Baqylau jobasy táýelsiz baıqaýshylardy oqytýmen aınalysady. Bul – azamattyq bastama desek te bolady. Bizde daıyndyqtan ótken azamattarǵa birneshe jyl boıy saılaýda baıqaýdy uıymdastyryp kele jatqan senimdi úkimettik emes uıymdar arqyly aldaǵy saılaýda baıqaýshy bolýdy usyna alamyz.
Oqý prosesin eki kezeńge bóldik. Birinshi belsendi kezeńde qazan aıynda 10 qalaǵa baryp, táýelsiz baıqaýshy bolamyn degen azamattardy daıarladyq. Batystaǵy tórt oblys, ortalyqtan Qaraǵandy men Nur-Sultan, ońtústikte Qyzylorda, Shymkent, Taraz jáne Almaty qalalarynyń turǵyndaryna dáris oqydyq. Barlyǵy shamamen 150-den astam adam jobaǵa qatysty, ár qaladan orta eseppen 14-15 adamnan boldy. Endi osy aptadan bastap elimizdiń basqa óńirlerinen de ótinish bergen adamdardy onlaın oqyta bastaımyz. Osylaısha elimizde saılaýdy baqylaımyn degen azamattarǵa táýelsiz baıqaýshy degen kim, qandaı bolýy kerek ekenin túsindirýge tyrysamyz. Trenıng barysynda «Saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańdy negizge alamyz. Qujatta «táýelsiz baıqaýshy kim?» degen suraqtan bastap, mindetteri men quqyqtary, zań aıasyndaǵy áreketteri de anyq kórsetilgen. Bir kúndik semınar-trenıngti osy málimetterge súıene otyryp ótkizemiz. Odan bólek ózimizdiń ne ózge de baıqaýshylardyń birneshe jyldyq tájirıbesinen mysaldar keltire otyryp, aldaǵy jaýapty qyzmetine daıarlaımyz. Olardyń qatarynda ózińdi qalaı ustaý kerek, saılaý prosesine qalaı kedergi bolmaý kerek, basty mindetiń qandaı, túrli jaǵdaıda qandaı áreket jasaýǵa bolady degen sekildi naqty aqyl-keńesterimizdi aıtamyz.
Jobanyń basty ereksheligi – qazaq tildi aýdıtorııaǵa negizdelgeninde. Osy sekildi táýelsiz baıqaýshylardy daıarlaıtyn ózge uıymdar kóbine orys tilinde ótedi. Osylaısha qazaq tilinde sóıleıtin aýdıtorııa bul taqyryptan shet qaldy. Saılaýda táýelsiz baıqaýshy bolǵysy keletin qazaq tildi aýdıtorııaǵa da sapaly daıyndyq kerek boldy. Jobaǵa qosylýymnyń basty sebebi birneshe jyldyq baıqaýshy retinde tájirıbemniń bolýy edi. Biz trenıng ótkizgen óńirlerdiń barlyǵynda derlik qazaq tilinde sóıleıtin adamdar sany basym. Biz oqytýǵa táýelsiz, eshqandaı partııanyń músheliginde joq azamattardy tańdaımyz. О́ıtkeni táýelsiz baıqaýshylar jumysynyń basty prınsıpi – beıtarap bolý. Jobanyń basty maqsaty – saılaý prosesiniń ashyq, ádil, zań aıasynda ótýine kúsh salamyz degen azamattardy daıarlaý. Bir aıta ketetini, bıylǵy saılaýmen shektelip qalmaı, aldaǵy ýaqytta da baıqaýshylardy oqytý arqyly táýelsiz baıqaýshylar ınstıtýtyn damytýǵa úles qosýdy kózdeımiz.
Ǵalymjan ORAZYMBET,
Baqylau jobasynyń treneri, úılestirýshisi