Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi 1 qazanǵa deıin Eńbekaqy tóleý qorynan ustalatyn salyqtan bosatylady. Mundaı qoldaý saýda, kólik qyzmeti, qonaqúı, týrızm jáne basqa da salalardy qamtıdy.
Bıýdjetten fermerlerge 70 mlrd teńge bólindi. Osy maqsatta «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasy arqyly qosymsha 100 mlrd teńge berilýde. Jalpy, bul sharalar qazirgi kúrdeli kezeńde azamattar men otandyq bıznesti qoldaýdaǵy mańyzdy sheshim dep oılaımyn. О́ıtkeni búgingi talaptarǵa sáıkes, elimizdegi azyq-túlik qaýipsizdigine erekshe mán berýimiz qajet. Bul úshin aýyl sharýashylyǵy salasynda eńbek etip júrgen kásipkerler men basqa da sharýalardy memleket tarapynan qoldaýdyń mańyzy zor. Biz búginde Memleket basshysynyń tapsyrmasy aıasynda uıymdastyrylǵan josparlar boıynsha jumys istep jatyrmyz.
Tótenshe jaǵdaı kezinde «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» bıznesi zardap shekken klıentterdiń tólemin keıinge shegerdi. Bıznes ıeleriniń nesıe júktemesi jeńildetiletin boldy. Qor qarjylandyrǵan jobalardyń bekitilgen kestesi boıynsha azamattardyń nesıe tóleıtin ýaqyty 15 maýsymǵa deıin uzartyldy. Ol úshin kásipkerler qarjylyq qıyndyǵyn dáleldeıtin qujattardy kórsete otyryp, ótinish jazýy tıis. О́tinishti ákelip júrmeı-aq, qordyń elektrondy poshtasyna joldasa jetkilikti. Búginge deıin myńnan astam ótinish kelip tústi.
Prezıdent aıtqandaı, bıyl elimizde 1,6 mln-nan astam adam, 11,5 myń shaǵyn jáne orta bıznes ókili nesıesin keıin tóleýge múmkindik aldy. Nesıelerdiń jalpy somasy 360 mlrd teńgeden asady. Ári 700 myńnan astam kompanııa men jeke kásipkerge salyqtyq jeńildikter jasaldy. Sol arqyly olar 1 trln teńgege jýyq qarjyny únemdeıtin boldy. Sondaı-aq jumysshy sanyn jáne eńbekaqy kólemin azaıtpaý maqsatynda iri kompanııalarǵa tıisti qoldaý kórsetilmek. Bul daǵdarysqa qarsy turýǵa kómektesetin mańyzdy sharalar dep sanaımyn.
Dál qazir aýyl sharýashylyǵy salasyna asa mán bergenimiz abzal. Sebebi azyq-túliktiń basty qory agrarlyq sektorǵa tıesili. Tótenshe jaǵdaıda kúndiz-túni tynym tappaı jumys istep jatqan sharýalardyń eńbegin eskermese bolmaıdy. Bul rette Memleket basshysynyń der ýaqytynda júktelgen mindettemeleriniń nátıjesinde kóktemgi egis naýqany máseleleri de sheshimin tapqandaı. Osy naýqanǵa jáne ónimdi aldyn ala satyp alýǵa 200 mlrd teńge bólindi. Sonyń 70 mlrd teńgesi tuqym óndirisin damytýǵa, tyńaıtqyshtar satyp alýǵa jumsalady.
Meniń taǵy bir aıtqym keletini, bıyl fermerlerdiń ónimin forvardtyq satyp alýǵa erekshe nazar aýdarylmaq. Qarjylandyrý aldyn ala tólem arqyly júzege asyrylady. Onyń ústine nesıe boıynsha paıyzdyq mólsherleme 7%-dan 5%-ǵa deıin tómendemek. Bul bıznes ókilderine berilgen úlken múmkindik.
Jandar OMAROV,
«Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ basqarma tóraǵasy