Qostanaı oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıinde Otan soǵysynyń qaharmany, Keńes odaǵynyń batyry Seıithan Temirbaevtyń ómiri men maıdandaǵy erligi týraly mol materıal qattaýly. Batyrdyń kózi tirisinde tutynǵan jeke zattary da búginde mýzeıdiń qundy jádigerine aınalǵan. Bul qujattardyń árqaısynda otty jyldardyń izi, tarıhtyń sáýlesi qalǵan.
Seıithan Nurmuhanbetuly Temirbaev 1941 jyldyń jeltoqsan aıynda 101-qazaq kavalerııa dıvızııasynyń quramyna alynyp, Harkov túbindegi urysta maıdan jolyn bastaıdy. 1942 jyldyń 13 mamyrynda Ońtústik-Batys maıdanda aýyr jaralanǵan qazaq soldaty jaraqatynan tolyq aıyǵyp kete qoımasa da, sol jyly maýsym aıynda gospıtalden shyǵyp, qarýlastarynyń qataryna oralady.
1942 jyly Stalıngrad úshin bolǵan shaıqasta erligimen kózge túsken S.Temirbaev keıin kishi leıtenanttar kýrsyna jiberiledi. Kýrsty aıaqtaǵan soń, atqyshtar vzvodynyń komandıri etip taǵaıyndalǵan jas ofıser 1944 jyly 230-atqyshtar dıvızııasynyń quramyndaǵy rota komandıri bolyp taǵaıyndalady.
Ol Donbass, Nıkolaev, Odessa oblystaryn, Oder ózenin alýǵa qatysty. 1944 jyldyń tamyzynda Moldavııany azat etti. Moldavııa aýmaǵynda bolǵan qııan-keski shaıqasta kórsetken erligi úshin leıtenant Temirbaevqa I dárejeli Otan soǵysy ordeni berildi.
Únemi aldyńǵy shepten tabylǵan S.Temirbaev soǵys jyldary 5 márte jaralanady. Biraq batyrdy jaýdyń jaýyp turǵan oǵy men snarıad jaryqshaqtary jyǵa almaıdy. Ár jaraqatynan keıin qarýalastarynyń qataryna qaıta qosylyp otyrǵan ol ózin ójet jáne batyl ofıser retinde kórsete bildi. Polshany azat etýde jáne Germanııa jerindegi shaıqastarda Temirbaev 990-atqyshtar polkiniń 2-rotasyn basqardy. 1945 jyldyń 2 aqpanynda Oder ózeniniń sol jaǵalaýyndaǵy plasdarmdy ustap turý úshin óz rotasymen jaýdyń 7 joıqyn shabýylyn toıtardy. Aǵa leıtenant jaýyngerlerge nemis soldattaryn 150 metrge deıin jaqyndatyp alyp, qoldaǵy bar qarýmen oq jaýdyrtýdy buıyrady. Osylaısha 40 fashıstiń kózi joıylyp, qalǵandary keıin sheginedi. Ásker kúshin eselep alǵan dushpan kelesi shabýylǵa 11 tanktiń kómegimen shyǵady. Biraq Temirbaevtyń shebin buza almaıdy. Osy shaıqasta kórsetken erligi úshin 1945 jyldyń 7 aqpanynda aǵa leıtenant S.Temirbaev Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna usynylady. Biraq belgisiz sebeptermen omyraýyna «Qyzyl Tý» ordeni taǵylady.
Keıin S.Temirbaev Berlın úshin shaıqasta aıryqsha kózge tústi. 230-atqyshtar dıvızııasynyń bólimshesi 6 táýlik boıy qııan-keski urys sala júrip, qala ortalyǵyndaǵy Landver kanalyn alǵan-dy. Sodan keıin alǵa jyljý múmkin bolmaı qalady. Mármár qabyrǵalar, qıraǵan kópirdi qalqan etken nemis áskerleri tolassyz oq jaýdyryp, tabandap turyp alady.
1945 jyldyń 25 sáýiri kúni kapıtan Temirbaevtyń rotasy kópirdi basyp alyp, arǵy betke birinshi ótip, bekinip, polktiń basqa bólimsheleriniń jáne bronetehnıkanyń Gerlıser-shtrassege qaraı alǵa jyljýyna jaǵdaı jasaıdy. Osylaısha Berlın ortalyǵyna, Reıhskanselıarııaǵa jol ashylady. Temirbaevtyń rotasy ári qaraı Landver kanalyn alyp, 11 kvartaldy jaýdan tazartady. Al 29 sáýirge qaraǵan túni Reıhstagqa jaqyn mańda urys bastap, Moneta saraıyna shabýyldaǵan kapıtan Temirbaev 990-atqyshtar polkiniń alǵa jyljýyna jol ashyp beredi. Al 2 mamyr kúni Sývorov jáne Bogdan Hmelnıskıı ordendi 990 atqyshtar Stalıngrad polkiniń jaýyngerlik týy ózge de áskerı qurylymdardyń týymen birge Reıhstagtyń ústinde jelbireıdi.
Nemis-fashıst basqynshylaryna qarsy kúreste bas shtabtyń áskerı tapsyrmalaryn aıryqsha oryndaýda kórsetken asqan erligi men batyldyǵy úshin kapıtan S.N.Temirbaevqa KSRO Joǵarǵy Keńesi Prezıdıýmynyń Jarlyǵymen Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berilip, Lenın ordeni men «Altyn Juldyz» medali tapsyryldy.
Qatardaǵy jaýyngerden kapıtan shenine deıin kóterilip, atqyshtar rotasyn basqarǵan qostanaılyq qaharman soǵysty Berlınde aıaqtady.
S. Temirbaev 1983 jyldyń 15 maýsymynda dúnıeden ótti. Batyrdyń esimi máńgilik halyq júreginde saqtala bermek.
Názıma Otasheva
Qostanaı oblysy tarıhı-ólketaný
mýzeıiniń bólim meńgerýshisi
Qostanaı oblysy