Bala quqyǵy – basty nazarda

Bul jıyn Memleket basshysy Qa­sym-Jomart Toqaevtyń «Syndarly qoǵamdyq dıalog – Qazaqstannyń turaq­tylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda aı­tylǵan tapsyrmalardy iske asyrý maq­satynda uıymdastyrylǵan. Prezı­dent úndeýinde. «Jynystyq zorlyq-zombylyq, pedofılııa, esirtki taratý, adam saýdasy, áıelderge qatysty tur­mystyq zorlyq-zombylyq jáne basqa da aýyr qylmystarǵa, ásirese bala­larǵa qatysty qylmystarǵa qoldany­latyn jazany shuǵyl túrde qataıtý qajet. Bul máseleni sheshýdi Parla­mentke jáne Úkimetke tapsyramyn», degen edi.

Brıfıngte sóz alǵan alǵashqy spıker, Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary Marat Qojaev elimizdegi balalardyń ómirin saqtaý jáne profılaktıkalyq sharalardy uıymdastyrý atalǵan vedomstvonyń mańyzdy mindetine jatatynyn atap ótti. Vıse-mınıstr óz baıandamasynda balalar men jasóspirimder arasyndaǵy qylmystyń tómendeýi baıqalatynyn, dese de osy máselege qoǵamnyń nazaryn aýdarý arqyly saqtanýǵa shaqyrdy. «Naqty derekterge súıensek, sońǵy 6 jylda jasóspirimder qylmysynyń ortasha eseppen 6 paıyzǵa tómendegeni baıqalady. Aıtalyq, 2013 jyly kámeletke tolmaǵandar 4 275, 2018 jyly 2 939 qylmys jasaǵan. Al 2019 jyldyń 8 aıynda quqyq buzý­shy­lyq 9 paıyzǵa tómendedi. Kámeletke tol­maǵandar jasaǵan kisi óltirý – 62, den­saý­lyqqa aýyr zııan keltirý – 17, qaraqshylyq – 41, urlyq – 8, qorqytyp alýshylyq – 31 jáne buzaqylyq 5 paıyzǵa kemigeni baı­qalady. Kámeletke tolmaǵandar jasaǵan qyl­mystardyń 63 paıyzdan astamy mek­tep oqýshylaryna tıesili», deıdi M.Qojaev. Ol mınıstrlik tarapynan qol­ǵa alynǵan birqatar shara men jo­bany tilge tıek ete kele Úkimet, qo­ǵam, saqshylar, ata-analar men bilim berý uıymdary kúsh biriktirgende ǵana bala­lardyń qaýip­sizdigi saqtalatynyn jetkizdi.

Bilim jáne ǵylym mınıstrligi ja­nyn­daǵy Balalardyń quqyǵyn qorǵaý komıteti tóraǵasynyń mindetin atqa­rýshy Dýlat Jekebaev ómirdiń qıyn jaǵdaıyna tap bolǵan balalarǵa áleý­mettik, psıhologııalyq kómek kórsetetin ortalyqtardyń qurylǵanyn jáne mun­daı ortalyqtardyń sany qazir respýb­lıka boıynsha 15-ke jetkenin aıtty. Al mektepke deıingi uıymdarda standartqa sáıkes beınebaqylaýmen qamtamasyz etý talaby engizilgenin atap ótti. Spıkerdiń aıtýynsha, tárıbeleý men bilim berý uıymdaryndaǵy áleýmettik pedagogtar, psıhologtar, sondaı-aq bala quqyǵyn qorǵaýmen aınalysatyn mamandardyń biliktiligin arttyrý jáne olardyń pedagogtarmen birdeı qoldaýǵa ıe bolý jaǵdaıy qarastyrylyp jatyr. Bilim berý uıymdarynda ata-ana komıteti, ákeler keńesi, medıasııa qyzmeti jumys isteıdi.