Qashanda kún raıynyń qas-qabaǵyn ańdap, ań-qustyń minezin baǵyp, soǵan qaraı ár nárseni yrymdap otyratyn tabıǵatqa etene jaqyn Naýyrzym óńirindegi el «birinshi aqý-qaz ushyp kelse, kóktem uzaryp ketedi, al úırek kelse, kóktem qysqa bolyp, jaz erte shyǵady» dep boljaıdy. Bıyl Naýyrzym qoryǵyna qonǵan qustyń basy aqqý boldy. Demek bul jaqta kóktem uzaq bolady.
Qaıyńdy, qaraǵaıly ormany men betegeli-jýsandy jazyq dalasy, Jarkól, Aqsýat, Sarymoıyn sekildi aıdyn kólderi bar Naýyrzym qoryǵy joǵary satydaǵy ósimdiktiń 700-ge jýyq túri ósetin 192 myń gektardaı alqapty alyp jatyr. Qoryqta sút qorektilerdiń qyryqtan artyq, al qustyń úsh júzden astam túri tirshilik etedi. Jyl qustary qonys aýdaratyn áýe joly qoryq aýmaǵyndaǵy kólderdiń dál ústinen ótedi. Sondyqtan bul meken sırek kezdesetin jáne erekshe qorǵaýǵa alynǵan qustardyń jyl aınalyp soǵatyn ystyq uıasy bolyp ketken.
– Kóktemde qoryq aýmaǵyna qustar ádette tolqyn-tolqynymen ushyp keledi. Bıyl eń birinshi bolyp qus tóresi – aqqý ushyp keldi. Nátıjesinde, aqqý erte kelip, eń kesh qaıtatyn qus. Muz qatqansha osynda qalady. Aqqýdy alǵash segizinshi naýryzda baıqadyq. Naýryzdyń 23-ine qaraı Jarkólge myńǵa tarta aqqý qondy. Endi birazdan soń qaz, úırek shaǵalalar kele bastaıdy. Ár qustyń ushyp kelgen ýaqytyn, Naýyrzym aýmaǵynda qansha merzim bolǵanyn, uıa salǵanyn, jumyrtqa basyp, balapan ushyrǵanyn qaldyrmaı qaǵazǵa túsirip otyramyz. Araǵa jyl salyp ushyp keletin aq quıryq sý búrkit sııaqty qustar bar, – dedi qoryqtyń kishi ǵylymı qyzmetkeri Rıshat Batrıakov.
Ornıtolog-ǵalymnyń aıtýynsha, Naýyrzym qoryǵynda qustyń 318 túri tirkelgen. Onyń birazy uıa salyp, jumyrtqalap, balapandarynyń qanaty qataıǵansha osy jerdi panalaıdy. Keıbir qustar qonyp, biraz ál jınap alyp qaıta ushady. Qoryq aýmaǵyn qyryqtan astam qus turaqty mekendeıdi.
Qostanaı oblysy