Shyr aınalǵan shynylar

Kórmeniń ashylý saltanatynda sóz sóılegen Chehııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Rýdolf Gıkl: «Aldymen birer aı bu­ryn bizdiń usynysymyzdy qabyl alǵan Ulttyq mýzeıdiń bas­shylyǵyna shyn júrekten rızashylyǵymdy jetkizgim keledi, – dep alǵysyn bildirdi, – shyny buıymdaryn óndirý – bizdiń tarıhymyzda ejelden bar dástúr. Zaman aǵymyna saı qarqyndy damyp kele jatqan shyny óneri ulttyq maqtanyshymyz sanalady. Chehtar men qazaqtardyń máde­nıeti bir-birine etene jaqyn, buǵan men Qazaq eliniń mádenıetimen jaqyn tanysý arqyly kóz jetkizdim. Bul uqsastyq eki el arasyndaǵy dıp­lomatııalyq qarym-qaty­nasty nyǵaıta túsedi. Sonymen qatar kórme avtory Irjı Pachınektiń az ýa­qyt ishinde shynydan jasal­ǵan kórkem dúnıelerin ushaq­pen alyp kelgenine rıza­shy­lyǵymdy bildiremin. Muny Irjı Pachınektiń ónerge degen jáne óziniń Otanyna degen adaldyǵy dep esepteımin».

Esimi álemge áıgili sheber Irjı Pachınek te Qazaq­stan­ǵa alǵash ret taban tirep tur­­ǵanyn tilge tıek etti. Ol kórmege flora men faýna ále­min beıneleıtin 30 eksponatyn usynyp otyr.

Halyqaralyq deńgeıdegi ásem shyny shyǵarýshy Svıkov mańyndaǵy óziniń Lın­dava jáne Kýnratıse shyny zaýytynda óndirilgen tańǵajaıyp buıymdarymen álemge keńinen tanymal. Irjı Pachınektiń 12 sheberimen birge chehtyń dás­túrli ádisi bo­ıynsha jasaǵan buıymdary kózdiń jaýyn alady. Onyń aıtýynsha, áýeli metall ysqyrǵyshpen shyny úrlenip, qolmen jasalǵan pishinder otqa qyzdyrylady. Munyń bári arnaıy tehnıkamen atqarylyp, balqytý peshi paıdalanylady. Al shyny pesh 1900 gradýsqa deıin tótep beretin kórinedi. Onyń bul tájirıbesin úırenýge álemniń ár túkpirinen kelýshiler kóp, olardyń ishinde qazaqstandyq stýdentter de kezdesetinin estidik.

Kórmede sóz sóılegen Ult­tyq mýzeı dırektorynyń orynbasary Almaz Nurazhan da keleshekte bul sala boıynsha eki el mamandary arasynda tájirıbe almasý baılanystary ornatylatynyn, kórkem týyndylar kórmesi 20 qazanǵa deıin jalǵasatynyn aıtty.

Qarshyǵa KÚLEN