On birinshi synypqa kósher shaǵymyz. Alǵash ret jeke kýáligimdi alýǵa baryp, aýdan basyn dúrliktirgenimiz bar. Tıisti mekeme mańynda on bes kún júrdik. Qaraqurym halyq, bitpeıtin kezek. Aqyry araǵa tanys polıseıdi salyp, sharýany syrt aınalyp tyndyrdyq.
Sodan alaqandy ýqalap alyp, «Serper» gazetine shaǵyn bir maqalany soıyp jibermeımiz be?! Bas redaktor – qyzmettegi adam: jarııalaıyn dese, basy ekeý emes. Jarııalamaıyn dese, batylsyzdyǵy úshin, qarshadaı baladan uıalady. Aqyrynda «Tólqujat almaı sendelgen bir jurt» dep aýdan únjarııasynyń betinen jarq ete qaldyq. Dúnıe azan-qazan bolyp ketti. Aýdandyq mıgrasııa bóliminiń basshysy túngi on ekige jıyrma qalǵanda úıge kelip esep berdi me-aý, áıteýir ájeptáýir nazar aýdy... О́zine tán emes jyldamdyqpen jedel daıyndalyp jetkenine kýáligim de tań qalǵan shyǵar. Keıin ǵoı estip júrgenimiz: «Qoryqpaı, syılaǵanyń qurysyn!».
Daýkestik qaıbir abyroıly qubylys deısiń. Degenmen uıat ta bolsa, taǵy da qalam ustaýǵa týra kelip tur. Taǵy da jeke kýáliktiń, pasporttyń jyry. Elordadaǵy Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy. Týra jumys bastalar kezde bardyq. Sonyń ózinde biraz el júr. Osy tusta bul júıeniń jurtqa qanshalyqty tıimdi ekenin de aıta ketý kerek.
Qyzmetkermen áńgime áp degennen kúlkili bastaldy:
– Qaryndas, famılııamyzdan «-ovty» alyp tastaý úshin, qandaı qujat kerek edi?
– Qandaı famılııa etkińiz keledi?
– Etkimiz kelgende, ózimdiki ǵoı, yqshamdasam, qazaqylansaq degen nıet edi.
– Sonda da qandaı famılııa alǵyńyz keledi?
...jaýabyna kóńilimiz tolmasa da, kóńildenip qaldym. Qısynynda: ata-tegiń kim ekenin jazý úshin toltyratyn qujat pen tólenetin qarajattyń aıyrmasy joq. Jaraıdy, naqty suraqqa – naqty jaýap, naqty máselege naqty sheshim qajeti týraly áli-aq aıtylar.
Kelesi epızod.
Turǵylyqty mekenjaıymyzdy anyqtaý kerek boldy. Qas qylǵanda, saıttaǵy elektrondyq tirkeý júıesi sol kúni istemeı qalypty. Aldyńǵy kúni de istemeı turǵan. Mamandardyń sondaǵy bizdi jubatýy: «Qapa bolmańyz, sizge deıin jeti adamǵa osylaı boldy». Bizge statıstıka emes, máseleniń sheshimi kerek ekenin bildirip kórdik. Sóz uzaı bastady. Nesin aıtasyń, sol jerde-aq aqqan sýdaı qylýǵa bolatyn dúnıe ekenin anyq kórip turmyz... Obaly ne kerek, zalda shyr-pyr bolyp shapqylap júrgen oryndaýshy az emes eken. Tek dál sol sátte estıtin esti qulaq tabylmaı qoıdy. Aldymyzdaǵy «jeteýdiń» ánin tyńdasaq... – shetten endi kóship kelgen; – qaı qujatty qalaı toltyrýdan beıhabar; ESP degendi estip úrpıip júrgen qara kózder bolyp shyqty. Sol kezde shart kettik. Bizdi qoıshy, aýyl-úıdiń ishindemiz, qazir bolmasa keshke nemese ınternetten máselemizdi sheshermiz amaldap. Al alystan kelgen nemese saýaty jetińkiremeı turǵan aǵaıyndy emeksitpeı, yjdaǵatpen jónderińdi aıtsańdar qaıtedi, qudaı-aý?! Bul biz kezdeısoq qana kezdesip qalǵan biren-saran jaıt shyǵar deı saldym áýeli. Biraq kóp jerge tán kórinis bolsa qaıtemiz? Shaǵymdanyp, bireýdiń qyzmetine nuqsan keltirýden aýlaqpyz. Esesine, únsiz qalyp, júz adamnyń sharýasyn jeńildetýge árekettenbesek, qaıtkenimiz? Kelýshilerdi bóle-jarmaı, teń kórý, máselesine ortaqtasý – memleket mekemeleriniń basty mindeti.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bılikke kelgeli kóterip júrgen bir uǵymy erek unaıdy. Sebebi naǵyz kerek uǵym. Baıqadyńyz ǵoı, elimizdiń jańa ekonomıkalyq baǵdaryndaǵy basty jeti qaǵıdatynyń ekeýinde sózbe-sóz qoldanylǵan uǵym: Ádildik!
Izgilikti, ıgilikti kópke ortaq qylǵysy keletin nıetten aınalý qajet. Aınalý bolǵanda, aınalyp-tolǵanýmen is bitpeıdi – is bastalady. Qur hoshemetpen shektelip, qol qýsyryp otyryp almaı, is júzinde qoshtaı jónelýdiń jóni bólek. Ol Úkimet músheleriniń ǵana mindeti degen sóz emes. Shalǵaı aýyldaǵy ákimdiktiń qyzmetkerine deıin sezinýi tıis bastama. Barlyq qalańa da, salańa da ortaq ustanym osy bolýy tıis: áleýmettik ádildik. Halyqqa qyzmet ortalyǵyna da, mıgrasııa qyzmetkerine de «budan tys qal» degen eshkim joq. Ádildik degenimiz – qazaqsha aıtqanda, ár istiń qudaıshylyǵy.
Memleket basshysynyń bıylǵy Joldaýyndaǵy muqııat uǵyp alarlyq naqyldyń biri bylaı deıdi: «Halyq únine qulaq asatyn memleket» – bul, shyn mánisinde, «Ádiletti memleket» qurý tujyrymdamasy. Azamattardyń máselelerin tyńdap, kórip qana qoıý jetkiliksiz. Eń bastysy – durys jáne ádil sheshim shyǵarý qajet».
P.S. Joǵarydaǵy sózimizdi qattap otyryp, áleýmettik jeliden mınıstr Baǵdat Mýsın Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna barǵanyn, tıisti tapsyrmalaryn bergenin bildik. Nátıjesin tez kórýden nıettimiz.