Túrkistan oblysynda Úkasha ata kesenesi janynan mýzeı ashyldy. «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń quramyna dinı-rýhanı eskertkish retinde tizimge alynǵan kesenedegi «Úkasha ata tarıhy» mýzeıine Quran kitaptar men ataǵa qatysty ańyz-áńgimeler, sýretter, VII-IH ǵasyrlarǵa tán qumyralar, dıirmen, XIX-XX ǵasyrlarǵa jatatyn mys qumǵan syndy jádigerler qoıylǵan.
– Tuńǵysh Prezıdentimiz –Elbasy Nursultan Nazarbaev «Mýzeı eksponattary dáýirlerdiń qandaı da bir kezeńindegi ártúrli sharýashylyq salalarynyń damý úderisin kórsetedi» degen bolatyn. Úkasha ata mýzeıi de elimizde ıslam dininiń taralý kezeńinen ún qatady. «Áziret Sultan» qoryq-mýzeıiniń alǵa qoıǵan maqsatynyń biri – kesenede mýzeı ashyp, tól jádigerler men tarıhty tereńinen nasıhattaý edi. Búgin mine sol nıet oryndalyp otyr, – dedi ashylý saltanatynda «Áziret Sultan» qoryq-mýzeıi dırektorynyń orynbasary Murat Tastanbekov.
Shara barysynda kesene shyraqshysy Shámshıddın Zákırov Úkasha atanyń sońǵy paıǵambarymyz Muhammedtiń (s.ǵ.s.) sahabalarynyń biri bolǵanyn jáne Alla elshisiniń arqasyndaǵy mórin kórgen jalǵyz sahaba ekenin aıtyp, ózge de ańyzdar jaıynan syr shertti. Tarıhı-mádenı eskertkish retinde memleket qaraýyna alynǵan keremetke toly qudyq pen sahabanyń qabiri jatqan kesene jaıly ańyz-áfsana, jyr-dastandar kóp. El arasynda ańyz tulǵa retinde tanymal ata jóninde arnaıy jazylǵan tarıhı zertteý eńbegi joq. Ańyz boıynsha Muhammed paıǵambardyń (s.ǵ.s) sahabasy Úkasha atany jaý jeńe almaǵan, eshbir pendeniń oǵy ótpeıdi, qylyshy kespeıdi. Tek tań namazyn oqyǵan kezde qorǵansyz bolady eken. Ony bilgen din dushpandary Úkasha ata tań namazyn oqyp otyrǵan kezde kelip, basyn qylyshpen shaýypty. Jansyz basty perishteler domalatyp qyrdyń etegine jetkizipti. Sol jer qaq aıyrylyp qudyq bolyp Úkasha ata basy oǵan túsip jerasty ózen arqyly Muhammed paıǵambarǵa (s.ǵ.s) jetipti. Sahabanyń qany tamǵan jerdiń betine sazdan uzyndyǵy 21 metr belgi soǵylǵan. Zııaratqa barǵandarǵa áýlıeniń shyraqshylary Úkasha atanyń basy domalap túsken qudyqty, atanyń túıesiniń izi qalǵan tasty kórsetedi. Zııaratshylar qudyqqa kezekpen shelek salyp sý alýǵa áreket etedi.
Túrkistan óńiriniń tarıhyn jáne mýzeı isin keńinen nasıhattaý maqsatynda ashylǵan mýzeıdi sharaǵa qatysýshylardan bólek, Aqtaý, Almaty, Qostanaı óńirinen kelgen zııaratshylar da tamashalady. Mýzeıge keseneni qalpyna keltirip, aınalasyn abattandyrǵan alǵashqy shyraqshy Kámil qary men onyń járdemshisi Atajannyń sýretteri, ólkeniń tarıhynan syr shertetin arheologııalyq jádigerler men mýzeı janashyrlarynyń syıǵa tartqan kóne áshekeı buıymdary, tarıhı kitaptar da qoıylǵan. «Kámil qary men Atajan atamyz osy jerge túnep, molanyń ústine asarmen úlken kesene turǵyzǵan. Ol 1947 jyldyń basy bolatyn. Biz de kómek berip, atalarymyzǵa qolǵabys jasaǵanymyz esimde. Járdemge kóp adamdar keldi. Attyly-jaıaý adamdar qona jatyp, kómektesip ári zııarat jasaıtyn», deıdi Kámil qarynyń urpaǵy Tolqyn Qudaıbergenuly.
Aıta ketelik, sońǵy jyldary Túrkistan qalasynan 40-50 shaqyrymdyq jerde ornalasqan Úkasha ata kesenesine kelýshiler sany da eselep artqan. Elimizdiń túkpir-túkpirinen arnaıy kelip, zııarat etip ketetinderden bólek О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Reseı syndy kórshiles elderden arnaıy keletinder de kóp.
Túrkistan oblysy