Býrabaı baýraıyndaǵy «Baldáýren» respýblıkalyq balalar oqý-saýyqtyrý ortalyǵynda ótip jatqan halyqaralyq balalar quryltaıynyń onynshy aýysymyna Mońǵolııa, Qytaı, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Iran jáne Germanııadan úsh júzge jýyq jetkinshek jınalǵan.
Jasyl jelegi jaıqalǵan ǵajaıyp ólkege shartaraptan jınalǵan balalardyń shattyq úni qozykósh jerden estiledi. Taıap kelip tildestik. Orta boıly aqsary bala Nurbergen Erkin Baıan-О́lgıı aımaǵynan kelipti. Áriptesterimizdiń biri sóılesip jatyr.
– Elińe barǵan soń Býrabaı baýraıynda kórgen qyzyqtaryńdy, tanysqan dostaryń týraly aıtatyn bolarsyń?!
– Elim osy jer emes pe?! Baıan-О́lgııge barǵan soń árıne aıtamyn, – dedi álgi bala taban aýzynda julyp alǵandaı.
Ánsheıinde aýzynan sóz saýlap turatyn áriptesimniń aýzyna qum quıyldy. Shynynda da, dúnıeniń tórtkúl buryshynan jınalǵan balalardyń atajurty, altyn qazyǵy qazaq eli emes pe?!
Aldymen ásem bezendirilgen sahna tórinde saltanatty ráýish bastaldy. Bı. Qazaqtyń ulttyq bıi. Bolat tuıaqty tulpardyń dúbiri, qyran qanatynyń sýyly, qyzǵaldaǵy jáýdiregen qyzyldy-jasyldy dala tósindegi beımaral ómir, shadyman shattyq. Bar balanyń janary jáýdirep álgi kóriniske nazar aýdarǵan. Sálden soń shańyraq beınesi. Birtutas, myzǵymas shańyraq. Máńgilik eldiń shańyraǵy. Ashyq dala tósindegi sahna mańynda jaıǵasqan támam bala da sol shańyraqtyń erteńgi bir ýyǵy ispetti.
Aýysymnyń ashylý rásiminde aldymen sóz sóılegen Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstriniń orynbasary Marat Ázilhanov bala janyn baýraǵan kóńildi de kórkem tilmen biraz derekti jaıyp saldy.
– Osy shara on jyl qatarynan ótkizilip keledi. Qazaq balasy qaı memlekette júrse de, onyń jalǵyz-aq Otany bar, ol – Qazaq eli. Bul jaıynda Elbasy Nursultan Nazarbaev ta ataly sózin aıtqan bolatyn. Sharanyń negizgi mindeti – álemniń ár qıyrynda júrgen balalarǵa ata jurttyń tarıhyn, tamasha dástúrlerin, ádemi ádet-ǵurpyn, áýezdi tilin, mándi mádenıetin tanytý. Mine, sonda ǵana balalardyń boıyna halqymyzdyń ózimen birge san ǵasyr boıy jasasyp kele jatqan ulttyq qadir-qasıetin sińire alamyz. Sizderdiń altyn qazyqtaryńyz – qazaq eliniń qasıetti topyraǵy.
Aǵalarynyń aıtqan aq tilegin bala bitken tolqyp otyryp tyńdady. Al júrgizýshiler bolsa úsh tilde sóılep turdy. Shet jaılap, shalǵaıda ósip kele jatqan balalar ana tilin bilmeıtin shyǵar dep oılaǵanbyz. Sóıtsek, olaı emes eken. Reseıden kelgen qarshadaı qyz Ámına Jaqsylyqova ana tilinde óte jatyq sóıleıdi.
– Máskeý qalasynan 300 shaqyrym jerde Ivanova dep atalatyn qala bar. sondaǵy bilim oshaǵynyń 7 synybynda orys tilinde bilim alýdamyn. Úıde tek qana qazaq tilinde sóıleımiz. О́ıtkeni ata-anam meniń ana tilimdi bilýime erekshe mán beredi, – deıdi Ámına.
Germanııadan kelgen Aısha Qulǵarına 4 synyptyń oqýshysy. Birneshe til biledi. Qazirdiń ózinde oń-solyn tanyǵany kórinip-aq tur. О́sken soń Qazaqstanǵa oralamyn dep qoıady. «Tilegińnen aınaldyq!» dedik biz. Saltanatty jıynda sóz sóılegen Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy tóraǵasynyń orynbasary Arǵyn Ospanov Qazaqstanda jastardyń aldynan jarqyn jol ashylǵanyn aıtqan bolatyn. Berik bilim alýǵa barlyq jaǵdaı týǵan. El jastary qazir básekege qabiletti.
«Otandastar» qorynyń vıse-prezıdenti Maǵaýııa Sarbasov pen Reseı Federasııasynyń Qazaqstandaǵy elshilik keńesshisi Kırıll Tıllıabev halyqaralyq balalar quryltaıynyń tıimdi tustaryna toqtaldy.
– Reseı Federasııasynda resmı esep boıynsha bir jarym mıllıonǵa jýyq qazaq jergilikti jurtpen tatý-tátti tirshilik etýde. Olardyń týyp-ósken jeri Reseı topyraǵy bolǵanymen, tarıhı Otany Qazaqstan, – dedi Kırıll Gennadevıch, – meniń oıymsha, bálkim odan da kóp bolýy múmkin. Aýmaly-tókpeli talaı zaman ótti ǵoı. Biz ejelden dostyq qarym-qatynastaǵy elmiz. Osy balalar – memleketterimizdiń arasyndaǵy shynaıy dostyqty odan da bekite túsetin urpaq.
Qyzyqqa toly qyzýly kúnder tekke ótpeıdi eken. «Baldáýren» balalar oqý-saýyqtyrý ortalyǵynyń baspasóz hatshysy Aınur Erdenovanyń aıtýyna qaraǵanda, shetelden kelgen balalar qazaqtyń án-jyryn jattaıdy. Máselen, ana, týǵan jer jaıly estigen jannyń esinen ketpes jaýhar án-jyrlar ózderimen birge ata jurttan ala ketetin tábárik ispetti.
Aqmola oblysy,
Býrabaı aýdany