Jýyrda bizdiń qolymyzǵa sapaly qaǵazǵa basylǵan óte qalyń kitap tıdi. Bul kókshetaýlyq bir top ólketanýshy azamattardyń Abylaı hannyń izimen Qyzyljardan Shymkentke deıingi 2,7 myń shaqyrym joldy júrip ótken ekspedısııasynan jazylǵan dúnıe eken.
Kitaptyń aty «Abylaı hannyń qara joly» dep atalady (Qurastyrǵan M.Ydyrysuly., Kókshetaý., «Mır pechatı»., 464 bet., 2020 jyl). Qazaq jolǵa qatysty tirkesterdi «dara jol», «sara jol», «qara jol» dep ataǵan ǵoı. Sonyń ishinde «qaraǵa» qatystysy tereń maǵynaly dúnıelerden syr shertedi. «Qara shańyraq», «qara ótkel» degenderde qoldanylatyn «qara» degen syn esim ejelgi, baıyrǵy degen maǵynany berse kerek. «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń sheńberinde bastalǵan bul sapar resmı túrde Kókshetaý qalasynan 2018 jyldyń qyrkúıek aıynda bastalǵan eken. Joryqshylar 17-26 qyrkúıek aralyǵynda hannyń bolǵan jerleriniń kóbin basyp ótken.
Muny «Rýhanı jańǵyrý» sheńberinde oblystyq jáne aýdandyq ákimdikter qoldapty. Ekspedısııanyń jetekshisi jergilikti ólketanýshy Murat Ydyrysuly, músheleri jáne «qara joldyń» jobasyn jasaýǵa qatysqandar tarıhshy, professor Qadirjan Ábýev, Ǵızat Tabyldın, Qýanysh Shaqshaqov, Bıbigúl Beısenbaıqyzy. Ekspedısııa Nur-Sultan qalasyna jetkende oǵan Memleket tarıhy ınstıtýtynyń qyzmetkerleri Jabaı Qalıev pen Qanat Eńsenov qosylypty. Sherýshiler astanadan ári Sabyndy, Qorǵaljyn, Shubarkól, Ulytaý, «Alasha han, «Joshy han» keseneleri, odan ári Sátbaev, Jezqazǵan, Qyzylorda qalalarynan ótip, Syǵanaq, Saýran, Otyrar, Túrkistan, Shymkent, «Han qorǵan» jáne t.b. jerlerdi basyp ótken. Sóıtip, Abylaı hannyń jolymen qazaq dalasyn jańǵyrtyp, úlken eńbek jasaǵan.
Qalyń kitaptyń ózi Abylaı han týraly jazylǵan túrli ǵalymdar, jýrnalıster men aqyn-jazýshylardyń maqalalarymen toltyrylypty. Sondyqtan bul kitapty saparnama degennen góri, Abylaı han jáne onyń zamanynda bolǵan oqıǵalar týraly jazylǵan túrli maqalalardyń jınaǵy dese bolarlyq. Ishinde bizdiń Qyzyljardaǵy «Abylaı hannyń aq úıi» týraly maqalamyz da bar.
Petropavl