Múmkin o dúnıege attanǵan adamdy aq jýyp, arýlaý, qabirin qazý, topyraǵy shashylyp qalmaýy úshin máıittiń aınalasyn arnaıy ázirlengen aǵash kesindilerimen qorshaý sekildi jerleý rásimderi asa bir kóp shyǵyn keltirmeıtin de bolar. Degenmen, mundaıda ysyrapshyldyqqa jol beriletin jaǵdaılar da jetkilikti.
Mysaly, respýblıkamyzdyń batys óńirleriniń keıbir jerlerinde qazaǵa jınalǵandarǵa betoramalǵa túıilgen temir teńgeler taratylady. Budan 5-6 jyl buryn onyń ár danasyna jıyrma teńgelik túıilse, qazir onyń mólsheri 50 jáne 100 teńgeniń tóńireginde. Al dúkennen satyp alynǵan ár shaı oramaldyń baǵasy ortasha eseppen 150-200 teńge turady desek, sonyń bári qosyla kelgende ájeptáýir qarajatty quraıdy emes pe?! О́lim kezinde osyndaı basy artyq shyǵynǵa barýdyń qandaı qajettiligi bar edi degen saýal eriksiz týady.
Bul da eshteńe emes, «qýyrdaqtyń kókesin túıe soıǵanda kóresiń» degendeı ysyrapshyldyqtyń «kókesin» qaraly dastarqan ústinde kórip júrgenimizdi qalaısha jasyramyz? «Qustyń sútinen basqasynyń bári bar eken» dep osyndaı kezde aıtylsa kerek. О́zimizde ósirilmeıtin sıtrýs jemisteriniń alýan túri, asa qymbat bekire balyqtarynyń qýyrylǵan eti jáne salat túrindegi mázirler deısiz be, áıteýir aıtýǵa til jetpeıdi. Bul qandaı báseke? Toıdy aıtpaǵanda qarapaıym dastarqanǵa qatysty osyndaı astamshylyq kózqaras beleń ala bastaǵany ma?
Qaza men sadaqa, as berý rásimderine qatysty mundaı sansyz saýaldardyń jaýaby qandaı? Endigi kezekte buǵan qal-qadirimizshe jaýap izdestirip kórgendi jón kóremiz. Sóz joq, joǵaryda aıtylǵandaı qaza ústinde asta-tók mol dastarqan jaıylyp, shekten tys ysyrapqa jol berilýin qoǵam músheleriniń kóp aıyptamaıtyny oılandyrmaı qoımaıdy. Mundaı jaǵdaıda ustamdylyq pen qanaǵatshyldyq, qarapaıymdylyq pen únemshildik ekinshi kezekke ysyrylatyny aıtpasa da belgili. Qaza dastarqanyn jaıǵan kezde osyndaı adamı qasıetter umyt qalmasa, qaı turǵydan da tıimdi bolmaq. Osy oraıda atalǵan máselege eki jyl buryn Qazaqstan Musylmandary dinı basqarmasynyń ǵulamalar keńesi óz oı-pikirleri men usynystaryn bildirgen eken. Olar munymen shektelip qalmaı, jurtshylyqqa arnalǵan «Janaza jáne jerleý rásimderi» atty jańa jınaq shyǵaryp, el-jurttyń aldynda árqıly pikirlerdiń óristeýine áserin tıgizgen jaıttardy bir izge túsirýge tyrysty. Bul sóz joq, quptaýǵa da qoldaýǵa da turarlyqtaı másele dep bilemiz.
Aqtóbe qalasyndaǵy «Nur Ǵasyr» ortalyq meshitiniń bas ımamy Tólebı Ospan men aqsaqaldar alqasy baqılyq bolǵan jandy jerlep kelgennen keıingi jaıylatyn dastarqan men ózge de duǵa, sadaqa mázirlerin usynýdyń ejelgi ata-babamyzdyń saltyna saı úlgilerin qaıtadan jańǵyrtýǵa bastamashy bolǵany súısindiredi.
Qaıǵy jamylǵan qarapaıym otbasy músheleri qaryzdanyp, qaýǵalanyp, el-jurtqa kól-kósir dastarqan jaıar, áıtse de marqumnyń óliminen keıin de onyń artynda qalǵandar úshin ómir bar emes pe? Mundaı sheksiz shyǵyn olarǵa jyǵylǵanǵa judyryq bolyp tıetini nege eskerile bermeıdi? Kerisinshe baıypty dastarqan máziri qaza kezinde aqshany sýdaı shashyp, daraqylyqqa jol beretin keıbir dáýletti otbasy múshelerin oılandyrǵanyn qalar edik. Ekinshiden, mundaı ysyrapshyldyq qarapaıym adamgershilik qasıetterge de qaıshy keletinin eskergen jón. Aıtaıyn degenimiz, «Nur Ǵasyr» meshiti Qazaqstan Musylmandary dinı basqarmasy ǵulamalar keńesiniń bastamasyn qoldaı otyryp, budan eki jyl buryn óńirde ótkiziletin sadaqa men as berý rásimderin birizdilendirý jumystaryn qolǵa alǵan-dy. Búginde atalǵan meshit janynda ázirlengen dastarqan máziri turǵyndardyń talaby men kóńilinen shyǵyp júr. Munda duǵa dastarqanyna qoıylatyn birqatar et pen nan, baýyrsaq pen shelpek, qurt-maı, tary men talqan, shaımen ishiletin jent syndy ulttyq taǵam túrleri barynsha yqshamdalyp túzilgen.
Aqtóbelik din qyzmetkerleriniń sadaqa mázirin birizdilendirýge baılanysty utymdy usynystary barlyq jerde óz jalǵasyn taýyp jatsa quba-qup. Meshit ashanasynda izgi nıetten týǵan ári ejelgi ǵurypqa saı ázirlengen sadaqa máziriniń baǵasy qaladaǵy ózge dámhana, meıramhanadaǵy baǵalarmen salystyrǵanda áldeqaıda arzan. Mundaı dastarqan máziri qarapaıym otbasyna salmaq salmaıdy. Sonymen birge ysyrapshyldyqqa jol berilmeıdi. Esesine ımandylyq pen ádeptilikke úndeıtin úrdister aldyńǵy qatarǵa shyǵady.
Sondaı-aq qasıetti ıslam dininde de ysyrapshyldyq Alla taǵala súımeıtin is qataryna qosylady eken. Iаǵnı, «Nur Ǵasyr» meshitiniń naıb-ımamy Nurbol Smaǵulov Quran-Kárimde ysyrapshyldyqtyń kúná retinde anyq túrde eskertilgenin, bul sharıǵat sózi «Isra» súresiniń 27-aıatynda kórsetilgenin aıtyp berdi. Buǵan qosa Muhammed Paıǵambar (s.ǵ.s) óz hadısinde: «Ysyrap bereketti joıady» degen eken.
Siz buǵan ne deısiz, qurmetti oqyrman? AQTО́BE