Alataýdan Arqaǵa attanǵan kósh: jańa qonys, jańa óris

Memlekettik baǵdarlama sheń­be­­­rin­de elimizdiń ońtústik oblys­ta­ryn­daǵy birqatar otbasy sol­tústik aı­­maqqa bet túzep, sonda qonys­tana bas­tady. Teriskeıge qaraı qonys aýdar­­ǵan otbasylardyń qatarynda jam­­byl­dyqtar da bar. Osydan bi­raz jyl­dar buryn qabyldanǵan «Ju­mys­pen qamtýdyń jol kartasy – 2020» baǵ­dar­lamasynda jumys kúshi tapshy aımaq­tarǵa halqy tyǵyz ornalasqan óńir­lerden eńbekke qabi­letti otbasylardy kóshirý jaıly naq­­ty aıtylǵan bolatyn. Aǵymdaǵy jyldyń qyrkúıek aıyna deıingi málimet boıynsha, soltústik óńirlerge 130 otbasy, ıaǵnı 392 adam qonys aýdarǵan. Bul bıylǵy málimet. Onyń ishinde Pavlodar oblysyna 20 otbasy, Shyǵys Qazaqstan oblysyna 31 otbasy, Soltústik Qazaqstan obly­­syna 43 otbasy jáne Qostanaı obly­syna 36 otbasy qonystanǵan. «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy – 2020» baǵdarlamasynyń «Eń­bek resýrstarynyń utqyrlyǵyn arttyrý» baǵyty boıynsha naqty ju­mys­tar atqarylýda. Iаǵnı jumys kúshi tapshy óńirlerdi jumys kúshi­men qam­tamasyz etý maqsatynda atal­­ǵan baǵdar­lama sheńberinde óz er­kimen qonys aýda­rýǵa járdemdesý ese­­binen eńbek re­sýrs­tarynyń aýmaq­tyq utqyrlyǵyn yn­ta­lan­dyrý qaras­ty­rylǵan.

Baǵdarlamanyń bul baǵytyn ha­lyq arasynda keń kólemdi túsindirý ju­­mystary turaqty túrde júrgizilip ke­ledi. Atqarylǵan jumystardyń ná­tı­jesinde óńirlik eńbek naryǵynda turaq­tylyq saqtalyp, jumyssyzdyq deńgeıi aǵymdaǵy jyldyń ekinshi toqsa­nynda 4,8 paıyzdy, jastardyń jumys­syzdyq deńgeıi 2,4 paıyzdy qurady», deıdi Jambyl oblystyq ju­myspen qamtýdy úılestirý já­ne áleýmettik baǵdarlamalar bas­qar­ma­synyń basshysy Tımýrjan Nu­rymbetov.

Shyny kerek, ońtústik óńirlerde áli de bolsa «Eki qolǵa bir kúrek» tabýdy maqsat etip júrgen jastar jeterlik. Al kerisinshe soltústik aımaqtarda jumys kúshi jetispeıdi, ıaǵnı mamandar tapshy bolyp tur. Ásirese, aýyl sharýashylyǵy, densaý­lyq saqtaý, qurylys, bilim berý salalarynda joǵary nemese orta arnaý­ly bilimi bar mamandarǵa teriskeıde suranys kóp eken. Bir sózben aıtqanda, soltústikke qonys aýdarǵandar ju­mys­syz qalmaıdy. Olarǵa memleket ta­rapynan tıisti kómekter kór­setilip, kóptegen jeńildik berilýde. Búgingi tańda Jambyl óńirinen Soltústik Qa­zaqstanǵa bıyl qonys aýdarǵan 45 ot­basynyń bári de jumysqa orna­las­qan. Osy másele boıynsha Soltústik Qa­zaq­stan oblystyq ju­­myspen qamtýdy úılestirý já­ne áleýmettik baǵdarlamalar bas­qar­­masyna habarlasqanymyzda, atal­­ǵan basqarmanyń memlekettik qyz­met kórsetý, oralmandarmen já­ne ishki kóship-qonýshylarmen ju­mys júrgizý bóliminiń bas mamany Naz­erke Tasqulova óńirde qonys aý­da­rýshylarǵa barlyq jaǵdaıdyń ja­salǵanyn aıtty. Eń bastysy, munda kóship kelýshilerdiń baspana máse­lesi sheshilgen. «Bıyldan bastap, qa­­nat­qaqty baǵdarlama boıynsha ob­lystyń 13 aýda­nynyń bárinde jańa baspanalardyń qurylysy júrgizilýde. Máselen, Qyzyl­jar, Ǵabıt Músirepov, Taıynsha sııaqty iri aýdandardyń árqaısysynda 39 úı­den salynýda. Sonymen qatar kóship kelýshi árbir otbasynyń múshesine memleket tarapynan bir rettik 35 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde 88 myń 375 teń­ge tólenedi. Jergilikti ákimdik qo­nys aýdarýshylardyń kámelettik jas­­qa tolmaǵan balalaryn balabaqsha jáne mektep oryndarymen qamtamasyz etýge járdemdesetin bolady. Soltústik aımaq­ta aýylsharýashylyq, densaýlyq saqtaý, bilim berý salalarynyń mamandary jetispeıdi. Búginde Jambyl óńirinen kóship kelgen otbasylardyń esebinen mamandyqtar qatary tolyǵyp keledi», deıdi Nazerke Tasqulova.

Soltústik Qazaqstanǵa qonys aýdar­­­ǵan otbasylarǵa turý úshin bas­pa­na da berilipti. Sol óńirden baspana jal­daýshylardyń shyǵyndary mem­leket esebinen sýbsıdııalanady. Olar bir ret­tik járdemaqyǵa da qol jet­kiz­gen. Bul turǵyda basty talap – ot­basy múshe­leriniń biriniń arnaıy maman­dyǵynyń bolýy eken. Suranys soltústik óńirden túsip, barlyq qujattar talapqa saı bolǵan jaǵdaıda árbir turǵyn qonys aýdara alady. Osydan bir aı buryn Ta­raz qalasynan Soltústik Qazaqstan ob­lysynyń Aıyrtaý aýdanyna kóship bar­ǵan Nurdáýlet Jaqanov qazir aýdan ortalyǵy Saýmalkól aýylynda aýdandyq aýrýhananyń dárigeri bolyp jumys istep júr. Nurdáýletpen habarlasyp, jaǵdaıyn suraǵanymyzda ol ýaqytsha turýǵa baspana alǵanyn jáne otbasyna bir rettik áleýmet­tik járdemaqy berilgenin aıtty. Sol sııaq­ty, Jambyl oblysynyń Baı­­zaq aýdany, Jetibaı aýylynan sol­tústikke qonys aýdarǵan Aıda Qy­dyrbekova da búginde Aqqaıyń aýda­ny, Poltovka aýy­lynda turyp ja­tyr. Taǵy da birqatar otbasymen habarlasqanymyzda, bári de jańa qonysta jaǵdaılarynyń jaq­sy ekenin jetkizdi. Memlekettiń áleý­­mettik qoldaýyna rızashylyǵyn bil­­dirdi.

Jalpy alǵanda, ózge óńirlerge qo­nys aýdarǵan azamattardyń kóp­shiligi Jambyldan jumys tappaı, baǵdarlamaǵa júginýge májbúr bolǵan. Alaıda, «Kir jýyp, kindik kesken» jerdi qıyp, qıyrǵa qonys aýda­rý da ońaı emes. Árbir azamat jumysqa turǵan soń sol jaqta kemi bes jyl tu­raqtaýy kerek eken. Keıde adam oıyndaǵynyń bári birdeı bola bermeıdi. Bul jumystyń durys uıymdastyrylmaýy saldarynan nemese jergilikti bıliktiń múmkindiginiń túrli sebebinen bolýy da múmkin. Má­selen, Jambyl óńirinen Qostanaı oblysyna kóship barǵan Marat Ahmatov baspana almaǵanyn, 3 aı boıy óz esebinen páter jaldap kele jatqanyn aıtty. Halyqqa qyzmet kórsetý orta­lyǵynda jumys isteıtin maman aı saıyn páteraqyǵa 50 myń teńge tóleıdi eken. Bul da esh­­kimdi tanymaıtyn, buryn baryp kór­megen óńirde júrgen adam úshin ońaı­ǵa túspeıtini anyq. О́z sózinde Marat Ah­matov baspana má­selesi sheshilse eken de­gen tilegin jet­kizdi.

Jalpy turǵyndardy ońtústik oblystardan soltústik óńirlerge kóshirý elimizdegi eńbek resýrsyn ret­teýge jáne jumyspen qamtý boıynsha tepe-teńdikti saqtaýǵa sony serpin berip otyr. Búginde ishki kóshi-qon salasy jumysynyń nátı­jesinde áleýmettik qorǵaýdyń áleýeti artýda. Alaıda qazaqtyń qaı qıyry da babalardyń armany men maqsat-muratyn arqalaǵan kıeli aımaq. Eń bastysy, elimizdiń damýyna nıetti ári eńbek etýge qushtar talaı jasqa bul baǵdarlamanyń bereri kóp. Tek, teriskeıge taban aýdarýǵa nıet­ti jan­darǵa «Kósh kólikti, is ónikti bolsyn!» deıik.

Jambyl oblysy