Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Oljas Bektenov Ashhabad qalasynda (Túrikmenstan) Táýelsiz Memleketter Dostastyǵy úkimetteri basshylary keńesiniń otyrysyna qatysty, dep habarlaıdy Egemen.kz
Bıyl Dostastyqqa Túrikmenstan Respýblıkasynyń tóraǵalyq etýde. TMD ÚBK otyrysy bastalar aldynda Túrikmenstan Prezıdenti Serdar Berdimuhamedov úkimettik delegasııalar basshylaryn qabyldady.
Ekijaqty kezdesý barysynda Oljas Bektenov Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń atynan túrikmen halqynyń ulttyq kóshbasshysy, Túrikmenstan Halk Maslahatynyń tóraǵasy Gýrbangýly Berdimuhamedov pen Túrikmenstan Prezıdenti Serdar Berdimuhamedovke jyly lebizin jetkizdi.
Kezdesýde saýda-ekonomıkalyq jáne kólik-tranzıttik yntymaqtastyq, sondaı-aq energetıka, aýyl sharýashylyǵy salalaryndaǵy ózara is-qımyl máselelerine nazar aýdaryldy. 2026 jylǵy qańtar-naýryz aılarynda Qazaqstan men Túrkimenstan arasyndaǵy ózara saýda kólemi $125,3 mln-dy qurady. Bul rette eksport qazaqstandyq aýyl sharýashylyǵy ónimderin jetkizýdi ulǵaıtý esebinen 15%-ǵa ósti. Qazaqstan Úkimeti men Túrkimenstan Mınıstrler kabıneti eki memleket basshylary júktegen taýar aınalymyn arttyrý jónindegi mindetter josparly túrde júzege asyrylyp kele jatqany atap ótildi.
TMD ÚBK otyrysyna Ázerbaıjan, Belarýs, Qyrǵyzstan, Reseı, Tájikstan, О́zbekstan úkimetteriniń basshylary, Túrkimenstan men Armenııanyń ókilderi, sondaı-aq TMD-nyń Bas hatshysy qatysty.
Dástúr boıynsha otyrys shaǵyn jáne keńeıtilgen quramda ótti.
Shaǵyn formattaǵy otyrysta TMD-ǵa múshe elderdiń ekonomıkalyq ózara is-qımylyna qatysty ózekti máseleler talqylandy, onda geodezııa, kartografııa, keńistiktegi derekter salasyndaǵy yntymaqtastyq boıynsha memleketaralyq baǵdarlamany júzege asyrý barysy týraly esep qabyldandy. Keńeıtilgen quramdaǵy otyrys sheńberinde úkimettik delegasııa basshylary TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń taý-ken metallýrgııa kesheni salalaryn sıfrlyq transformasııalaý tujyrymdamasynyń jobasyn jáne ony júzege asyrý jónindegi is-sharalar josparyn, TMD-nyń 2030 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan kongresstik-kórme qyzmetiniń strategııasyn qarady.
Shaǵyn quramdaǵy otyrysta sóz sóılegen Oljas Bektenov Qazaqstan jańa Konstıtýsııanyń qabyldaý arqyly óz damýyndaǵy jańa tarıhı kezeńge kirgenin jáne ekonomıkany ornyqty damytýǵa baǵyt túzegenin atap ótti. Osyǵan baılanysty mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyq salasyndaǵy ózara is-qımylǵa qatysty máseleler qozǵaldy. Onyń ishinde ekonomıka, sıfrlyq transformasııa jáne jasandy ıntellekt, agroónerkásip kesheni, tranzıttik jáne logıstıkalyq ınfraqurylym, sý qaýipsizdigi, sondaı-aq eriktiler qozǵalysyn damytý bar. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstannyń TMD elderimen taýar aınalymy $38,4 mlrd qurady. 2026 jylǵy qańtar-naýryzda ózara saýda kólemi 17,1%-ǵa ósti.
QR Premer-mınıstri TMD taý-ken metallýrgııa kesheni salalaryn sıfrlyq transformasııalaý tujyrymdamasyn qabyldaý jáne júzege asyrý ónerkásipti jańǵyrtýǵa ári tehnologııalyq yntymaqtastyqty keńeıtýge qosymsha serpin beretinin atap ótti. Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen TMD-nyń negizgi kólik arterııalaryn ushtastyrý tujyrymdamasy júkterdi jedel tasymaldaý úshin ınfraqurylymdy jańǵyrtýdy qamtamasyz etedi. Bul kólik shyǵyndaryn qysqartady jáne kólik marshrýttarynyń básekege qabilettiligin, olardyń halyqaralyq júk jóneltýshiler men ınvestorlar úshin tartymdylyǵyn arttyrady, sondaı-aq TMD-ǵa múshe elderdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy múddesinde kólik dálizderin tıimdi paıdalanýǵa múmkindik beredi.
Otyrys qorytyndysy boıynsha TMD elderiniń taý-ken metallýrgııa kesheni, kólik, radıonavıgasııa salalaryn sıfrlyq transformasııalaý, ýran óndirý óndiristeriniń áserine ushyraǵan aýmaqtardy rekýltıvasııalaý, kongress-kórme qyzmeti jáne taǵy da basqa salalardaǵy yntymaqtastyǵyna qatysty birqatar qujatqa qol qoıyldy.
Budan bólek, 2027 jyly Mınsk qalasyn (Belarýs Respýblıkasy), 2028 jyly – Qaraǵandy qalasyn (Qazaqstan Respýblıkasy) TMD jastarynyń astanasy dep jarııalaý týraly sheshim qabyldandy. Halyqaralyq joba azamattardyń jas býynyn memleketaralyq qatynastardyń barlyq salalarynda ornyqty damý baǵdarlamalaryn júzege asyrýǵa tartýǵa baǵyttalǵan.
Táýelsiz Memleketter Dostastyǵy úkimetteri basshylary keńesiniń kelesi otyrysy osy jyldyń jeltoqsan aıynda Máskeý qalasynda ótedi.