Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasynan keıin Aqmola oblysynda mártebesi elden erek bıiktegen, ár tóbesi men ár belesiniń astynda buǵyp jatqan tylsym tarıh jańadan jınaqtalyp, jaryqqa shyǵyp jatqan quıqaly óńirdiń biri – Buırataý memlekettik ulttyq tabıǵı parki.
Toq jaraý attar tumaǵyńdy alshaq kıgizerdeı jiti aıańdap keledi. At ústindegi otyrystaryna qaraǵanda buryn-sońdy jylqy mingen jamaǵat emes tárizdi. Shynynda da solaı bolyp shyqty. Bul joly saıyn dalanyń tósindegi sary saǵymmen astasyp jatqan ótken shaqtyń sulbasyn anyqtap tanymaqqa, kórkem tabıǵattyń kelbetin kókirekterine kóshirýge yntyqqan top irgedegi Reseıden eken. Jalǵyz Reseıden ǵana emes, arasynda amerıkalyqtar da, fransýzdar da bar.
Ereımenniń etegindegi qalyń eldi aralap, Buırataýdyń baýyryndaǵy tamasha tabıǵatty, kóne tarıhtyń kómbesin kózderimen kórmekke umtylǵan salt atty saıahatshylar Nur-Sultan, Qaraǵaıly, Balyqty, Alǵabas, Kardon, Qaraǵash baǵytyn betke alypty. Burynǵynyń «atyń barda jer tany, jelip júrip» degeni yp-ras. Jelmen jarysqan júırik kólik minseń, dalanyń dıdaryn ańǵara almas ediń. Bul joly salt atpen jer sholýdy maqsat tutqan saıahatshylar Ereımendi boılaı otyryp, Qaraǵandy aspaq. Uzyn-yrǵasy on kún. Jolshybaı «Buırataý» memlekettik ulttyq tabıǵı parkinde at tizginin irikken. Sóz arasynda taıaý mań túgil, sheteldikterdiń ózin qyzyqtyryp otyrǵan Buırataý týraly bir aýyz sóz aıta ketelik. Ulttyq baqtyń florıstıkalyq quramynda ósimdikterdiń 450-den astam túri bar. Bul jerde Ortalyq Qazaqstandaǵy ústirttiń aıryqsha mańyzdy florasynyń besten bir bóligi qaz-qalpynda saqtalǵan. Floranyń quramyna qandyaǵash, qyryqqulaq, qalampyr shóp, kóktem janargúli, jaýshymyldyq, jabysqaq, mysyqot, gesner qyzǵaldaǵy tárizdi asa sırek kezdesetin ósimdikter enedi. Al faýna týraly áńgime odan da áserli. Sútqorektilerdiń baqandaı 45 túri bar. Arqardyń sany 200-den asqan. Maral da jyl saıyn ósip keledi. Qus degeniń tipti jyrtylyp aırylady. Bul jerde onyń 227 túri bar. Tóńiregińe jiti kóz salsań, jalbaǵaı, suńqyldaq, aqbas úırek, dýadaq, bezgeldek, tarǵaqty kórer edińiz. «Qyzyl kitapqa» engen qustardyń sany – 13. Aıtpaqshy, ózimiz unata qoımaıtyn shybyn-shirkeı de «Qyzyl kitapqa» engizilgen eken ǵoı. Onyń da 17 túri bar.
Saıahatshylar mine osyndaı mol dúnıeniń qyzyǵyna batyp, kóńilderi toıat taýyp asyqpaı sapar shekken. Áıtse de, jer tanabyn qýyrǵan jylqy balasy jol uzartsyn ba? Kúnine 50-60 shaqyrym qashyqtyqty erkin eńserip otyrypty. Qulaqtaryna kóne dáýirdiń kúmbiri estilse, kózderine qonaqjaı ólkeniń ulttyq minezi ilikken. Ondaǵysy qonaqjaılylyǵy. Qaı jerge qonyp, qaı jerge tústense de, jergilikti jurt qushaq jaıa qarsy alǵan. Tipti uzyn-yrǵasy otyz adamnan turatyn saıahatshylar tobyn esh aýyrsynbaǵan.
– Oljabaı batyr aýyldyq okrýgine qarasty Kardon shatqalynda meımandarǵa arnaıy dastarqan jaıyldy,–deıdi ulttyq parktiń basshysy Talǵat Saǵyndyqov. – Sheteldikter bizdiń elden kórgen keremetterdi sanap taýysa almaı, aýyzdarynyń sýy quryp otyr.
Bar ǵumyryn at ústinde ótkergen ata-babamyzdyń baǵzy dástúri Elbasy maqalasynan keıin qaıta oralyp, zamandastarymyzdyń boıyndaǵy qalǵyp ketken qasıetke jan bitkendeı. Endigisi alys-jaqyn shetelderden kelgen saıahatshylardy qazaq dalasynyń qatparly tarıhymen, ǵajaıyp tabıǵatymen tanystyrý, atty týrızmdi damytý. Osy isti qolǵa alsaq, atalǵan maqaladaǵy mindettiń parasyn atqarǵandyǵyńyz bolmaq.