretinimizdi aıtady. Sondyqtan Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi de óz nátıjesin kórsetip, halyq pen bılik arasyndaǵy kópir bolaryna senim mol.
Memleket basshysynyń Jarlyǵy boıynsha Prezıdent Ákimshiligi bir aı merzim ishinde Keńesti qalyptastyrý jáne onyń jumys tártibi máseleleri jóninde saıası partııalar, úkimettik emes uıymdar kóshbasshylarymen, azamattyq sektor ókilderimen konsýltasııalar ótkizedi. Sonyń qorytyndysymen Keńestiń quramy men Keńes týraly ereje bekitiledi. Bul turǵyda Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń kún tártibinde qaralýy tıis mańyzdy máseleler legin keıingi kezde jappaı narazylyq tanytyp, ún qatqandardyń problemasy bastap tur. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń ózi qoǵamnyń kem-ketigin aıqyn kórip otyrǵanyn, halyqty tolǵandyrǵan basty másele tabys kóleminiń azaıýy ekenin aıtady. Bul sózin Euronews telearnasyna jáne The Wall Street Journal basylymyna bergen suhbatynda da rastap, bılik halyqtyń talabyn estigenin, jaǵdaıdy retteý úshin jumys isteıtinin málimdedi.
Jalpy, Memleket basshysy strategııalyq sabaqtastyqty qamtamasyz ete otyryp, beıbitshilik pen qoǵamdyq kelisimge, azamattardyń laıyqty ómir súrýine, qoǵamnyń demokratııalanýyna jáne ymyrashyl syrtqy saıasatqa basymdyq berip otyr. Osylaısha azat oıly azamattyq qoǵamdy qalyptastyrý úshin ashyq ári ádil jumys isteýdiń mańyzy artady.
Búginge deıin túrli tanym-túsiniktegi, dinı kózqarastaǵy qazaqstandyqtar bir úıdiń balasyndaı, yntymaǵy jarasyp, qutty shańyraǵyn shaıqaltpaı, berekesin qashyrmaı ómir súrip kele jatyr. Bizdiń qoǵamda áralýan pikir bir maqsat, ortaq múdde tóńireginde toqaılasady. Osynyń jarqyn bir kórinisi Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi bolý kerek. Qazir jer-jerde birqatar alqaly jıyn ótip, sarapshylar atalǵan Keńestiń quramyna kimder kirý kerektigin, onyń kún tártibinde qandaı máseleler qaralý qajettigin qyzý talqylap jatyr. Máselen, jaqynda 6,5 mln qazaqstandyqtyń múddesin qorǵaıtyn Demokratııalyq kúshterdiń «Qazaqstan-2050» Jalpyulttyq koalısııasynyń kezekti otyrysy ótip, onda alqaly top Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi jóninde keńinen pikir almasty. Sol basqosýda «Birlik» partııasynyń tóraǵasy Serik Sultanǵalı bul Keńes atqarýshy bılik pen qoǵam arasynda dıalog ornatyp, áleýmettik eń ózekti máselelerdi talqylap qana qoımaı, onyń sheshilýine, sol arqyly damýdyń jańa kezeńine jol ashatynyn jetkizdi. Sondaı-aq ol Elbasy óńirlerdiń ákimderine halyqtyń ál-aýqatyn kóterý úshin barlyq múmkindikti jasaǵanyn, olar sol údeden shyǵa almaı, sońy osyndaı daýǵa ulasqanyn aıtty. Iаǵnı, jergilikti ákimdikterdiń jumysy qojyrap, jurttyń turmysy tómendep ketken.
Máseleniń tórkinine úńilgen «Aýyl» partııasy tóraǵasynyń birinshi orynbasary Tolymbek Ǵabdiláshimov te osy oıdy qýattady. Ol agroónerkásip keshenin damytý arqyly halyqtyń basym bóliginiń negizgi máselelerin seıiltýge bolatynyn sóz etti. Osyǵan qarap, halyqtyń 42 paıyzy aýyldyq jerlerde turatynyn eskersek, aýqatty aýyldardyń qataryn arttyrý Keńestiń kún tártibinen túspeıtinin baǵamdaımyz. Onyń ústine Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev: «Bizdiń qaǵıdamyz barshaǵa málim: Qýatty aımaqtar – qýatty Qazaqstan. Azamattarymyzdy tolǵandyrǵan naqty máseleler jergilikti deńgeıde sheshilýi tıis. Jergilikti ózin-ózi basqarý júıesin nyǵaıtamyz. Aımaqtaǵy qordalanǵan máselelerdi sheshýge halyq belsene aralasatyn bolady», dep naqtylap aıtty.
Aımaqtardyń áleýetin arttyrý týraly sóz bolǵanda osydan birer jyl buryn jyr bolǵan jer daýy eske túsedi. Sol tusta Jer kodeksindegi basty máseleler talqylanyp, aýyl sharýashylyǵy men aýyldy damytýǵa baılanysty kókeıkesti másele kóp ekeni baıqaldy. Nátıjesinde, Jer komıssııasy qurylyp, bul qoǵam men bıliktiń ymyraǵa kele alatynyn kórsetti. Bul sózimizge belgili saıasattanýshy Berik Ábdiǵalıulynyń bildirgen pikiri tuzdyq boldy. «Saılaý kezinde kóptegen máseleniń beti ashylǵany ras. Sodan bılik pen halyq arasynda dıalog ornatýdyń qajettigi týyp, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi qurylmaq. Bul Keńesti qurý týraly bastamany Qasym-Jomart Toqaev saılanbaı turyp, baǵdarlamasynda da kórsetti. Problemalardyń oń sheshimine Keńestiń quramynyń durys jasaqtalýy yqpal etedi. Bizdiń elde osyndaı sıpatta jaqsy tájirıbe bolǵan. Kezinde jerge qatysty daý shyǵyp, jurt dúrlikkende arnaıy Jer komıssııasy qurylyp, oǵan qoǵamnyń belsendi ókilderi múshe bolyp, óńirlerde jan-jaqty túsindirý sharalary ótti. Sońynda komıssııa jumysy nátıjeli bolyp, bir mámilege keldi. Sol sııaqty, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesine el arasynan halyq senim artqan tulǵalar kirip, naqty problemalardy kótere bilý kerek. Sonda ǵana bul bastama biraz jaǵdaıdy jónge keltiredi. Buǵan qosa atalǵan Keńes aldaǵy ýaqytta Parlament saılaýlarynda naǵyz halyqtyń sózin sóıleıtin depýtattardyń iriktelip shyǵýyna da jol ashady», dedi saıasattanýshy.
Rasynda, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesinde júktelgen mindetter júzege asyp, eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna qozǵaý salsa, demokratııanyń órisi keńeıip, halyqtyń qamyn jegen shyn janashyr qalaýlylar boı kórsete bastaıdy. Qazaqstan saıası zertteýler qaýymdastyǵynyń vıse-prezıdenti Aıdos Sarym Keńestiń quramyna qoǵamǵa sózi ótimdi, tıisti sheshimderdi qabyldaýǵa qaýqarly azamattardyń kóptep engeni mańyzdy ekenin aıtady: «Saılaýdan keıin elimizdiń aldynda úlken reformalardy júzege asyrý máselesi tur. Bul baǵytqa endigi jerde tek halyqtyń qalyń qoldaýymen ǵana qadam jasaýymyz kerek. Ol úshin kóppen keńesip, aqyldasqan abzal. Al kópshiliktiń atynan sóıleıtin bilikti azamattardyń Keńeske qosylǵany mańyzdy. Sondaı-aq Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi jumysy órge basyp, halyqtyń kóńilinen shyǵyp jatsa, aldaǵy saılaýlarǵa degen senimdi de arttyrýǵa sep bolady. О́ıtkeni alda Májilis, Senat jáne máslıhattardyń depýtattaryn saılaımyz. Iаǵnı kelesi jyl elektoraldy jyl bolady. Buǵan qosa osy Keńes arqyly saılaý, BAQ, mıtıngiler, saıası partııalar men qoǵamdyq birlestikter týraly zańnama qaıta qaralyp, bul zań aınalasynda durys qoǵamdyq pikir qalyptastyrýǵa oń áserin tıgizý kerek».
Jahandaný dáýirinde áleýmettik jelilerdiń áleýeti kúsheıip, azamattar óz kózqarasyn erkin bildirip, dúnıetanymy keńeıip, sanasy sergip jatyr. Memleket basshysy pikir almasý, habar taratýdyń múmkindikteri artqanyn, soǵan sáıkes qoǵamnyń ózgergenin eskerip, ashyqtyq pen ádildikke basa mán berip otyr. Sondyqtan azamattyq qoǵamdy damytýǵa erekshe nazar aýdarylyp, bıliktiń halyq aldyndaǵy jaýapkershiligin arttyrý qajet. Bul turǵyda Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi bılikke eldiń talap-tilekterin jetkizetin alań bolmaq. Al qalyń jurtpen dıalogqa kelý úshin olardyń tilinde sóıleı alý kerek. Budan memlekettik tildi meńgerýge qajettilik týyp, qazaq tiliniń qadiri de artady. «Keńesip pishken ton kelte bolmas» úshin máseleniń mánisin jete túsinip, qabyldanǵan sheshimderdi shashaý shyǵarmaı oryndaǵan jón. Ulttyq keńes ultty uıystyratyn utymdy usynys, kelsappen túıgendeı kesimdi sóz aıtylatyn, birligimizdi baıandy, tirligimizdi tııanaqty etetin bastama bolǵaı!