Ulttyq ǵylymı onkologııa ortalyǵy uzaq ári tolyqqandy ómir súrýdiń yqtımaldyǵyn arttyrady

Ǵylymı ortalyqtyń zamanaýı ǵıma­ratyn salý strategııalyq áriptesterdi tarta otyryp jáne halyqaralyq stan­darttarǵa sáıkes júzege asyrylady.

UǴOO qaterli isikterdi dıagnostıkalaý men emdeýdiń barlyq biregeı álem­dik tehnologııalary shoǵyrlanatyn eldiń onkologııalyq qyzmetin damytýdy úılestirý jáne baqylaý ortalyǵyna aınalýy tıis.

Ortalyq qyzmetiniń mańyzdy baǵyt­tary:

–UǴOO-nyń zııatkerlik áleýetin saqtaý, nyǵaıtý jáne damytý, onyń ishinde profılaktıkanyń, dıagnostıkanyń, emdeýdiń, ońaltýdyń, pallıatıvtik kó­mek­tiń jáne olardy óńirlerge tasy­mal­­daýdyń derbestendirilgen ádisterin ázirleý boıynsha;

- jańa ınnovasııalyq tehnologııalardy tájirıbege engizý úshin medısınalyq jáne medısınalyq emes beıindegi onko­logııalyq qyzmet mamandaryn daıar­laý.

Búginde alǵa qoıylǵan mindetterdi iske asyrý úshin mynalar júzege asyryldy.Aǵymdaǵy emdeý qyzmetin saqtaý qajettiligin eskere otyryp, jańa onkologııa ortalyǵy qurylysynyń jobasy eki kezekke bólingen: 2021 jylǵa deıin jańa emdeý-dıagnostıkalyq korpýsyn sa­lý jáne 2022 jyldyń sońyna qaraı ju­mys istep turǵan klınıka ǵımaratyn qaıta jańartý.

UǴOO qurylysyna úzdik jobalaý, qurylys jáne ınjınırıngtik kompa­nııa­lar tartyldy.Konkýrstyq irikteý nátıjeleri bo­ıyn­sha jobalaý-smetalyq qujat­ta­­many ázirleýdi Qazaqstanda da, shetel­de de áleý­mettik jáne ónerkásiptik obek­tiler­di jobalaýda úlken tájirıbesi bar shveı­sarııa­lyq IT Engineering S.A. kompa­nııasy jú­zege asyrady.

Jobalaýdyń josparlanǵan tórt­ ke­zeńi­nen búginde alǵashqy eki ke­zeńi aıaq­taldy jáne memlekettik sarapta­ma­nyń oń qorytyndysy alyndy.

Úkimet basshysy A.Mamın Memleket basshysy Q.Toqaevtyń kelisimi boıynsha Úkimet Qaýlysymen jańa onkologııalyq ortalyqtyń qurylysyn salý jáne ın­jı­nırıngtik súıemeldeý jónindegi kompanııalar belgilendi.

Bas merdiger bolyp «B&A Sontrac­tors­ SA» halyqaralyq kompanııa­sy­ anyq­­­taldy. Onyń birqatar joba­la­ry eli­mizde júzege asyrylǵan, olardyń ishin­de Respýblıkalyq dıagnostı­ka­lyq ortalyq, Ana men bala ulttyq ǵy­­lymı ortalyǵy, Ult­tyq ǵylymı kar­­dıohırýrgııalyq or­talyq, Respýb­lıka­lyq velotrek, «Astana opera» opera jáne balet teatry, Nur-Sultan qa­la­syn­daǵy áýejaıdyń halyqaralyq termınaly bar.

Injınırıngtik súıemeldeýdi Deloitte­ TCF kompanııasy júzege asy­ra­dy. Bul halyqaralyq bıznes salasyn­daǵy transulttyq aýqymdaǵy tórt iri bedeldi kompanııalardyń biri jáne olar­dyń qyzmeti minsiz iskerlik bedelge negizdelgen.

Deloitte TCF esebinde AQSh-ta, Nı­der­­landyda, Avstralııada jáne bas­qa da elderde medısınalyq nysan­dar qury­lysyn súıemeldeý jáne medısına­lyq tehnıkany jetkizý bar.

Deloitte TCF-tyń elimizdiń áleýmettik salasyndaǵy jobany ınjınırıngtik basqarýdaǵy alǵashqy jaǵdaıy zańdy­lyqtyń saqtalýyna jáne barlyq halyq­aralyq standarttarǵa sáıkestigine kepil­dik beretinine kúmán joq.

UǴOO-nyń strategııalyq seriktes­teri jetekshi medısınalyq jáne ǵyly­mı ortalyqtar – University College London ýnıversıtettik klınıkasy, Ońtústik Koreıanyń Ulttyq onkologııa­lyq ortalyǵy, S.Berezın atyndaǵy Med­ısı­nalyq ınstıtýty  (Sankt-Peterbýrg, Reseı).

Japonııanyń Ulttyq onkologııalyq ortalyǵyn, Eýropalyq onkologııa ınstı­týtyn (Italııa), MD Anderson (AQSh) onkologııalyq ortalyǵyn, Germanııa, Av­strııa, Izraıl ýnıversıtettik klı­nı­kalaryn strategııalyq seriktes­tik­ke tartý týraly kelissózder júrgizi­lý­­de. Dúnıejúzilik densaýlyq saq­taý uıymymen, Atom energııasy jó­nin­­degi halyqaralyq agenttikpen (MAGATE), Obyrdy baqylaý jónindegi halyqaralyq odaqpen (UICC), Obyrdy zert­teý jónindegi halyqaralyq agent­­tikpen (OZHA), Eýropalyq on­­ko­­log­tar qaýymdastyǵymen (ESMO) yn­tymaqtastyq máseleleri pysyqtalýda.

Elbasy N.Nazarbaevtyń tapsyrmasyna sáıkes UǴOO protondyq, sáýlelik jáne lazerlik terapııa, sondaı-aq ıadro­lyq medısına tehnologııalarymen birge onkologııalyq aýrýlardy dıagnostıka­laý men emdeýge arnalǵan eń ozyq jab­dyqtarmen jabdyqtaý kózdeledi.

Bul rette biz mynadaı qaǵıdany bas­shylyqqa alamyz: «bizge jabdyqty jet­kizýshi – óndirýshiler qajet emes, bizge – strategııalyq seriktester – jab­dyq­tardyń úzdiksiz jumys isteýin jáne mamandardy oqytýdy qamtamasyz ete­tin, birlesken ǵylymı izdenister júr­gizetin, salany ıntellektýaldy jáne kadr­lyq súıemeldeýdi júzege asyratyn, UǴOO-yna da, óńirlerge de ja­ńa tehnologııalardy transfertteýge yq­pal etetin medısınalyq jabdyqty ón­dirýshiler qajet».

Onkologııalyq aýrýlardy dıag­nos­tıkalaý men emdeýge arnalǵan medı­sınalyq jabdyqtar men baǵdarlamalyq qamtamasyz etý óndirisindegi álemdik kóshbasshylar – Varian Medical Systems International AG, Ion Beam Applications (IBA), Philips jáne basqa da kompanııalar jańa ortalyqpen osyn­daı yntymaqtastyqqa daıyn eken­digin má­limdedi.  Jabdyq tikeleı óndi­rý­shilerden satyp alynady dep boljanýda.

Satyp alynatyn jabdyqtardyń tizbesi ony satyp alýdyń negizdiligine jáne paıdalanýdyń tıimdiligine táýelsiz saraptamalyq baǵalaýdan ótedi.  Buǵan jetekshi táýelsiz qazaqstandyq jáne sheteldik sarapshylar, strategııalyq serik­tester, sondaı-aq Deloitte TCF kompanııasy tartylady.

Barlyq belgilengen mindetterdi tabysty iske asyrý úshin tıisti kadrlyq qamtamasyz etý qajet.Osyǵan baılanysty, aǵymdaǵy jyl­dyń kúzinen bastap Dúnıejúzilik banktiń qarjylyq qoldaýymen Japonııa, Ońtús­tik Koreıa men Germanııanyń jetekshi on­­kologııalyq ortalyqtarynda UǴOO úshin mamandar daıarlaý bastalady, UǴOO strategııalyq seriktesteri júzege asyratyn tegin oqýǵa jiberý úshin 35 mamandy konkýrstyq irikteý júrgiziledi.

Bilim jáne ǵylym mınıstrligimen sheteldik klınıkalarda taǵylymdamadan ótý jáne mamandardy «Bolashaq» baǵdar­lamasy sheńberinde sheteldiń joǵary oqý oryndaryna magıstratýraǵa oqýǵa jiberý múmkindigi zerttelýde.

Klınıkalyq mamandardy daıyndaýmen qatar elge qajetti medısınalyq fızıkter, hımıkter, tehnık-dozımetrıster, radıasııalyq qaýipsizdik jónindegi ınjenerler jáne ıadrolyq medısına, pro­tondyq jáne sáýlelik terapııa úshin bas­qa da mamandar daıarlaý josparlanýda.

Jalpy, 250 mamandy oqytý josparlanýda.Osylaısha, ǵylymı zertteýler júr­gizý tájirıbesi bar bilikti zertteýshi­ler men klınısıster toby, sondaı-aq teh­­nıkalyq beıindegi joǵary maman­dan­dyrylǵan mamandar daıarlanady.

Bul ulttyq onkologııalyq qyzmetti zamanaýı úrdisterge sáıkes jańǵyrtýǵa jáne jaqyn bolashaqta óz onkologııalyq mektebin qurýǵa múmkindik beredi.

Personaldy daıyndaýmen qatar onkologııa salasynda ǵylymı zertteý­ler júrgizý úshin qajetti jaǵdaılar jasalatyn bolady. UǴOO-ynda zertteý ortalyǵyn qurý josparlanýda. Onyń zerthanalarynda genomdyq jáne pro­teomdyq zertteýler, aǵyndy sıtometrııa, mıkroskopııa, tindik ınjenerııa, bıo­aqparattyq taldaý júrgiziletin bolady.

UǴOO aldynda 2021 jylǵa deıin ortalyqtyń aǵymdaǵy kóp beıindi me­dısınalyq qyzmetin halyqaralyq stan­dart­tarǵa sáıkes onkologııalyq kómek kór­setý jónindegi qyzmetke tolyq qaıta beıindeý kúrdeli mindeti tur.

Bul rette qaterli isikteri bar pa­sıent­terdi emdeýdiń ajyramas bóligi bolyp tabylatyn ońaltýǵa úlken nazar aýdarylatyn bolady. Qyzmeti tir­shi­likti qamtamasyz etý daǵdylaryn, eń­bekke qabilettiligin qalpyna keltirýge jáne ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa baǵyt­ta­lat­yn onkologııalyq ońaltýdyń arnaıy bólim­shelerin qurý kerek.

Popýlıasııalyq jáne jeke deńgeıde onkologııalyq aýrýlardyń aldyn alý jáne erte dıagnostıkalaý jónindegi ju­­mysty uıymdastyrý úshin UǴOO qu­ry­lymynda obyr aýrýlaryn baqylaý jó­nin­degi ortalyq qurylady. Bul ortalyq obyr­dyń aldyn alýdyń, eskertýdiń jáne er­te dıagnostıkalaýdyń zamanaýı jáne tıim­di tehnologııalaryn ázirleıdi jáne engizedi.

Paıdalanýǵa engizilgennen keıin UǴOO-nda jyl saıyn 6 myńnan astam pa­sıent stasıonarlyq emnen ótedi, konsýltasııalyq – dıagnostıkalyq kó­mekpen shamamen 30 myń pasıentti qamtý josparlanýda, onyń ishinde 10 myńǵa jýyq pozıtrondyq-emıssııalyq tomogra­fııamen (PET), sáýlelik jáne lazerlik tera­pııany paıdalana otyryp emdeý-shamamen 4 myń pasıent, al 2 emshara ból­mesi jumys istegen kezde Proton orta­lyǵynyń ótkizý qabileti jylyna 700-800 pa­sıentti quraýy múmkin.

Qyzmetkerlerdi yntalandyrý men motıvasııalaýǵa baǵyttalǵan áleýmettik quram­das bóligi de mańyzdy.Sonymen, Densaýlyq saqtaý mı­nıstr­liginiń qoldaýhaty boıynsha Nur-Sultan ákimshiligi UǴOO-men bir kvartalda MJÁ tetikterin qoldana otyryp, kóp páterli turǵyn úı salýǵa UǴOO-nyń bolashaq mamandaryn turǵyn úımen qam­tamasyz etý úshin jer ýchaskesin bóldi.

Barlyq belgilengen mindetter men alǵashqy nátıjelerdi Nur-Otan partııasy alańynda qoǵamdyq tyńdaýǵa shyǵarýdy josparlap otyrmyz. UǴOO aldynda iske asyrýdyń qysqa merzimderine qaramastan joǵary, ór maqsattar tur.Kúrdeli jáne kóp josparly min­det­ter oryndalýy tıis. Endi barlyq jos­­par­­lardy praktıkalyq áreket tili­ne aýda­rý qajet. Bul múddeli mem­leket­tik or­gandardyń kelisil­gen is-qımyl­daryna, jigerli eńbegi men tańda­ǵan isine maman­dar­­dyń adal qyzmet etýi­ne tikeleı baılanysty.

Barlyǵy «obyr» degen qorqynyshty dıagnozdy ólim jazasy dep sanamaýǵa baǵyt­talady. Ortalyqty qurý arqy­ly qazaqstandyq pasıentter óz Ota­nyn­­da, jaqyndarynyń qasynda úz­dik halyqaralyq tájirıbege sáı­kes eń jo­ǵary tehnologııalyq maman­dandyryl­ǵan em ala alady. Aýrýdy erte anyqtaý pa­sıent­terdiń basym bóligin tolyq emdeý­ge múmkindik beredi.

Olar úshin jasalǵan uzaq jáne tolyq­qandy ómir súrý múmkindigi – eń batyl jáne kúrdeli josparlardy júzege asyratyn barlyq adamdarǵa basty marapat ekeni anyq.

Jandos BÚRKITBAEV

Ulttyq ǵylymı onkologııa ortalyǵynyń basqarma tóraǵasy