Qýyrshaq teatry jańa maýsymyn ashady

Sahna ónerine júkteler qo­ǵamdyq salmaqty teń tur­ǵy­da kóterip kele jatqan, jańa­shyl­dyqqa jany qumar óner or­da­sy qoǵamdaǵy mańyzyn ál­de­qashan dáleldegen. 1935 jy­ly ashylǵan teatr ordasy 84 jyl­dyń ishinde taıaq qýyrshaqtan bas­tap búgingi zaman aǵymyna saı kúrdeli marıonetkalarmen, sońǵy úlgidegi texnıkalyq-la­zerli kórkemdeýlermen jab­dyqtalǵan. Búginde ulttyń rýxa­nı qajettiligin ótep otyrǵan óner ujymynyń alǵa qoıǵan ba­­ǵyty men baǵdary da aıqyn. Ol – qazaqtyń qýyrshaq teatry ónerin órkendetý, keshegi men bú­gingi ómir arasyn ónerdiń bıik shyńy arqyly shynaıy kórsete bilý.

Sońǵy jyldary teatr bal­dyrǵandarǵa arnalǵan qoıylym­dardan tys jasóspirimder men eresekterge arnalǵan týyndy­lardy qýyrshaq beınesinde sah­nalap, teatr synshylary men qoǵam zııalylarynyń, kórer­menniń ystyq yqylasyna bó­le­nýde. Búginde patsha kóńildi kó­rermen álemdik klassıkalyq shyǵarmalardaǵy Medeıa, Romeo men Djýletta, Tolǵanaı («Ana-Jer Ana»), aqıqyq aqy­ny­myz Muqaǵalı beınesin kó­rý úshin qýyrshaq teatryna asy­ǵady. Osyǵan oraı elimiz­de jáne she­telderde ótken respýb­lıka­lyq, halyqaralyq teatr fes­tı­val­derinde top jaryp júrgen óner oshaǵynyń repertýarlyq saıa­satynyń aýqymy keń. So­nyń jalǵasy retinde ujym qo­­ıy­lym­darynyń qataryna al­ǵash ret qýyrshaq beınesinde qa­zaqtyń uly aqyny Abaı Qu­nanbaev tý­raly syr shertetin «Abaı» spek­taklin qospaq.

Atalǵan qoıylym Abaı Qu­nan­baıulynyń 175 jyldyq me­reı­toıyn atap ótý aıasynda hám «Rý­hanı jańǵyrý» baǵdarlamasy boıynsha sahnalanbaq. Qoıylym rejısseri – Anton Zaısev. 

Abaı ulylyǵy men dúnıe­ta­nymy bir ǵana halyqtyń sheń­berine syımaıdy, danyshpan aqynnyń dana oı-tujyrymdary men shyǵarmalary búkilálemdik mádenıetke qosylǵan altyn qor ekenin nazarǵa alsaq, Mem­le­ket­tik qýyrshaq teatry ujy­my­nyń kórermen nazaryna usyn­ǵaly otyrǵan «Abaı» qoıy­lymy­nyń negizgi maqsat-mindeti – Abaı áleminiń bar qudiretin, bol­mys-qupııasyn tórtkúl dú­nıe­ge sahna óneri arqyly baryn­sha jan-jaqty tanytyp, sol ar­­qy­ly halqymyzdyń mádenı da­mý aıshyqtaryn, ulttyq erek­she­likteri men rýhanı jetis­tik­terin álemge áıgileý.

Spektakl aqynnyń qara­­­sóz­­derine negizdeledi. Abaı qa­ra­­sózinde ómir shyndyǵyn qoz­ǵaǵan realıst jazýshy, ha­lyqtyń muń-muqtajyn kók­segen demok­rat, qoǵam qaı­rat­keri, iri talant ıesi, aǵar­tý­shy, tereń oı­dyń ıesi bolyp kó­rinedi. Ol ózi­niń qa­ra­sóz­deri arqyly qazaq ara­syn­da­ǵy ozbyrlyqqa, qanaýǵa, qara kúsh­ke negizdelgen el bıleý tártibine, zulymdyqqa, nadan­dyqqa, eńbeksiz azǵan ómirge, buzylǵan minez-qulyqqa, adam­gershilikke, júgensiz tálim-tár­bıege, kertartpa ádet-ǵurypqa, el­diń sanasyndaǵy zııandy uǵym, teris túsinikke qarsy shyq­­­qan zamanynyń meıirimsiz syn­shysy boldy.

Sondaı-aq qarasózder aqyn­­nyń tereń oıy men uly arma­nyn aıqyn kórsetti. Ǵylymı, fılo­sofııalyq, moraldyq di­nı máse­leler óleńderinen góri qara­sóz­derinde aıqynyraq kórinis tap­qandyqtan, teatrdyń shyǵar­mashylyq quramy oıshyldy jańa beınede sahnalap, kórermenimen qaýyshtyrýǵa asyq.

Memlekettik qýyrshaq teat­rynyń ujymy Almaty qala­synyń turǵyndary men qala qo­­naqtaryn ǵajaıypqa toly qýyr­shaqtar álemine birge saıahat ja­sap, óner súıer jandardyń janyna rýhanı azyq syılap, kóńil perdesin ásem kúıge bóleý úshin atalmysh spektakldi birge tamashalaýǵa shaqyrady.

Gúlim KО́PBAIQYZY,

teatrtanýshy