• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 18 Naýryz, 2020

Jeńistiń júz jasaǵan jaýyngeri

783 ret
kórsetildi

«Soǵys bastaldy!» degen sýyq habar estilgende ol nebári jıyrmadan endi ǵana asqan jigit edi. Otyzynshy jyldardyń basyndaǵy ashyqqan jurttyń teńiz jaǵalap, balyq súıegin qaınatyp ishkenin kórgen Pirnazar bul kezde kolhozdaǵy kóp jumysshynyń biri bolatyn. Aýyldan ketken alǵashqy lektiń qatarynda aǵasy Qaıypnazar maıdanǵa attandy. Soǵys ýaqytynyń qıyndyǵy men qataldyǵyn osydan bilińiz, aǵasy ózi aýdan ortalyǵynda júrgende qaıtys bolyp ketken anasy Jámılany jerleýge de qatysa almaı eshelonǵa minip kete bardy.

 

Al ózi soǵysqa 1942 jyly aqpan aıynda alyndy. Segiz aıǵa sozylǵan áskerı jattyǵýdan keıin bulardy Stalıngrad­ty qorǵaýǵa ákeldi. Pýlemetshi Pirnazar Myrzataev munan keıin 11-atqyshtar polki quramynda Kıev, Harkov, Mınsk, Kıshınev, Varshava, Býdapesht, Vena qalalaryn azat etýge bastan-aıaq qatysty. Eń áýeli pýlemetshilerdi kózdeıtin jaý mergenderiniń talaı oǵynan aman qaldy.

Jeńis kúnin Melk qalasynda qarsy aldy. Baıqaıdy, nemister bulardy beıbit jurtqa adam etin jeýden qaımyqpaıtyn qanypezer etip kórsetip qoıǵan sııaqty. «Stalın – gýt, Gıtler – kapýt» degen uran kótergen jurt bular jaqyndasa jylap qoıa beredi. Bular sondaı toptyń birine kelip, ózderiniń eshkimge tımeıtinin, eger bular tarapynan sondaı jaǵdaı bola qalsa kináli sarbazdy qatań jazalaıtyndyqtaryn ymmen túsindirdi. Osydan keıin jergilikti jurttyń kóńilindegi alańy seıilgendeı bolyp edi.

Kóp uzamaı polk komandıriniń ózi kelip, myńdaǵan jaýyngerdiń ishinen 37 sarbazdy tańdap aldy. Pýlemetshi Pirnazar sol otyz jetiniń qatarynda shekaradaǵy Gmıýnd qalasynyń áskerı komendantýrasynda qyzmet etti. Ásili qazaq «búlingennen búldirgi alma» degendi tegin aıtpaıdy ǵoı. Bulardan sál buryn qaıtqandar ıesiz qalǵan úılerden jıǵan oljalaryn jasyryp alyp ketken edi. Vagondarǵa syqaı tıegen sol múlik-múkkámaldarymen birge Karpat taýlary eteginde mınaǵa urynypty. Soǵysta esh saperdiń nazaryna ilinbegen qaýipti qarý úılerine jeńispen oralyp kele jatqan júzdegen jaýyn­ger­diń ómirin osylaısha jalmap ke­tipti. Gmıýndta jyldan astam qyz­met etip, keýdesinde «Qyzyl Jul­dyz» ordeni men birneshe medal jarqyraǵan maıdanger týyp-ósken Qazalysyna qaıtty.

Ǵasyr jasaǵan jaýyngerdiń keıde burynǵyny kóz aldynan ótkizip, oıǵa shomatyny bar. Qarap otyrsa, baıaǵy kezeńnen bul qımaıtyndaı eshteńe joq eken. Qaıta keńestik saıasat bulardyń áýletine bar salqynyn tıgizip-aq baǵypty. Ákesi Qulsary elge belgili dindar adam edi. Bul komsomolǵa óterde «moldanyń balasy» dep saýsaq shoshaıtqandar kóbeıgesin atasy Myrzataıdyń atyna jazyldy. Soǵystan keıin turalaǵan aýyl tirligin túzeýge kiristi. Fermada esepshi boldy, saýda salasynda, balyq zaýytynda jumys istedi.

Soǵys pen eńbek maıdanynan ótken ardager ózine kórsetilgen qurmetke rıza. Osydan 6 jyl buryn jergilikti ákimdik aýdan ortalyǵy Áıteke bı kentinen úı de salyp berdi.

Jeńistiń júz jastaǵy jaýyn­geri qazir bir úlken áýlettiń alyp báıteregi ispetti. On bala­dan taraǵan urpaqtarynyń qyzyǵyna kenelip otyrǵan maıdanger ózi qolyna qarý alyp qorǵaǵan ty­ny­sh­tyqtyń endi eshqashan buzyl­maýyn tileıdi.

 

Qyzylorda