Parlament Májilisiniń Spıkeri Nurlan Nyǵmatýlınniń tóraǵalyǵymen ótken Palatanyń jalpy otyrysynda eki zań jobasy maquldandy.
Múmkindikterdi arttyratyn qujattar
Májilis depýtattary kún tártibinde aldymen «Dúnıejúzilik poshta odaǵynyń Jarǵysyna Toǵyzynshy qosymsha hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn jan-jaqty qarastyryp, qoldaý bildirdi.
Atalǵan qujattyń jaı-japsarymen Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh mınıstri Asqar Jumaǵalıev tanystyrdy. Ol Qazaqstannyń Dúnıejúzilik poshta odaǵyna 1992 jyldan bastap tolyq múshe ekenin aıta kele, osy saladaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty damytý máselesin kótermeleý, damýshy elderde poshta qyzmetin uıymdastyrý jáne tehnıkalyq kómek kórsetýdi qamtamasyz etý sııaqty odaqtyń basty mindetterine toqtaldy.
– Dúnıejúzilik poshta odaǵyna múshe bolý onyń jarǵysy, konvensııasy, reglamenti jáne qosymsha kelisimderi sııaqty negizgi qujattaryna qol qoıý arqyly rastalady. Qaraýǵa usynylyp otyrǵan Dúnıejúzilik poshta odaǵy Jarǵysynyń Toǵyzynshy hattamasy Dúnıejúzilik poshta odaǵynyń 26-kongresinde jasalǵan jáne Qazaqstan Respýblıkasy ýákiletti ókilderiniń qoly qoıylǵan. Osy hattamamen Dúnıejúzilik poshta odaǵy Jarǵysyna poshta aýmaǵynda barlyq joldamanyń ózara almasýyn jeńildetýge arnalǵan normalar, konvensııa jáne reglamenttegi normalarmen sáıkestendirý, sondaı-aq qaıtalanatyn sıpattaǵy normalardy alyp tastaý qarastyrylǵan. Zań jobasyn qabyldaý halyqaralyq mindettemelerge sáıkes kelýge múmkindik beredi jáne qarjylyq, quqyqtyq, ekologııalyq ári áleýmettik-ekonomıkalyq saldarǵa ákelip soqpaıdy. Poshta baılanysy salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty qoldaý úshin qolaıly jaǵdaılar jasaıdy, – dedi mınıstr.
Osydan keıin birqatar depýtat zań jobasy jóninde Asqar Jumaǵalıevke suraq qoıdy. Máselen, Tatıana Iаkovleva Qazaqstan Dúnıejúzilik poshta odaǵyna jyl saıyn qansha jarna tóleıtinin jáne bul músheliktiń qandaı artyqshylyǵy baryn surady.
Bul saýalǵa jaýap bergen Asqar Jumaǵalıev músheliktiń jarnasy 46 myń Shveısarııa frankin quraıtynyn jáne bul eń tómengi tólem ekenin, osy mınımaldy tólemmen-aq uıymnyń barlyq negizgi qyzmetteriniń múmkindikterin paıdalanýǵa bolatynyn aıtty.
Jalpy otyrysta qaralǵan ekinshi másele «Qazaqstan Úkimeti men О́zbekstan Úkimeti arasyndaǵy Zańsyz kóshi-qonǵa qarsy kúrestegi yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy boldy. Depýtattar nazaryna bul qujat týraly málimetti Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary Marat Qojaev usyndy.
Onyń aıtýynsha, Kelisimge 2019 jyly sáýirde Tashkent qalasynda eki el syrtqy ister mınıstrleri qol qoıdy. Kelisimdi ratıfıkasııalaý kóshi-qon aǵyndaryn retteý, azamattardyń máselelerin sheshý jáne zańsyz kóshi-qon jelilerin anyqtaý úshin qolaıly jaǵdaılar jasaıdy.
– Osy kelisim qos azamattyqqa jáne zańsyz kóshi-qonǵa qarsy kúres júrgizýde erekshe oryn alady, sondaı-aq ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Kelisimge sáıkes, О́zbekstan azamattarynyń tólqujattaryn joldaý tártibi rettelgen. Endi qandastarymyzdyń О́zbekstan elshiligine baryp, tólqujattaryn tapsyrýy jáne konsýldyq tólem tóleýi qajet bolmaıdy. Qazaqstan Konstıtýsııasynyń 10-baby 3-tarmaǵyna sáıkes respýblıka azamatynyń basqa memlekettiń azamattyǵynda bolýy tanylmaıdy. О́zbekstan Respýblıkasy da qos azamattyqqa jol bermeıdi. О́zbek tarapy kelisimdi ratıfıkasııalaý tártibin aıaqtady. «Osy qujatty qabyldaý azamattyq máseleler boıynsha aqparatpen almasý, qos azamattyq jáne zańsyz kóshi-qonǵa qarsy kúreste týyndaǵan máselelerdi retteýge múmkindik beredi, – dedi Marat Qojaev.
Depýtattarǵa sóz berilgende májilismen Gennadıı Shıpovskıh bul qujat bizdiń elde sheteldikterdiń zańsyz jumys isteýine tosqaýyl bolatynyn, Qazaqstan eńbek mıgranttary úshin tartymdy el ekenin, 2019 jyly 500 myńnan asa zańdy eńbek mıgranty kelgenin alǵa tartty. Osy rette baıandamashydan osyndaı kelisim qansha elmen jasalǵanyn surady.
Bul saýalǵa Ishki ister mınıstrliginiń ókili 2014 jyldan beri osyndaı 14 kelisim ázirlengenin, sonyń ishinde Qyrǵyzstan, Tájikstan, О́zbekstan, Belarýs sııaqty eldermen naqty qujat bekitilgenin, sonymen qatar bıyl Armenııamen arada tıisti qujatqa qol qoıý josparlanyp otyrǵanyn aıtyp, jaýap qatty.
Koronavırýstyń elimizge enbeýin qatań qadaǵalaý qajet
Alqaly jıynnyń sońyna qaraı depýtattar eldiń áleýmettik, ekonomıkalyq, qaýipsizdik, mádenı, rýhanı máselelerine qatysty tıisti organdarǵa depýtattyq saýaldar joldady. Sonyń ishinde qazirgi tańda álem halqyn dúrliktirip otyrǵan Qytaıdaǵy epıdemıologııalyq ahýaldyń kúrdelenip kele jatqany nazardan tys qalmady. Bul týraly Úkimet basshysy Asqar Mamınge Nur Otan fraksııasynyń depýtattary Quralaı Qaraken, Asqar Bazarbaev jáne Pavel Kazansevtiń birigip joldaǵan saýalynda aıtyldy.
Atalǵan saýaldy mazmundaǵan Quralaı Qaraken 29 qańtardaǵy derek boıynsha Qytaıda koronavırýsty juqtyrǵandar sany 5974-ke jetip, sonyń 132-si ajal qushqanyn alǵa tartty.
– Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy 28 qańtarda vırýstyń Qytaıda da, óńirlik jáne jahandyq deńgeıde de taralý qaýpiniń deńgeıin «óte joǵary» dep tanydy. Bul aýrýǵa dýshar bolǵan birli-jarym adam 15 elde kezdesti. Bizdiń elimizde jamanat vırýsty juqtyrǵandar anyqtalǵan joq. Memleket basshysy óz aýmaǵymyzdy jáne azamattardy koronavırýstyq ınfeksııadan qorǵaý jóninde naqty uıymdastyrý sharalaryn qabyldaýǵa tıisti tapsyrmalar berdi. Úkimet Qazaqstanda vırýstyń taralýyna jol bermeý úshin epıdemııaǵa qarsy profılaktıkalyq sharalar keshenin qolǵa alyp jatyr. Sonymen qatar kópshilikti koronavırýs juqtyrǵan pasıentterdi anyqtaýǵa medısınalyq uıymdardyń ázirligi, dárilik zattar men medısınalyq quraldar qorynyń qanshalyqty jetkilikti ekeni, Qytaıdaǵy epısentrden stýdentterimizdi shyǵarý, Haınan ólkesindegi azamattarymyzdyń sany, olardyń otanyna oralýynyń merzimderi men sharttary týraly máseleler alańdatady, – dedi depýtat.
Quralaı Qaraken osyndaı shıelenisken shaqta áleýmettik jelilerde halyqtyń úreıin kúsheıtetin jalǵan aqparattyń taralýyna da mán berdi. Sondyqtan bul saýalda tez arada sheshýdi qajet etetin Ýhan qalasyndaǵy ǵana emes, koronavırýs taralǵan Qytaıdyń basqa da qalalaryndaǵy Qazaqstan azamattaryn evakýasııalaý máselesin qaraý, Qazaqstannyń Bilim mınıstrligi QHR Bilim mınıstrligimen bizdiń stýdentterge demalys berý máselesin pysyqtaý, elge kelgennen keıin evakýasııalanǵan azamattardy medısınalyq baqylaý, ınfeksııa boıynsha shuǵyl habarlamalar taratý úshin ahýaldyq ortalyq qurý nemese qolda bar Koll-ortalyqty iske qosý sııaqty máseleler qamtyldy.