Uly jazýshyny eske aldy

Alqaly jıynǵa Túrkııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne óki­letti elshisi Ýfýk Ekıdjı, Ha­lyqaralyq Túrki akade­mııa­synyń prezıdenti Darhan Qydyráli, Nazarbayev University Qazaq tili jáne túrkitaný ka­fe­d­­rasynyń dosenti Fýnda Gúven, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýra­zııa ult­tyq ýnıversıtetiniń oqy­tý­shylary men stýdentteri, ǵa­lym­­­dar, dıplomatııalyq korpýs, zııa­ly qaýym ókilderi qa­tys­ty.

Oty­rysty ashqan Ha­lyq­­aralyq Túrki aka­demııa­sy­­nyń prezıdenti Darhan Qydyráli kesh­tiń ótkizilýine atsa­lys­qan­darǵa alǵys aıtyp, Qazaq­standaǵy qyzmetine jańa kiris­ken Túrkııa elshisine sáttilik tileı kele, «О́mer Seıfettın – túrik ádebıetiniń kórnekti tul­ǵasy. Ol – halyqtyń tilimen jaza otyryp, kórkem ádebıet arqy­ly túrik bolmysynyń qalyp­tasýyna úlken úles qosqan kemeń­ger jazýshy. Áńgime janry arqyly tarıhtyń qaltarysynda qalǵan kóptegen uǵymdy qaı­ta jandandyrǵan jazýshy. Onyń ıdeıalary Atatúriktiń re­for­malaryna áser etken. Son­dyqtan Túrkııada Abaıdy oqytyp jatqandaı, bizdiń jas­tarymyzdy da О́mer Seıfettın shyǵarmashylyǵymen tanys­ty­rý kerek dep oılaımyn. Bu­lardyń barlyǵy – bizdiń ortaq qundylyǵymyz», dedi. So­ny­men birge Túrki akademııa­sy­nyń «Ortaq túrik ádebıeti» oqý­ly­ǵyn daıyndap jatqanyn da málimdedi.

Túrkııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshi­si Ýfýk Ekıdjı «Búgin uly jazý­shy­myzdyń ómir­den ozǵanyna, ortamyzdan ket­ke­nine 100 jyl tolyp otyr. Halyq­ara­lyq Túrki akademııasyna jazýshymyzdy eske alýǵa múmkindik bergenine alǵysymyzdy bildi­re­miz. Rasymen, men de 40-45 jyl buryn saýatymdy О́mer Seıfettınniń shyǵarmalarymen ashyp, árip tanydym. Árbir mektep oqýshysy onyń týyndylary arqyly tanymyn keńeıtedi. Sondyqtan árkimniń О́mer Seıfettın atymen az da bolsa bir esteligi bolatyny anyq. Qazir de bizdiń balalarymyz kemeńger jazýshynyń shyǵarmalary arqyly túrikshe úırenýde. Túrki halyqtarynyń ortaq qundylyqtary kóp. Ál-Farabı, Ahmet Iаsaýı, Abaı sııaqty О́mer Seıfettın de bul qatardan tabylady. Son­dyqtan olardyń ómirin, shyǵar­ma­shylyǵyn dáripteý – bizdiń mindetimiz.

HIH ǵasyrdyń sońy, HH ǵasyrdyń basynda halyq pen bı­lik­tiń tilderinde aıyr­ma­shylyq bar edi. Darhan Qydyráli aıtyp ótkendeı, О́mer Seıfet­tın ózge tilden engen sózderdi qoldanbaı, halyq qaı tilde sóılese sol tilde jazýdy durys kórgen. Sony óziniń mindeti retinde ta­ny­ǵan jazýshy. О́kinishke qaraı, jazýshy 36 jyl ǵana ómir súrdi. Biraq osyndaı qysqa ǵumyrynda qaldyrǵan murasy biz úshin qundy. Jaqynda ǵana Qazaqstan Prezıdentine Senim gramotasyn tabystadym. Bul jıyn qyzmetim bastalǵaly qatysqan alǵashqy sharam bolyp otyr», dedi Túrkııa elshisi.

Nazarbayev University Qazaq tili jáne túrkitaný kafed­ra­sy­nyń dosenti Fýnda Gúven «Qazirgi túrik tilindegi О́mer Seıfettınniń róli» taqy­ry­byn­da baıandama jasady. Iýnýs Emre atyndaǵy túrik mádenı orta­lyǵynyń oqýshylary Na­ǵı­ma Zor men Aıgerim Talen tú­rik, qazaq tilderinde О́mer Seıfıt­tın shyǵarmalarynan úzindi oqydy.