Muǵalimdikti oqýshy kezinde bastaǵan
Ol bilim salasyna kezdeısoq kelmegen. Ony bul jolǵa ózi bilim alǵan mektebindegi erekshe júıe jetelegendeı. Keıipkerimiz oqyǵan bilim uıasynda joǵary synyptyń oqýshylary tómengi synyptyń balalaryna sabaq túsindiretin júıe bolypty. Sol kezde bıologııa páninen kóptegen olımpıadalarǵa qatysyp júrgen oqýshy mektebindegi erekshe júıe boıynsha ózinen kishi balalardy ózi úzdik pánnen jarystarǵa daıyndapty. Keıipkerimiz bilgenin ózgege úıretetin uly qyzmettiń janyna jaqyn ekenin muǵalimdikti bastaǵan oqýshy kúninde túsingen eken. Jas býynǵa jańa nárseni úıretkende olardyń kózderinen ot kórip, boılarynan bilimge, ómirge degen qulshynysty sezingeni pedagogıka salasyna túbegeıli baǵyttap jibergen kórinedi.
Minekeı, búginde ol – elimizdegi eń jas mektep dırektory. Esim-soıy – Shákárim Seısembaı. Jaqynda keıipkerimiz «100 jańa esim» jobasynyń jeńimpazy atandy.
Negizi Shákárimniń anasy da mektep basqarǵan, ıaǵnı bilim berýdegi menedjerlik, bálkim kóshbasshylyq keıipkerimizge qanmen jáne tárbıemen sińgen sekildi. Sebebi ol kishkentaı kúninen anasynyń jumysynda jıi boldy, mekteptegi basqarý júıesine qarshadaıynan qanyqty. Dırektor-anasynyń qyzmetkerlerimen, muǵalim, ata-ana, oqýshylarmen qalaı qarym-qatynas ornatqanyn kózimen kórdi. Mine, Shákárimdi óz ómiri ustazdarǵa ustaz bolýǵa balań kezinen baýlyǵandaı.
Tańdaýy – bilim berý
Keıipkerimiz mektepti bitirgen soń Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń molekýlıarlyq bıologııa jáne genetıka fakýltetine oqýǵa tústi. Joǵary oqý ornyn ǵylymı bıologııa baǵytynda bitirgenimen, bilim berý salasynan eshqashan qol úzbedi. Ol ýnıversıtette oqı júrip qosymsha mektepte oqýshylarǵa sabaq berdi. Al joǵary oqý ornyndaǵy oqýyn aıaqtap, ǵylymı bıologııa baǵyty boıynsha bakalavr dárejesin alǵanda aldynda eki tańdaý turdy: ne ǵylym, ne muǵalimdik qyzmetti jalǵastyrý. Ol ekinshisin tańdady. Sebebi oǵan muǵalimder men oqýshylardyń aýdıtorııasy unaıdy, olarmen jumys istegennen shabyt alady.
О́zin damytýdy qalaıtyn adam árqashan izdeniste júretini anyq. Shákárim de jańa tańdaý jolynda ózin jetildirý úshin Nazarbaev ýnıversıtetiniń bilim berý baǵyty boıynsha boıynsha magıstratýrasyna tústi. Ondaǵy oqýyn tamamdaǵannan keıin Nazarbaev zııatkerlik mektebi, Respýblıkalyq fızıka-matematıka mektebi, «Bilim-Innovasııa» lıseıi syndy birqatar beldi de bedeldi mektepterde eńbek etti. Bul keıipkerimizdiń jańa baǵytta ózin damytýǵa, jańartylǵan bilim mazmunyn tereńirek meńgerýine, ınnovasııalyq oılaryn iske asyrýyna úlken tájirıbe boldy. Ol negizinen joǵaryda atalǵan aldyńǵy qatarly orta bilim berý uıymdarynda jumys isteýdi magıstratýrany bitirgen mezettegi maqsatyna jetý jolyndaǵy basty qadamdarynyń birine balady. Shákárim múmkindigi mol, oqytýshy-professorlyq quramy sheteldik myqty mamandarmen tolyqqan Nazarbaev ýnıversıtetindegi oqýynan keıin sonda jıǵan bilim-biligin jáne tájirıbesin jalpy bilim beretin mektepterdi damytýǵa, ondaǵy júıeni ózgertýge jumsaýdy kózdegen edi. Sol nıetimen jaǵdaıy jaqsy oqý ordasynan qarapaıym qatardaǵy mektepke aýysty. Búginde sol maqsatyna qol jetkizip keledi. О́ıtkeni ol basqarǵan mektep az ýaqytta kóp ózgergen.
Mektep tarıhynda bolmaǵan jetistikter
Shákárim jalpy bilim beretin mektepke kelgende alǵashqy jumysty oqýshylar, muǵalimdermen dırektor arasyndaǵy qatyp qalǵan qarym-qatynasty ózgertýden bastapty. Dırektordyń ádettegi oqýshylarmen synyp saǵatynda, muǵalimdermen pedagogıkalyq keńesterde tildesetin qaǵıdasyn joıyp, balalarmen dalada oınap júrgen ýaqytta, ustazdarmen qońyraý kezinde erkin dıalog qurýdy qolǵa alǵan. Jınalys formatynda emes, qarapaıym áńgimelesýdi kezdeısoq uıymdastyratyn ádet tapty. Bul olardy statýsqa qaramaı oı bólisip, pikir almasýǵa jetkizdi. Budan keıin mekteptegi otyzǵa jýyq ájethanany saýda úılerindegideı standratqa saı jóndetken. Nege? Sebebi, onyń oıynsha, mektepte tárbıe berýdi qolǵa alamyz, al tárbıe tazalyqtan bastaý alady. Jáne jóndeý jumystaryn mekteptiń óz qarajatyna jasap shyǵypty.
Jas dırektor osydan soń muǵalimderdiń menedjerge degen kózqarasyn ózgertýge bet burdy. Osy oıyn naqty ispen kórsetip, dırektordyń burynǵy kabınetin muǵalimderge berýdi uıǵardy. О́ıtkeni muǵalimderdiń jumys isteıtin, otyryp, sóılesetin bólmesi bolmapty. Al dırektordyń álgi kabıneti keń eken. Munymen qoımaı ustazdarǵa arnap jospar jazatyn, qaǵaz shyǵaryp, shaı ishetin shaǵyn Soffee Boom sekildi bólmeni de jasaqtady. Osyndaı jumystardy, qyzmetine jasalǵan jaǵdaıdy kózimen kórgen muǵalimderdiń eńbek etýge degen yntasy burynǵydan beter arta túsken.
Bul óz kezeginde mekteptiń bilim sapasyna aıryqsha áser etetini sózsiz. Onyń nátıjesi mektep oqýshylarynyń sońǵy jyldardaǵy jetistikterinen anyq kórine bastady. Aıtalyq, byltyrǵy oqý jylynda 4 birdeı mektep bitirýshisi Nazarbaev ýnıversıtetine oqýǵa túsken. Bul keıipkerimiz basqaratyn №54 mektep-lıseıiniń tarıhynda alǵash ret bolyp otyr. Al bir oqýshysy álemdegi úzdik júzdikke kiretin Gonkongtaǵy polıtehnıkalyq ýnıversıttiń stýdenti atanǵan. Munyń bári álbette oqýshylarmen qarym-qatynasty túzetip, muǵalimderge jaǵdaı jasaǵannan oryndalyp ketpedi. Oǵan jas dırektordyń jańa zamanǵa saı stan zerthanalar men coworking muǵalimder bólmesi, ıntellektým kabınetteri, rekreasııa zonalaryn jasaqtaǵany, sondaı-aq mektep ishinen trenıngter, túrli semınarlar men is-sharalardy ótkize beretin HUB kabınetterin qurǵany sebep boldy. Osynshama eńbek pen ózgeristiń arqasynda jalpy bilim beretin qatardaǵy qarapaıym mektep eki jyldyń ishinde bilim deńgeıi boıynsha turaqty nátıjege qol jetkizdi.
Jańa qaýip-qater tabandy táýekelder týǵyzady
Al jańa formattaǵy bilim berýge kóshkende keıipkerimiz qashyqtan oqytýdy onlaın sabaqpen shatastyrmaý kerektigin aıtady. Sebebi qashyqtan oqytýdyń aıasy áldeqaıda keń. Bul formatpen bilim bergende túrli ádis-tásilderdi, tıimdi tetikterdi paıdalanýǵa, jaǵdaı men múmkindikterge qaraı túrlendirip otyrýǵa bolady. Shákárimniń paıymdaýynsha, qashyqtan bilim berýge onlaın sabaq ta, tapsyrmalar men ınstrýksııalar da, dedlaın qoıý da jatady. Atalǵan júıemen sapaly bilim berý úshin ár mekteptiń geografııalyq jaǵdaıy men jalpy múmkinshiligin keńinen qarastyrý qajet. Mysaly, ózi basqaratyn mektep elordada bolǵandyqtan, oqý ordasy google-diń tegin platformalaryn paıdalanyp otyr. Bul baǵyttaǵy júıeli jumystardy 2 jyl buryn qolǵa alǵan eken. Platformalarda jumys isteýdi aldymen muǵalimderge úıretýden bastaǵan. Endi qashyqtan oqytý formatyna kóshken kezde ortaǵa oqýshylardy qosty. Zamanaýı júıeni kúndelikti qyzmetke engizýdiń nátıjesinde «tótenshe» toqsanda da tosylmaı, tyǵyryqtan shyǵyp, mekteptiń bilim berý júıesi bir izge tez tústi. Barlyq qajetti materıaldar google dıskke salynatyndyqtan, oqýshylar erkin ala alady. Shákárim oqý ordasyndaǵy jumys jemisti, qashyqtan oqytý sapaly bolýy úshin bir mekteptegi pedagogtar bir júıeni paıdalanǵany durys ekenin aıtady. О́ıtkeni olar ártúrli platformalardy qoldansa, ortada balaǵa aýyr tıedi. Jas dırektor jańa qaýip-qater tyń ıdeıalar men tabandy táýekelder týǵyzatynyn aıtady. Sol sebepti qashyqtan oqytýdyń da paıdaly tustary bar ekenin, bilim berý salasyna eleýli ózgerister alyp keletinin túsinip, soǵan saı áreket ete bilý kerek.