Qarasur bult túnde qar bolyp jaýdy. Tańerteńgilik Alataýdyń ar jaǵynan jarqyrap shaqqan kúnge shaǵylysyp, jylt-jylt etken aq ulpa qaladaǵy jurttyń kózin qyzyqtyryp, taý bókterine qaraı serýenge shaqyrǵandaı kúlim qaqty.
Mundaıda senbi, jeksenbi kúnderi uıqysyn qandyryp almaq bolǵan jumysbasty kisilerdiń ózderi de uzaq jata almaıdy. Jyp-jyly úıde otyryp ishken ystyq-ystyq shaıdan soń, kóshege shyǵyp, aıaq jazyp, taza aýa jutyp qaıtqandy qalaıdy.
Almatydaǵy iri-iri jeti keremettiń biri sanalatyn Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti saıabaǵy qala turǵyndaryna qysta da, jazda da keń qaqpasyn aıqara ashyp turatyn tańǵajaıyp demalys orny. Onda bara qalsańyz, tynysyńyz ashylyp, tabıǵat aıasyndaǵy typ-tynysh keńistikke qaraı sozylǵan tap-taza trotýarlardyń boıymen ary-beri asyqpaı serýen quryp, kóńilińiz kóterilip, jan dúnıeńizdiń jadyrap qaıtatynyna kúmán joq.
Mine, búgin biz jalpy aýmaǵy 73 ga bolatyn úlken saıabaqtaǵy alýan túrli aǵashtarǵa qyzyǵa qarap, Alataýdy betke alyp, asyqpaı aıańdap kelemiz. Ádette, jaz boıy jasyl jelekke oranyp turatyn olardyń qystygúngi keıpi birtúrli aıanysh týǵyzatyndaı bolyp kórinýshi edi.
Al munda kerisinshe, jyl on eki aı erekshe kútimde bolatyn boıshań kókterekter men aq qaıyńdardyń, alma aǵashtary men dolanalardyń, almurttar men órik, alshalardyń butaqtary qazir erkin tynystap, aldaǵy kóktemge deıin kóz shyrymyn alyp, ál-aýqat jınap oıanamyz degendeı bolady. Olardyń ushar basyndaǵy kúzgi jel úze almaǵan eń sońǵy japyraqtar qyzǵysh tartyp, batar kúnniń araıy sekildi dirildep, saǵymǵa aınalǵandaı qubylady.
Dińi berik, butaqtary balýannyń bilegindeı qaıratty aǵashtarǵa qarap turyp oılaısyń: «Qys mezgilindegi aǵashtar týraly túsinigimiz ben kózqarasymyz kóshe jıegindegi qaz-qatar tizilgen aǵashtar arqyly qalyptasqan-aý», dep.
Qaıran tabıǵatqa qamqorlyq jasap, aıalaı bilsek, onyń da bizge berer syıy asta-tók bolaryn taǵy da bir ret eske alasyz.
Almatydaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti saıabaǵynyń qurylysy 2001 jyly bastalǵany belgili. Bul, shyn máninde, jańa ǵasyrda júzege asqan tamasha ıdeıalardyń biri ekeni anyq. Sebebi, saıabaq – qala turǵyndarynyń mádenı demalys orny bolýmen birge Almatynyń tabıǵatyn saqtap, qorǵaý úshin jasalǵan óte mańyzdy, ıgilikti is, keleshek urpaqqa mura bolyp qalar tarıhı jer. Mundaǵy alǵashqy emen aǵashyn 2001 jyly Elbasymyz N.Á.Nazarbaevtyń ózi otyrǵyzǵan.
Jaz boıy almatylyqtar men qonaqtar, ásirese, balalar men jastar qyzyǵa tamashalap, aınalasynda demalyp otyratyn eń úlken sýburqaq ta osynda. Onyń syıymdylyǵy – 2 820 tekshe metr.
Sýburqaqtyń joǵarǵy jaǵyna 2011 jyly 11 qarashada el táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalyp «Qazaqstan» atty monýmentaldi-músindi kompozısııa ornatylǵan. Ol kompozısııa qola, granıt jáne mármárdan búrkit beınesinde jasalyp, ortasyna Elbasynyń músini qoıylǵan. Al búrkittiń qanattarynda Almaty men Nur-Sultan qalalarynyń nyshandary men Qazaqstandaǵy kóptegen basty-basty sáýlet jáne tarıhı nysandardyń úlgisi kórinis tapqan. Saıabaqta jan-jaǵy betondalǵan úlken aryq bar. Onyń boıyna shaǵyn shlıýzder ornatylǵan. Muny tipti, kishkentaı arna deýge de bolady.
Mine, osynaý arnaǵa, senesiz be, jabaıy úırekter kelip qonady. Saıabaqtaǵy jurtshylyq sol jerge kóp irkilip, qyzyqtap qarap turady. Al úırekter adamdardan qorqý, úrký degendi múlde bilmeıdi. Sondyqtan da olardy jabaıy úırek dep ataýdyń ózi birtúrli ersi sııaqty.
Áıtkenmen ejelgi tabıǵat zańynyń munda da saltanat quratynyn sezdirip, sona-aý kók júzinde bir qyran qus qalqyp júredi. Onyń ótkir janary bul úırekterge qadalǵaly qashan...
Al saıabaqtaǵy máńgilik jasyl shyrshalar men arshalardyń arasyndaǵy quldyrańdaǵan kip-kishkentaı tıinderdiń alańsyz tirshiligine qaıran qalasyz. Balalardyń qolyndaǵy tátti-dámdige qyzyǵyp, qalyń japyraqtardyń arasynan jylt etip shyǵa keledi de, jerge túsken dándi qaqshyp alyp, keri qaraı zymyraıdy.
Kúnshýaqtaǵy sákilerdiń birine kelip, tize búgip otyra bergenimiz sol eken, kóktemgi náýrizekke uqsas bir tip-tıtimdeı sulý qus dál aldymyzǵa kelip qona ketkeni. Bul da ábden tátti-dámdige úırengen sekildi. Sekektep, jorǵalap, ári-beri ushyp-qonyp, aınalshaqtap júrdi de aldy.
Nesin aıtasyz, Alataýdyń bókterindegi úlken aýmaqty alyp jatqan saıabaqtan boıyńyz sergip, jan-dúnıeńizdiń tazaryp qaıtatyny ras.
Eń bastysy, munda kelgen saıyn adam da tabıǵattyń bir perzenti ekenin anyq sezinip, aınaladaǵy tirshilikke baýyrmal, meıirimdi bola túsetini taǵy bar.