• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 02 Shilde, 2019

Ash bala men toq bala

680 ret
kórsetildi

Bári de osy júıke degennen shyǵady. Almatyda qazir júıkesi eń juqarǵandar da, ádiletti jáne ádiletsiz aıyppuldardan shar­­shap júrgender de – júrgizýshiler. Jo­laq­ty basyp ketseń de – aıyppul, kó­she she­tine toqtasań da – aıyppul, qyl aıaǵy kamera aldynda «qulaǵyńdy qasy­sań» da aıyppul tóleısiń.

Jýyrda ǵana tumsyǵymen kirse, kóp mashına syıatyn kóshe shetindegi avtoparkıngtiń birin kóldeneńinen múgedek-júrgizýshiler toqtaıtyn turaqqa aınaldyrǵan eken. Bul jerge buryn toqtap júrgender, árıne, odan habarsyz-tuǵyn. Osy arada ózime qatysty aıtatyn bolsam, túbindegi kezeksiz bankomattan bar bolǵany 2 mınýt ishinde aqsha alyp úlgergenshe, osyny ańdyp turǵan MAI qyzmetkerleri jetip kelip, qolyńdaǵy qarajat jalaqyǵa deıingi eń sońǵy tıyn-tebeniń ekenin, bul turaqtyń tártibi ózgerip ketkenin bilmeı qalǵanyńdy aıtyp, eskertý berýin ótinip, ólerdegi sózińdi aıtqanyńa qaramaı aıyppul jazyp bergeni. Sońyna deıin shaıqasýǵa ýaqyt joq, al mundaı jaıttyń júıkege áser etpeı qoımaıtyny túsinikti.

Qolyńdaǵy baryńnan aıyrylyp, ishiń ashyp kele jatsań, dál sol turaqta, dál sol MAI qyzmetkerleri basqa júrgizýshilerdi de zarlatyp jatqanyn kóresiń. Álbette, zańnyń aty – zań, tártiptiń aty  – tártip. Buǵan da kóndik. Al endi Almatyda úsh jyldan beri AParking belgisi bar parkomattar jumys isteıdi. Árıne, qomaqty ınvestısııa salynǵan bul jobanyń artyqshylyqtaryn  da joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Júrgizýshilerden jol jaǵalaǵandar burynǵydaı 100 teńgeden jabaıy túrde aqsha jınamaıdy.

Biraq osy aqyly parkomattar júrgizýshi­lerdiń júıkesin aıtpaǵanda, shaǵyn jáne orta bıznesti aıtarlyqtaı turalatty desek te bolady. Sonda áleýmettiń ómirin jaqsartýǵa, yńǵaıly etýge emes, kerisinshe, kúızeliske túsirýge, qajytýǵa baǵyttalǵan qadamdar qaıda aparady eken bizdi?

Ortalyqtaǵy aqyly parkomat turǵan kóshelerdiń kóbindegi dámhana, shaǵyn-market, basqa da halyqqa qyzmet kórsetetin oryndardyń kópshiligi jabyldy. Aqyly parkomat qoıylǵan kóshelerde keńsesi, jumys orny ornalasqan júrgizýshilerdiń barlyǵy da alty kvartal aınalyp júrip, úı úıdiń arasynan turaq izdeıdi.

Sózimiz aıǵaqty bolsyn. Oraza aıynyń aıaqtalǵanyna da kóp bolǵan joq. Birneshe apta kúndiz redaksııa aınalasyndaǵy ashana, dámhanalarǵa bas suqpaǵan ekenbiz. Tek sol aralyqta «SÝM» dúkeniniń aınalasynda birneshe dámhana jabylyp úlgeripti. Ortalyqta, kópshiliktiń aıaǵy qalyń jerde bıznes degen, kerisinshe, órkendeýi kerek edi ǵoı?

Qala ákimdiginiń óz kózdegeni bar bolsa da, Almaty kásipkerleri toqtaýǵa, kólik qoıýǵa tyıym salynatyn jańa jol belgileri men velosıpedke arnalǵan jolaqtar kádimgideı shyǵynǵa ushyratyp otyrǵanyn aıtýdaı aıtyp keledi. Belsendileri birigip, biraz áreket etip te kórdi. Memleketimizdiń basty donory bolyp sanalatyn megapolıs iskerlerin de túsinýge bolady. Orta jáne shaǵyn bıznesti dóńgeletip otyrǵan almatylyq kásipkerler bıýdjetke az salyq tólemeıdi.

Árıne, Almatydaı úlken qalalardyń kóshelerin órkenıettiń kóshine ilestirip, zamanaýı turǵyda ózgertetin kez kelgen de bolar. Biraq onyń balamasy qandaı bol­maq? Ákimderde eshqashan jumysqa qalaı jetemin, kóligimdi qaıda qoıamyn, amalsyzdan kidirgen jerlerimdegi aıyppuldardy qalaı óteımin degen másele bolmaıtyny belgili. Sondyqtan toq bala ash balany qaıdan túsinsin?!

Almaty júrgizýshileriniń arasyndaǵy sybysqa sensek, qala bıligi júrgizýshilerge kólik qoıatyn jer tapqyzbaı, olardy múm­kindiginshe qoǵamdyq kólikterge otyrǵyzý úshin barlyǵyn jasap jatqan kórinedi. Bul aqıqat ta shyǵar. О́ıtkeni qazir ortalyq kóshelerge emes, qýys kóshelerge de aqyly par­komattar qoıyla bastady.

Al endi oılanaıyq. Adamdardyń barlyǵy da jaqsy ómir súrý úshin jantalasady. Úı salady. Shamasy jetkender kottedjge kóshedi. Bala-shaǵasymen balabaqshaǵa, emhanaǵa, azyq-túlikke jaıaý barmas úshin ishpeı-jemeı qarajat jınaıdy, nemese nesıemen kólik alady. Qysqasy, adamdar óziniń otbasynyń jaǵdaıyn jasaýǵa umtylady. Qazir mashına baılyqtyń belgisi emes. Baıaǵydaı «minerge aty joqtyń» kerine túspeý úshin, bir úıge bir kólik kerek. Qysqasy, myna qarbalas zaman­da kóliksiz kún kórýdiń, bárine úlgerýdiń basqa taım-menedjmenti joq.

...Sonda Almatyny «jaıaý júrginshiler qalasyna» aınaldyrý ıdeıasy qanshalyqty aqylǵa qonymdy? Kópshiliktiń taǵdyryn esh­qashan qoǵamdyq kólikke otyryp kórmegen sheneýnikter sheshýi kerek pe?